VOV4.Bahnar - Hlôi hloh 30 xơnăm kơ âu, anih khăm đông y kơ [ak sih Đinh Văn Ấp, bngai hơdrung H’Rê, tơ\ plei tơm Pleiku, d/c Gia Lai hlôi jing anih juăt joe, khăm hơmet j^ ưh kơ io\k jên ăn bngai hin dơnuh păng kon pơlei kon kông. {ok ưh kơ adro# tơgu\m lơ bngai grăng pran mă oei pơjing đon lui găh kjă ‘lơ\ng ro\ kơ tơdrong erih ăn bngai j^ truh hăm po.

Hăm [ok Hoàng Anh Phố (rơ ne\h sơ năm 1957) tơ\ trong Phan Đình Phùng, pơ lei tơm Pleiku, thây pơ gang Đinh Văn Ấp ư\h khan lăp j^ thây pơ gang kăl kơ ku\p yom, mă oei jing 1 ‘nu bơ ngai do\ng tơ gu\m t^h. {ok Phố tơ roi tơ băt, đunh kơ âu dang 20 sơ năm, [ok đei j^ hlu\ng tôch kơ de#h. Hơ kăn lôch bơ\ih, 1 ‘nu sư rong 3 ‘nu kon ‘lơ\p, tơ drong jang ư\h kơ sơ đơ\ng dơ\ng, [ok Phố ư\h kơ đei jên hơ met j^. Pu\n ai tơ pă, băt tru\h an^h khăm kơ thây pơ gang Đinh Văn Ấp, [ok Phố hlôi đei hơ met klăih j^, hơ nơ\ng jang sa rong đe kon. Lơ sơ năm yak hlo\h, đe kon hơ ‘lơ\p đ^ ‘lo\ bơ\ih, tơ drong ar^h sa ku\m dă [iơ\ kơ mơ mat tat, [ok Phố oei ư\h kơ đei lai yơ hiơt tơ drong ‘mêm tơ gu\m mă bơ ngai thây pơgang bơngai Hrê hlôi ‘măn kơ sư. {ok Hoàng Anh Phố pơ ma: “Khei ‘năr [ơ\t rim ‘măng ^nh j^, ^nh [^ch păn kơ te\ch kơ khei, ư\h kơ gơ\h so\ng sa, ư\h kơ gơ\h năm jang. {ok [o#h ư\h kơ gơ\h năm jang, ư\h kơ đei jên răt thim pơ gang, [ok oei ăn thim jên dơ\ng. Tru\h dang ei, ^nh đ^ pran dơ\ng bơ\ih, gơ\h năm jang hmă. &nh tôch kơ bơ nê, ‘mêm kơ thây pơ gang. &nh ‘me\h akhan, thây pơ gang Đinh Văn Ấp ling lang pran jăng grăng akâu va\ hơ nơ\ng hơ met j^ ăn kơ dôm bơ ngai dơ nu\h hin nhen ^nh.”

Ku\m đei tơ drong ar^h sa mơ mat tat, đ^ vă je# 30 sơ năm kơ âu yă Nguyễn Thị Mai Hương (rơ ne\h sơ năm1934), plei Pleiku Roh, phường Yên Đổ, plei tơm Pleiku hơnơ\ng năm tru\h tơ\ an^h khăm j^ kơ thây pơgang Đinh Văn Ấp. Khei ‘năr blu\ng, yă Hương đei j^ trong yuan kơ so# pơ\h, [ơ\r cheng, hơ răng tơ ‘ngam, tơ drong so\ng sa tôch kơ mơ mat tat. Tơ drong j^ âu oei pơm ăn kơ yă ư\h kơ pơm kiơ, hơ nơ\ng kơ pơ\k, ư\h kơ gơ\h kơ jang. Tơ drong j^ âu đei hơ met klăih ‘no\h j^ kơ ting tơ\ sơ năm kră ‘no\h pơ răm, yă Hương hơ nơ\ng đei hơ met j^ đe\ch rim năr dơ\ng. Thây pơ gang Đinh Văn Ấp hlôi jing 1 ‘nu bơ ngai do\ng tơ gu\m, 1 ‘nu bơ ngai buăl joăt nhen pôm me\ [a\ kơ yă Hương: “Đơ\ng năr tơ [ơ\p đei m^h Ấp, tơ drong j^ ư\h pă đei dơ\ng bơ\ih. Dang ei châm kưu ku\m ư\h kơ io\k jên, jên jru\m ư\h kơ kla hloi, jên pơ gang ku\m ư\h kơ io\k. M^h tôch kơ ‘mêm kơ bơ ngai dơ nu\h hin. M^h tơ gu\m đei kiơ ‘no\h m^h tơ gu\m hloi. &nh ‘nao klăih đơ\ng j^ hai, ‘nao đei tơ drong ‘mêm mơ nat đơ\ng hnam m^h hai. Mơ mat tat ‘no\h m^h asong ăn phe, ăn [e\ng chư\ng, ‘nhot hla [ey lơ\m pơ gar m^h ku\m buch, m^h asong ăn. Sơ năm hơ yơ ku\m asong ăn thoi no\h.”

Ar^h sa lơ\m 1 u\nh hnam bơ ngai Hrê tơ\ Quảng Ngãi, thây pơ gang Đinh Văn Ấp sơ\ ‘no\h j^ ho\k tro tơ ring găh pơ băh hơ gei đei ăn năm ho\k tơ\ hnam trưng Sư phạm tơ ring groi kông khei ‘năr tơ blăh aya\t Mi sơ\. Đơ\ng ro\ng âu, hăm hơ pơi ‘me\h vă đei hơ met j^ do\ng bơ ngai, [ok hlôi ap^nh kiơ\ ho\k joăt jang găh đông y. {ok Đinh Văn Ấp tơ roi tơ băt, lơ\m 30 sơ năm jang pơ gang tơ\ Gia Lai tam mă đei lai yơ [ok hiơt nơ\r pơ tho đơ\ng rim thây jang pơ gang hơ drol păng nơ\r pơ kă đơ\ng [ok Hồ “ Bơ ngai jang pơ gang nhen bơ ngai me\”: “Hăm ^nh, tơ drong jang do\ng bơ ngai tôch kơ g^t kăl. Jơ ngơ\m đon jang pơ gang ‘no\h j^ pơm liơ [lep tơ drong j^, [lep pơ gang, ư\h kơ s^ yua kơ pơ gang măk mă ư\h kơ ăn, ư\h kơ s^ yua kơ pơ gang âu re\h jên mă ăn lơ hlo\h, tơ drong j^ kăl kơ pơ gang hơ yơ ‘no\h ăn pơ gang ‘no\h. Đông y [e\nh jơ hngơ\m ‘mêm mơ nat, [lo\k nơ\r Hải Thượng tơ tă ăn kơ bơ\n, 9 tơ drong bơ ngai jang pơ gang athei băt hơ dăh, đei jơ hngơ\m đon ‘lơ\ng, hơ gei,tơ [ơ\p băl ‘mêm băt băl, ho\k găh tơ drong ‘mêm bơ ngai, ho\k găh tơ drong jang pơ gang lei mă hơ iă.”

Hlo\h 30 sơ năm jang pơ gang tơ\ Plei Ku, ‘ngoăih kơ tơ drong ‘mêm mơ mat ‘măn ăn kơ rơ bâu ‘nu bơ ngai j^, thây pơ gang Đinh Văn Ấp oei pơ tho đei lơ ho\k tro, vang jang hơ met j^ tơ gu\m kon pơ lei. Păng Jơ hngơ\m đon jang pơ gang ku\m jing tơ drong mă blu\ng mă đ^ đăng rim thây pơ gang ‘no\h j^ ho\k tro [ok athei đei hlo#h. ‘Nho\ng Trần Tiến Sỹ (rơ ne\h sơ năm 1966), bơ ngai jang lơ\m Jơnu\m jang đông y pơlei tơm Pleiku, ho\k tro kơ thây pơ gang Đinh Văn Ấp tơroi tơ băt: “Tru\h hăm thây pơ gang Đinh Văn Ấp, tơ drong mă blu\ng ^nh đei ho\k ‘no\h j^ jơ hngơ\m đon hăm tơ drong jang. Thây pơ gang Đinh Văn Ấp hlôi pơ tho trong sơng pơ ma dơ nu\h, vei lăng bơ ngai j^. Păng tru\h hăm bơ ngai j^ hăm tơ drong mă [ok Hồ pơ tho, ‘no\h j^ đ^ jơ hngơ\m hăm tơ drong jang, tơ mơ\t yua jơ hngơ\m đon ‘lơ\ng hơ dăh đơ\ng bơ ngai thây pơ gang. Nhôn đei thây pơ gang Đinh Văn Ấp tơ tă, athei lăng bơ ngai j^ dơ nu\h hin nhen bơ ngai lơ\m u\nh hnam kơ d^h, vă tơ je# păng băt hăm tơ drong j^ jăn đơ\ng bơ ngai j^, tru\h  hăm bơ ngai j^ hăm jơ hngơ\m đon ‘lơ\ng đơ\ng bơ ngai thây pơ gang.”

Dang ei mă đơ\ng đ^ 85 sơ năm bơ\ih ră, mă lei rim năr thây pơ gang Đinh Văn Ấp oei pơ nam pơ\ih ‘măng an^h khăm j^ sơng io\k păng hơ met j^ ăn kơ dôm bơ ngai dơ nu\h hin. Hăm [ok, tơ drong jang pơ gang do\ng bơ ngai ‘no\h j^ 1 tơ drong jang g^t kăl. Bơ ngai thây pơ gang hơ met j^ do\ng bơ ngai ư\h khan lăp pơ dreo dơ\ng ăn kơ bơ ngai j^ 1 akâu jăn pran jăng, mă oei hơ nhăk ăn đon lui găh dôm tơ drong kăp g^t ‘lơ\ng hơ iă đơ\ng tơ drong ar^h. (Thuem tơblang nơ\r Bahnar)