VOV4.Bahnar - Yơ\ng âu ki, tơdrong xar bar trong nơnăm hli hlơt đei [ôh lơ\m tơring kơ apu\ng Chư Păh, dêh char Gia Lai hlôi pơm 4 ‘nu bngai lôch hơchăng, tơtă bngai kon kông Tây Nguyên ngăl. Tơdrong tơgăl kơ pơma noh, âu jing minh lơ\m lơ tơdrong xar bar trong nơnăm tơ\ tơring âu đei đơ\ng tơdrong mă tơdăm tơ\ tơring pơxe\l ưh kơ pơm kiơ\ xkơ\t vei xđơ\ng trong nơnăm.

‘Nao keh đang tơdrong groong [u\ ăn kon dro\ nglo\ Rơ Chom Lưng (rơneh xơnăm 1997) ‘nao lôch hơchăng yuơ xar bar trong nơnăm, [ok Ksor Kra (oei tơ\ plei H’mrong yú 2, xăh Ia Ka) nhen le\ pă đei jơhngơ\m yuơ băt kơ kon hơ mol po. 

{ok Kra ăn tơbăt, Lưng atu\m hăm khul boăl xư 5 ‘nu năm hu\m tơ\ tơkơi đak găh xăh tơje# noh. 5 ‘nu hao gre honđa păng ưh kơ đei tu môk bảo hiểm. Kiơ\ trong vih, pơđ^ lu xư vơ\r gre tenh, le\ch ăh trong tih 661 noh tơ\m he# gre tih năm hơlơ\k. Tơdrong xar bar âu pơm 4 ‘nu lôch kơtă, minh ‘nu rơka hlăm. {ok Kra tơroi:“Pơtih nhen tu môk bảo hiểm, xar bar noh da [iơ\ hloh, 2-3 ‘nu rơka đe\ch, mă lei ưh kơ tu môk bảo hiểm noh hiong pơđ^. Inh hơnơ\ng tơbăt ăn kơ kon athei tu môk bảo hiểm, mă lei xư ưh kơ mơ\ng kiơ\ nơ\r me\ [ă ôh.”

Ataih đơ\ng hnam Ksor Kra 2 -3 hre\ng mét, noh hnam [ok Siu Yoah duh nhen minh tơdrong noh [ă nhâm kon lôch hơchăng yuơ tơ\m gre. {ok Siu Yoah adoi oei j^ bơnôh păng băt kơ kon dro\ nglo 18 xơnăm lôch đunh kơ âu 5 khei. {ok Yoah tơroi, ăh je# đ^ xơnăm xơ\, kplăh chơ oh pôm yă [ok kơdâu gre kiơ\ trong tih 661, xoai tơdrô, ưh kơ tu môk bảo hiểm dơ\ng, kon dro\ nglo hơnăn Siu Đao âu kơ [ok hlôi tơ\m lơ\m minh tong gre choh chơ tơmam, lôch kơtă. {ok Yoah tơroi:“Kon inh lăp ‘nao 18 xơnăm, rim kơ năr vơ\r gre ưh kơ chiu tu môk bảo hiểm ôh. Pơlei yú 1, yú 2 noh [ơm xar bar trong nơnăm lơ hloh, [ôh ‘nho\ng oh nai xar bar trong nơnăm mă hăp duh ưh kơ mơ\ng yao. Hao gre renh, et tơdrô xoai, tơ\m lơ\m gre chơ tơmam. Mưh hăp băt che\p vei kjăp xkơ\t trong nơnăm noh ưh kơ đei tơdrong j^ bơnôh âu ôh”

Plei H’mrong yú 1 păng plei H’mrong yú 2 noh tơje# jăl trong tih 661. Jăl trong vih vơ\t noh rơhơi tơmăn ‘lơ\ng. Mă lei, adro# jo# ăh je# đ^ xơnăm 2013 truh dang ei, tơ\ jăl trong âu hlôi [ơm 7 ‘măng xar bar trong nơnăm. Lơ\m noh, đei 4 ‘măng xar bar hlăm hloh. Bơ\ng pang đang măt kon pơlei, mă hăt noh khul tơdăm rơchong ưh kơ pơm kiơ\ [lep xkơ\t kơluơ\t trong nơnăm, ưh kơ tu môk bảo hiểm, pho\ noh vơ\r gre chă vơch ve\ch koe\ch koe\l kiơ\ trong, pơjoă tơdrong vih vơ\t hăm bngai vih vơ\t kiơ\ trong nơnăm, ‘nho\ng Rơ Chom Thố, oei tơ\ plei H’mrong yú 2 pơngơ\t kơ đon:“Khul Tơdăm tơ\ pơlei âu, le# ho\k, et tơdrô xoai pơlu\k noh chơ 3-4 ‘nu vu\ch ve\ch kiơ\ trong. Khul tơdăm lơ\m pơlei âu ưh kơ pơm kiơ\ kjăp kơluơ\t vei xđơ\ng trong nơnăm. Lơ tơdrong xar bar kiơ\ trong nơnăm noh hăm khul tơdăm rơchong ngăl, vơ\r gre [ơ\t hlôi et xoai tơdrô. Mă hăt noh ăh kơmăng, 12 jơ kơmăng to\k tơ\ kpal, lu xư chă ako\m pơlong vơ\r gre tơ\ trong tih. Mă khul ko\ng ang lơ ‘măng xek tơlang yuơ pơm glăi tơchơ\t vei xđơ\ng trong nơnăm, mă lei đei tơdăm chuih hăm kang [o# dơ\ng văi”

          Mă tơdrong tơdăm pơm glăi kơluơ\t vei xđơ\ng trong nơnăm [ôh lơ tơ\ tơring pơxe\l kơ dêh char Gia Lai păng anih jang kpal adoi băt hơdăh, mă lei tơdrong tang găn adoi tam mă tơnăp. Đại tá Nguyễn Văn Minh, Kdră anih jang Ko\ng ang apu\ng Chư Păh ăn tơbăt, rim xơnăm lơ\m tơring kơ apu\ng đei dôm j^t ‘măng xar bar trong nơnăm. Mă hăt noh tơdăm bngai kon kông [ơm xar bar. Mă anih jang kpal hlôi chă lơ trong pơtho hơvơn, vă hơto\k hlôh vao găh xkơ\t vei xđơ\ng trong nơnăm ăn dôm bngai âu, mă lei tam mă jơnei ôh. Đại tá Nguyễn Văn Minh tơroi:“Nhôn năm truh tơring, dro\ nglo, drăkăn ‘lo\ xơnăm, hơ ioh noh đe mơ\ng kiơ\. Mă lei khult ơdăm bngai kon kông noh ưh kơ đei ako\m ôh. Kiơ\ hơlen, dôm bngai pơm yoch kơluơ\t trong nơnăm, mă hăt noh tơdăm bngai kon kông, lu xư et bier hơlăk, chơ 3, 4 ‘nu lơ\m minh tong gre kơdâu renh kư\ kă kiơ\ trong tih... Nhôn jang atu\m hăm jơnu\m pơgơ\r tơring, hăm kră pơlei, kdră pơlei, hăm me\ [ă dôm bngai âu vă io\k yua trong mă đe krao noh pơtho pơđep pơjoă, rôp vei gre... Ăh nhôn jang kơtang noh tơjur ăh jơ noh đe\ch, đang kơ noh nhen thoi đêl dơ\ng”

          Tơ\ dôm tơring pơxe\l kơ dêh char Gia Lai, tơdrong tơnăp găh vei xđơ\ng nhen tơchơ\t trong nơnăm tam mă kjăp ôh. Mưh ưh kơ đei khul kdră kpal, lơ tơdăm chă vơ\r gre renh vu\ch ve\ch rok trong, pơm ăn bngai vih vơ\t kiơ\ trong adoi ưh kơ xđơ\ng jơhngơ\m. Xek tơlang, pơtho pơhrăm jing tơdrong kăl, mă lei kăp g^t hloh noh kăl đei tơdrong hơvơn pơtho tơnăp vă hơto\k hlôh vao ăn kon pơlei [ơ\t vơ\r gre kiơ\ trong, noh pơtơm ke\ tơjur tơdrong lôch răm j^ bơnôh kiơ\ trong nơnăm. 

Lan chih păng rapor