VOV4.Bahnar - ‘Nao âu, lơ kon pơlei jang mir tơ\ pơlei Tuoh Ktu, xăh Glar, apu\ng Đăk Đoa hlôi krao đie#n thoăi truh Anih rađiô nơ\r pơma Việt Nam tơ\ Tây Nguyên, tơroi găh tơdrong hiơ\r kơ đon [ơ\t đe ye\t [ơm pơđep, pơjuă âu to. Dôm bơngai adrol ki hlôi axong adrol jên ăn kon pơlei tơplih bơ\ hla bar pơkăp yua teh đơ\ng teh choh jang xa jing teh bơ\ hnam oei, atu\m hăm to\k io\k jên đơ\ng anih mong jên, mă lei dang ei kon pơlei chiu kla jên cheh tôch kăl, dăh mă [ơm đe io\k pơj^p teh.  Ăh bơngai chih kơtơ\ng ang truh hơlen, [ôh đei tơdrong oei tơnap hloh kơ dôm tơdrong mă kon pơlei tơroi, tơdrong tơdui bơ\ [ia đỏ păng to\k io\k jên đei [ôh tơ\ lơ tơring, tơdrong pơđep pơjuă hăm kang [o# pơm jang vă vei vêr kon pơlei hloi.

Kơtơ\ng đei bơngai chih kơtơ\ng ang truh hơlen găh tơdrong tơdui bơ\ [ia đỏ păng to\k io\k jên đơ\ng anih mong jên, rim kon pơlei mă [ơm tơdui tơ\ pơlei Tuoh Ktu tenh kuăng năm tơchă truh, tơ oei măh hrăt lăm xơng tơmoi kơ hnam thôn trơng  Y Sưu. Hiơ\r kơ jơhngơ\m lơ\m âu noh Y Jur. Y Jur oei pơngơ\t hli hiong teh pơgar 71 met ăh joh trong, kơjung 160 met, kơtă găh ro\ng Anih jang vei lăng kon pơlei xăh Glar, apu\ng Đăk Đoa.

Y Jur ăn tơbăt, xơnăm xơ\ noh truh năr kla 260 triu hlj ăn anih mong jên mă ưh đei jên, noh [ơm anih mong chih lơ\m hơnăn hre kla ưh hlot. Lơ\m mă noh, minh ‘nu drăkăn hơnăn Tuất, juăt jue hăm kon pơlei Tuoh Ktu truh akhan, xư gơh tơgu\m chă xut hơnăn hre kla ưh hlot hăm jên huach lăp 10 triu hlj đe\ch. Xư adoi tơgu\m ăn Jur bơ\ “[ia đỏ” ăn teh pơgar kơtă ăh anih jang xăh. Kơlih teh âu minh păh noh pơkăp thôh kư noh Jur mă gơh to\k io\k lơ kon jên hloh. Kơche\ng đơ\ng ro\ng kơ đei [ia đỏ, xư gơh pơkơ\ng to\k io\k đei 400 triu hlj. Jên huach bơ\ “[ia đỏ” nhen bơngai âu tơ[ôh noh đ^ 60 triu hlj.

Y Jur nhen chă đei trong yak kơyuơ ke\ xek tơlang tơnap tap, noh hlôi io\k adrol 330 triu hlj đơ\ng bơngai pơmai dơnưp âu. Lơ\m noh io\k 260 triu hlj vă klă ăn anih mong jên. 70 triu hlj noh ‘măn bơ\ “[ia đỏ” teh păng chă jên ăn kơ đe bơ\ jang vă xut le# hơnăn hre kla ưh hlot. Cho\ng mă, ăh đei “[ia đỏ” bơih, Y Jur băt kơdih po duh oei lơ\m hơnăn hre kla ưh hlot, mă ưh gơh to\k io\k jên. Bơngai dơnưp to truh dơ\ng păng hơvơn Y Jur atu\m hăm unh hnam, le# xư dơ\ng tang hơnăn pơgar teh ‘nao đei bơ\ đang “[ia đỏ”, vă tơgu\m Y Jur to\k io\k jên lơ hloh. Y Jur lui kiơ\ noh dang ei anih teh noh xư choh jang, mă lei kiơ\ kơluơ\t noh hơnăn bơngai nai bơih. Bơngai jang mir âu xơ ‘nhôi tơroi găh tơdrong âu: Inh lui kiơ\ yuơ đei 2 unh hnam dơ\ng noh unh hnam [ok Kul, păng unh hnam [ok A Nưng, tơ\ pơlei Tuoh Klah, duh đei hla bar pơkăp tơplih hơnăn ăn kơ yă âu to\k io\k jên. Dôm hla bar pơkăp noh xư che\p ưh đei ăn kơ nhôn vă minh hlak. Ưh đei ăn kơ inh yă kiơ hloi, hla bar chih hre duh ưh, ako\p kơxo# jên noh... Mă lei [ơ\t doh inh duh oei lui kơ xư, lui kơ Tuất noh bơngai ‘lơ\ng.

Duh nhen Y Jur găh [ok A Khul, bơngai atu\m pơlei Tuoh Ktu, duh thoi ăi, [ơ\t A Khul kăl to\k io\k jên, đei tơdui pơm “[ia đỏ” păng to\k io\k jên noh bơ\ hla bar tơplih tơdrong yua teh choh jang jing teh bơ\ hnam vă to\k io\k jên gơh lơ hloh. Pha ăh anih, teh A Khul noh ie\ hloh, jên huach to\ xe\t hloh, hăm 35 triu hlj đe\ch, 6 triu hlj noh hơpăh đe bơ\ hla bar. Tơchơ\t drơ\ng nơ\r 2 păh noh A Khul gô kla jên huach âu [ơ\t đei to\k io\k jên. Cho\ng mă, truh dang ei A Khul duh tam mă đei to\k io\k jên, tam mă đei che\p lơ\m ti hla bar “[ia đỏ” nhen ‘meh vă, mă hlôi [ơm găh đe tơdui chih hre hloh 100 triu hlj: Ăh đei bơngai năm truh hơlen teh noh pơtơm gơh to\k io\k 100 triu hlj. Noh inh ưh kơ chiu. Đơ\ng ro\ng noh đe pơdui dôm khei hloi. Truh ‘nao âu đe xư truh tơ\ hnam, chih pơkăp jên kon tôch kăp (akhan jên bơ\ “[ia đỏ”), hre truh minh hre\ng dôm j^t triu hlj. Mă dang ei noh hăp duh oei che\p vei hla bar yua teh inh.

Kiơ\ kơ [ok Y Sưu, thôn trơng pơlei Tuoh Ktu, tơ\ tơring đei lơ bơngai duh nhen Y Jur păng A Khul, huăng hơlu\ng khul bơngai chă tơdui bơ\ [ia đỏ păng to\k io\k jên. Đei bơngai hiong teh, đei bơngai te\ch đ^ mu\k tơmam vă kla hre, bơngai nai noh hơnơ\ng [ơm pơjuă athei kla jên kon tôch kăp ăn kơxo# jên io\k bơ\ hla bar pơkăp yua teh. Kiơ\ kơ [ok Y Sưu, tơdrong mă âu noh yuơ kon pơlei ưh kơ vao hơdăh, atu\m hăm noh đei tơdrong ưh kơ tơnăp lơ\m xek hơlen axong to\k io\k jên đơ\ng anih mong jên. {ok Y Sưu tơroi: Ăh truh lăng teh, lăng hnam noh kang [o# kơ anih mong jên akhan, ưh tôm pơkăp axong to\k io\k. Mă lei ưh kơ băt bơngai tơdui to hăp hơlen thoi yơ, drơ\ng nơ\r hăm anih bơ\ hla bar pơkăp, “tơplih hơnăn po, vă tơgu\m ăn to\k io\k jên”, noh găh bơ\ hla bar đe bơ\ ăn păng hiong teh hloi! Atu\m hăm teh, [ơ\t io\k hơnăn đe nai noh kon pơlei pă gơh to\k io\k jên bơih, mă lei kơyuơ kiơ tơplih hơnăn hăm bơngai nai mă gơh to\k io\k?

        Kiơ\ Jơnu\m kon pơlei jang mir apu\ng Đăk Đoa, tơdrong mă lơ bơngai jang lơ\m pơlei kon kông [ơm đe kơne# io\k tơdrong tơgu\m bơ\ hla bar yua teh atu\m hăm to\k io\k jên đơ\ng anih mong vă pơđep kla jên cheh kăp, dăh mă pơj^p io\k mu\k tơmam noh đei [ôh tơpă. Kiơ\ kơ [ok Y Jik, Kơdră Jơnu\m jang, noh đơ\ng khei 6 xơnăm 2019, jơnu\m jang hlôi hơlen chih ako\m pơgia păng tơbang hăm hla bar ăn kơdră kơpal păng anih jang apu\ng Đăk Đoa duh hlôi pơgơ\r xek tơlang. Mă lei, ăh tơre\k truh tơdrong tơnăp lơ\m xek tơlang, noh [ok A Lưng, Pho\ Kơdră Jơnu\m kon pơlei jang mir Đăk Đoa, bơngai kơtă đei pơjao hơlen ako\m dôm tơdrong đei [ôh ăn tơbăt, tơdrong mă âu dang ei oei tơnap tap hloh pơtêng hăm xơnăm xơ\. Tơdrong mă dơ\ng tang vei ver xơnong pơyua ăn bơngai jang lơ\m khul tơjra#m lơ tơnap tap: Dôm bơngai hlôi pơm jang hăm nhôn âu, dang ei tôch tơnap tap. Đei răh tơdrong pơjuă đơ\ng khul jang kơdranh, mă anih mong jên adoi hiơ\r kơ đon, ưh kơ kh^n axong dôm bơngai âu to\k io\k jên ôh. Đe xư gơnơm kơ inh, mă lei unh duh ‘meh ‘lăn rơheng hloi, yuơ ưh đei bơngai vei vêr po, noh inh ưh kơ vă jang bơih. Tơroi tơpăt thoi ăi, kơyuơ ăh ba pơm đang noh kơnh đe băt tơdrong akhan, Jơnu\m kon pơlei jang mir apu\ng hlôi tơgu\m ăn tơdrong mă âu.

 Vă pơm hơdăh hloh dôm tơdrong đei tơre\k truh chă tơdui pơm hla bar pơkăp yua teh vă to\k io\k jên to\k bo\k oei pơvăr lơ unh hnam kon pơlei tơ\ pơlei Tuoh Ktu pơma adro#, xăh Glar păng apu\ng Đăk Đoa pơma atu\m, nhôn hlôi năm truh Anih vei lăng kon pơlei xăh păng apu\ng, pơtruh nơ\r apinh. Anih vei lăng kon pơlei apu\ng Đăk Đoa ăn tơbăt, gô pơgơ\r Anih jang Ko\ng ang apu\ng hơlen kơtă hloi vă pơm hơdăh păng gô tơl nơ\r lơ\m khei năr hrôih hloh.

Lan chih păng rapor