VOV4.Bahnar - Kach mạng khei 8 xơnăm 1945 jing minh lơ\m lơ gru grua ang hơdăh lơ\m tơdrong tơblăh pơ rơngei, vei lăng teh đak đơ\ng hơdrung hơdre\ch Việt Nam. Tơdrong tơblăh hlôi đ^ đunh mă lei tơdrong kăl đei jơnei păng [ai ho\k kơ hnưr erih đơ\ng Kach mạng khei 8 adoi oei kăp g^t păng roi năr roi ang hơdăh. Hrei âu, dôm kơjă kăp g^t noh adoi oei păng đei răk vei lơ\m anih pơdăh lơ\m ja#p teh đak hăm kơ rơbâu to\ um ru\p, tơmam drăm tơbang hnưr erih. Noh jing dôm tơdrong bơ\ng pang ăn jơhngơ\m nuih mơng băt ‘mêm kơ teh đak, tơdrong iung tơjră nuih mơng đơ\ng khul linh păng kon pơlei Việt Nam vă io\k tơdrong rơngei hiôk hian ăn kơ hơdrung hơdre\ch.  

Lơ\m anih răk vei um ru\p, tơmam drăm găh hnưr erih iung tơjră pơ rơngei hơdrung hơdre\ch đei răk vei tơ\ lơ anih pơdăh lơ\m ja#p teh đak, găh um ru\p, tơmam drăm kơ Kach mạng khei păng Kuôk khánh năr 2/9/1945 noh lang lap, đơ\ng hla bar chih, tơdrong tơchơ\t truh tơmam drăm ‘măn tơblăh, tơmam linh, hlôi tơ[ôh tơdrong kăp g^t đei jơnei tih đơ\ng Kach mạng khei 8 xơnăm 1945- tơdrong đei [ôh lơ\m hnưr erih hlôi pơih hơyak tih tên ăn kach mạng, hơ ‘nhăk hơdrung hơdre\ch Việt Nam hơyak ăh minh anglo\ xơnăm ‘nao – anglo\ xơnăm rơngei hiôk hian tơguăt hăm chủ nghĩa xã hội.

Lơ\m kơxo# kơ rơbâu um ru\p, hla bar chih tơbang kơ tơdrong nuih mơng đơ\ng tơdrong  jang Kach mạng khei 8 oei đei răk vei tơ\ Anih pơdăh kơ hnưr erih teh đak Việt Nam, ako\m tơroi ăh chăl Kach mạng khei 8 xơnăm 1945 păng ako\m đei 90 hlak hla bar tơroi kach mạng 1925-1945 jing minh păh kơ tơdrong kăp g^t, tơbang hla bar tơroi kach mạng ăh jăl mă âu tơgop kăp g^t lơ\m tơdrong tơroi găh đon bơnôh băt ‘mêm kơ teh đak; ako\m păng hơmet khul gru\p kach mạng iung tơjjră io\k tơdrong pơgơ\r, iung tơblăh tih ăh khei 8 xơnăm 1945 đei jơnei, pơjing teh đak Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Kiơ\ dôm hla bar tơroi đei răk vei tơ\ anih pơdăh nhen:  Tạp chí Đỏ, Tranh đấu, Dân cày, Việt Nam Độc Lập, Cờ Giải Phóng, Cứu Quốc... hlôi ăn [ôh, ‘ngoaih kơ dôm hla bar tơroi kơ Trung ương Đảng, dôm anih jang tơpôl tơ\ rim tơring ăh khei năr noh adoi in tơle\ch xre\p. Dôm hla bar âu hlôi jing minh anih ako\m iung tơjră gơh rơgei, tơ tom jang kiơ\ dôm tơdrong pơkăl đơ\ng kang [o# đảng viên păng khul jang do\ng teh đak lơ\m khei năr kach mạng iung tơjră. Bơngai jang hơlen găh hnưr erih noh [ok Dương Trung Quốc, jang Tổng Thư ký Khul jang Khoa ho\k hơlen hnưr erih Việt Nam ăn tơbăt: Lơ\m khei năr noh, hla bar tơroi mă lơ jang xre\p tơ\ tơring đei tơblăh rơngei, lơ\m tơring mă ayăt vei hơlen. Tơ\ ưh kơ adro# ako\m lơ đon bơnôh kho\m mă tơjră đei jơnei păng tơdrong gơh rơgei vă tôm trong pơkăp jang đơ\ng kach mạng gơh hrơu hrau lơ\m tơdrong erih kon pơlei păng hăp tơgu\m ăn rim bơngai minh đon minh bơnôh, drơ\ng minh lơ\m tơdrong jang iung tơjră vă io\k tơdrong pơgơ\r kơdih păng pơjing chăl pơgơ\r dân chủ cộng hòa.

 Atu\m hăm ako\m hla bar tơroi kach mạng, lơ tơmam drăm kăp g^t, hla bar tơm kơ hnưr erih jang Kach mạng khei 8 xơnăm 1945 duh đei răk vei tơ\ Anih pơdăh tơmam drăm kơ hnưr erih teh đak nhen Tơchơ\t hop ako\m tôm kon pơlei, Tơchơ\t khul linh kơ Anih pơgơ\r ako\m iung tơjră lơ\m ja#p teh đak, kơya#u pơkăp đơ\ng Anih pơgơ\r dơnơm kơ Việt Minh ăh xơnăm 1944-1945; kơya#u pơkăp kơ Anih tơm Việt Minh Bắc Kỳ 1941-1945… ‘Nâu duh jing dôm um ru\p, tơmam drăm tơbang ăn tơdrong hơmet tôm te\ch đơ\ng Mặt trận Việt Minh ăn tơdrong iung tơjră tih vă pơ rơngei hơdrung hơdre\ch ăh xơnăm 1945.

Tơ\ dôm anih pơdăh kơ hnưr erih, khul linh tơ\ teh đak bơ\n, gru grua kơ tơdrong ako\m Kach mạng khei 8 oei tơbang ăh um ru\p, tơmam drăm tơroi hơdăh tơpăt kơ Tơdrong iung tơjră tih khei 8 xơnăm 1945, lơ\m noh ră hơdăh găh xơnong pơgơ\r đơ\ng Đảng Cộng sản Việt Nam păng {ok kơdră Hồ Chí Minh gơh rơgei hăm tơdrong tơblăh pơ rơngei hơdrung hơdre\ch. Lơ\m hloh 300 um ru\p, tơmam pơdăh hơnăn “Grua grua pơyan hla ruih hnưr erih” kơ Anih pơdăh hnưr erih Khul linh Việt Nam, lơ tơmam tơbang kơ Kach mạng khei 8 păng Kuôk khánh năr 2/9/1945 ‘măng mă blu\ng tơbang ăn tơpôl lăng nhen kơ[op hơkar kơ [ok Phan Quang Hiền, jang lơ\m Khul linh do\ng teh đak hlôi yua vă ‘măn hla bar kăl pơtruh ăn kơ [ok Hoàng Quốc Việt, Đào Văn Trường lơ\m khei năr pơgơ\r tơdrong Iung tơjră tih Khei 8 xơnăm 1945 tơ\ Việt Bắc; Tơmam pu\ kơ mo\ Lê Thị Thọ, tơ\ pơlei Cao, Phú Thọ ‘măn pu\ phe pơtruh ăn anih jang Trung ương Đảng xơnăm 1945; Kơthơ chih đơ\ng [ok kơdră Hồ Chí Minh pơtruh ăn kon pơlei ja#p teh đak adrol kơ năr Iung tơblăh tih ăh khei 8-1945 hơvơn tơguăt tơguăl atu\m hăm Mặt trận Việt Minh vă pơ rơngei hơdrung hơdre\ch; Hla bar tơroi đơ\ng Mặt trận Việt Minh hơvơn kon pơlei vang ako\m Iung tơblăh pơ rơngei lơ\m tơpang ti Kach mạng khei 8 xơnăm 1945… Thiếu tướng Nguyễn Xuân Năng, Kơdră Anih pơdăh hnưr erih Khul linh Việt Nam ăn tơbăt: ‘Ngoaih kơ đei dôm um ru\p tơm, đei răk vei tơ\ Anih pơdăh hnưr erih khul linh Việt Nam păng đei um ru\p noh nhôn athei năm truh Anih tơroi Tho\ng ta#n xăh Việt Nam păng minh [ar anih răk vei nai vă chơ chă tơmơ\t pơdăh tơ\ âu vă tơbang kơ tơdrong ako\m Kach mạng khei 8 gơh tôm tong hloh, đơ\ng tơdrong erih truh tơdrong pơkăp đơ\ng Đảng, păng tơdrong hơmet ăn Iung tơjră tih ăh khei 8 truh tơ\ tơdrong đei [ôh lơ\m lơ tơring nhen Thái Nguyên, Quảng Ngãi, Huế, plei tơm Hồ Chí Minh. Mă g^t noh tơ\ Hà Nội đei um ako\m mít tinh ăh năr 19/8 tơ\ cham tơm Nhà hát Lớn duh nhen lêh Tơchơ\t đei io\k rơngei hiôk hian ăh năr 2/9 tơ\ cham tơm Ba Đình. Noh jing dôm um ru\p kăp g^t tơpă.

Lơ\m tơmam pơdăh kơ Kach mạng khei 8 tơ\ Anih pơdăh hnưr erih Khul linh Việt Nam, đei hơmru\k khen khul linh păng hla bar chih [ai hri tơm kơ teh đak yuơ [ok Văn Cao chih jing tơmam kăp g^t hloh. Dôm khen kong âu, dôm bơngai hlôm păng hri tơdra hri  Vệ quốc đoàn hlôi ako\m đei đơ\ng khul hlôm khen kơ khul linh Phlăng tơ\ Hà Nội. Năr 2/9/1945, hơmru\k khen kong âu hrau atu\m hăm [ai hri  "Tiến quân ca" hlôi ang jơva lơ\m năr {ok Hồ đo\k tơbang Hla bar tơchơ\t rơngei hiôk hian tơ\ anăp tôm kon pơlei ja#p teh đak, pơtơm tơ iung pơjing teh đak Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đei bơ\ng pang đang măt dôm um ru\p tơbang kơ hnưr erih tơguăt hăm Năr Kuôk khánh kăp g^t tơ iung pơjing teh, [ok Nguyễn Văn Thanh, tơ\ Thái Nguyên [rơ [rơ\k tơroi: Inh [ôh khen kong adrol âu ki [ônh đe\ch, ưh kơ nhen dang ei ôh. Noh mă dôm bngai chih tơdra, dôm bngai hlôm khen kong xơ\ adoi hlôm tơdră [ai Tiến quân ca hiôk dêh văi, tơ[ôh hơdăh jơ ‘năr kơ Năr tơchơ\t đei jơnei rơngei hiôk hian. Inh [ôh hăp pơtơm đơ\ng đon bơnôh băt ‘mêm kơ teh đak noh đe pơtơm gơh chă pơ vơch hrau lơ\m [ai hri păng tơdra hri noh mă gơh ang bang ja#p jang păng gơh hiôk thoi ăi.

71 xơnăm bơih mă lei dôm gru grua kơ tơdrong iung tơblăh tih Kanh mạng khei 8 xơnăm 1945 păng Kuôk khánh năr  2/9 duh oei ang bang ling lang. Lơ\m dôm năr kơ pơyan hla ruih lơ\m hnưr erih, lơ hla bar chih, tơmam drăm răk ‘măn tơ\ dôm anih pơdăh tơgop tơ iung jơhngơ\m pơ ư kơdih kơ hơdrung hơdre\ch kon pơlei Việt Nam, mă kăl noh hăm chăl kon xâu dang ei băt găh tơdrong juăt jue iung tơblăh ayăt pơ rơngei hơdrung hơdre\ch, tơ iung pơjing păng vei lăng teh đak.

Lan chih păng rapor