VOV4.Bahnar - Atu\m hăm tơdrong jang khăm, ming hơmet j^ jăn ăn kang [o# [o# đo#i, vă je# 8 sơnăm au ki Hnam pơgang găh An^h Jang tơgu\m kơ Dơno\ an^h {o# đo#i dêh char Kon Tum oei vang chă khăm, ming hơmet j^ jăn kiơ\ [ao hiêm y te# ăn kon pơlei lơ\m dêh char. Hăm trong tơle\ch jang “Hơdăh ang rang ‘lơ\ng jơhngơ\m đon ‘lơ\ng, nơ\r [ơ\r pơma rơngơp chhơp kơ đon, khăm ming hơmet hơgei”, Hnam pơgang hlôi chă khăm, ming hơmet, pơtho tơbăt găh jơhngơ\m jăn ăn rơbau ‘nu kon pơlei, hlôi jing an^h gơnang yoa kơtang kơ bơngai j^. 

    Dôm sơnăm tơ je# au, măt bơngai năm tơ\ Hnam pơgang găh An^h Jang tơgu\m kơ Dơno\ an^h {o# đo#i dêh char Kon Tum, an^h oei tơ\ koeng kơpho# 3, phương Trần Hưng Đạo, pơlei tơm Kon Tum khăm ming hơmet j^ jăn roi năr roi lơ. Kiơ\ đơ\ng Hnam pơgang au ch^h jo#, sơnăm 2016 đei dang 6.000 ‘nu bơngai [^ch ming hơmet tơ\ hnam pơgang au, sơnăm 2017 đei hlo\h 11.700 ‘nu bơngai păng sơnăm 2018 hlôi to\k hlo\h 12.700 ‘nu bơngai. Thượng tá Huỳnh Văn Cao, Kơdră che\p pơgơ\r Hnam pơgang tơroi tơbăt, vă đ^ sơnăm 2012, khei ‘năr mă an^h au vang chă khăm ming hơmet j^ kiơ\ {ao hiêm y te# ăn kon pơlei tơ [ơ\p tôch tơnap tap, hrat hr^n. Mă lei, hăm jơhngơ\m đon jang tơnăp đơ\ng bơngai [o# đo#i, adoi băt hlo#h [o#h vao tơdrong chă khăm, ming hơmet j^ jăn ăn Kon pơlei ‘no\h jing tơdrong bơ\ jang pơro# pơ rôp, pơtho khan kon pơlei, khu\l [ok thây pơgang [o# đo#i jei ư\h pơdơ\h kơru\n jơhngơ\m đon iung jang: “ ‘Măng mă blu\ng sơkơ\t hơdăh trong iung jang: Hơdăh ang rang ‘lơ\ng jơhngơ\m đon ‘lơ\ng, nơ\r [ơ\r pơma rơngơp chhơp kơ đon, khăm ming hơmet hơgei. ‘Me\h vă jang yă kiơ gô mơ\ng kơ d^h mă lei jơhngơ\m đon ‘lơ\ng kơ [ok thây [o# đo#i ‘no\h jing tơdrong tơm hlo\h. Mă [ar vă iung jang chă khăm ming hơmet j^ jăn lei bơngai j^ klăih hloi. ‘Me\h vă jang ke\ tơdrong au ‘no\h nhôn kăl băt hơdăh găh tơdrong j^ jăn ‘no\h yă kiơ. Păng lơ\m iung jang ming hơmet hloi lei kăl gơ\h hơgei. Pơtôch chă khăm ming hơmet j^ jăn ‘no\h bơngai j^ klăih j^ jăn kơna kon pơlei mă năm tru\h tơ\ an^h bơ\n khăm ming hơmet j^ jăn văi”.

              Vă sơng hơvơn ‘lơ\ng hơ iă, khăm, ming hơmet j^ jăn ke\ klăih ăn hlo\h 1.000 ‘nu bơngai j^ lơ\m m^nh khei, Hnam pơgang [o# đo#i găh Dơno\ an^h {o# đo#i dêh char Kon Tum sơkơ\t hơdăh trong iung jang kơ [ok thây pơgang tơdrong pơm kơnăl mă blu\ng vă bơngai j^ lui kiơ\. Kơ yuơ lơ lo\h an^h au hơnơ\ng chă pơtho tơbăt lơ\m tơdrong chă hru\k hơbe\n ao, [ot chơ kho\ mă ‘lơ\ng ro\. Mư\h khăn, hơmet j^ ‘no\h [a\k kơthe ch^h anăn an^h bơ\ jang, hru\k hơbe\n ao blu kiơ\ trong pơkăp. Chă pơma sa ‘lơ\ng hơ iă hăm bơngai j^ păng ming hơmet tơnăp. Ling lang phăl hơlăng, tơnăp, băt ‘mêm kơ eng bơngai j^, lăng tơdrong j^ kơ bơngai j^ nhen kơ d^h bơ\n j^ hloi. Ư|h kơ pơm tơdrong lao đon, tơgăl hăm nơ\r pơtho đơ\ng {ok Hô “Lương y như từ mẫu – {ok thây pơgang nhen bơngai me\”. {ok Nguyễn Phúc Thanh, sơnăm au 66 sơnăm, oei tơ\ kơso# hnam 386, trong Phạm Văn Đồng, pơlei tơm Kon Tum hơnơ\ng năm khăm, ming hơmet j^ jăn tơ\ Hnam pơgang găh Dơno\ an6h {o# đo#i dêh char Kon Tum pơma lơ lau: “Rim ‘măng khăm ming hơmet j^ jăn tơ\ au ‘no\h đe [ok thây pơgang tơ\ au sơng hơvơn tôch phăl hơlăng. Tơ\ an^h ăn oei gô jei tôch ‘lơ\ng hơ iă. Đei an^h ăn oei gô bơngai năm khăm j^ jăn. Hăm dôm bơngai [^ch ming hơmet lơ\m hnam pơgang au, tơ\ cham hnam pơgang jei đei an^h pơchơt pơ hiơ\, đei yơ\p ‘long phơi rơngơp, rơgo\h ‘lơ\ng dêh. Găh tơdrong bơ\ jang j^ bơngai [o# đo#i nei đe sư đei pơtho khan ho\k pơhra\m hơnơ\ng ne\ kơna bơ\ jang tôch tơnăp, phăl hơlăng, jang ‘lơ\ng”.

             Tơle\ch jang kiơ\ trong jang “Hơdăh ang rang ‘lơ\ng jơhngơ\m đon ‘lơ\ng, nơ\r [ơ\r pơma rơngơp chhơp kơ đon, khăm ming hơmet hơgei”, kang [o# [o#i đo#i Hnam Pơgang {o# đo#i dêh char Kon Tum, ling lang ho\k pơ hrăm jơhngơ\m đon păng tơdrong bơ\ jang. An^h hơnơ\ng tơle\ch ăn ho\k pơ hrăm rim trong jang ‘nao lơ\m tơdrong jang pơgang ‘moi kiơ\ trong ho\k kơ d^h, chă đo\k hla bơar, kơ d^h chă hơlen lăng dôm trong bơ\ jang; ăn năm ho\k tơ\ hnam trương kơpal; ako\m hơlen băt hơdăh dôm tơdrong bơ\ jang hle. Atu\m hăm ‘no\h iung jang pơ pro\ pơ ‘lơ\ng an^h khăm ming hơmet j^ jăn mă [lep, mă tôm. An^h au hlôi sơng io\k, tơle\ch jang kiơ\ ‘lơ\ng rim kmăi kmo\k gơ\h hơgei lơ\m khăm, ming hơmet j^ jăn nhen kmăi siêu âm, kmăi điện tim 3 cần, kmăi khăm hơlen pham ...

            Dôm nơ\r [ơ\r pơma chă tơroi d^h băl găh [ok thây pơgang [o# đo#i kơ Hnam pơgang {o# đo#i dêh char Kon Tum do\ng er^h ăn kon pơlei j^ ăl đei kơtơ\ng hơnơ\ng. Nhen găh tơdrong ‘nho\ng A Rik oei tơ\ tơring Hòa Bình pơt^h gia. Ư|h kơ pu\n ai ong sôch he#, đơ\ng no\h u\nh hnam chơ ba năm tơ\ Hnam pơgang {o# đo#i au lơ\m mă no\h tơ\ kơ\l, mu\h măt, jơ\ng ti pơ ‘nge\h tơ [lêu tơ blao, dui jơhngơ\m mơhat, j^ ăl. Lăng [o#h bơngai au đ^ j^ ăl kơ yuơ b^h ong sôch lơ, [ak sy Hnam pơgang ăn dui jơhngơ\m hăm oxy, [et pơgang sirôm, [et pơgang. Gơnơm đei [ok thây pơgang {o# đo#i ming hơmet tơtom kơna ‘nho\ng A Rik yak hlo\h tơdrong lôch răm. Đại úy Lê Anh Tuấn, {ak sy Hnam pơgang tơroi, tơdrong Hnam pơgang vang chă khăm, ming hơmet j^ ăn kon pơlei lơ\m dêh char hlôi tơgum ăn [ok thây pơgang băt lơ hlo\h dơ\ng tơdrong j^ jăn, đơ\ng no\h tơgu\m ăn đe [ok thây pơgang ming hơmet gơ\h hơgei hlo\h dơ\ng: “Roi năr đei roi lơ bơngai j^ năm tơ\ Hnam pơgang khăm ming hơmet j^ jăn. Bơngai j^ năm ming hơmet tôch lơ lơ lo\h kơna jei đei [o#h j^ lơ tơdrong j^. Đơ\ng tơdrong au kang [o# [ok thây pơgang kơ Hnam pơgang đei [o#h lơ tơdrong j^ kơna lơ\m chă khăm, ming hơmet j^ jăn ‘no\h jei pơm ato\k loi dơ\ng tơdrong chă ming hơmet gơ\h, ato\k jơhngơ\m đon bơ\ jang ‘lơ\ng hlo\h dơ\ng”.

            Đơ\ng ro\ng 8 sơnăm vang khăm ming hơmet j^ jăn kiơ\ [ao hiêm y te# ăn Kon pơlei lơ\m dêh char, Hnam pơgang kơ An^h Jang tơgu\m găh Dơno\ an^h {o# đo#i dêh char Kon Tum hlôi tơgop lơ\m an^h jang pơgang dêh char bơ\ jang ‘lơ\ng tơdrong jang vei lăng năng tông jơhngơ\m jăn ăn Kon pơlei. Dang ei Hnam pơgang jei hlôi pơ pro\ kơ d^h kon jên bơ\ jang vă chă răt dơ\ng bơ\n kmăi kmo\k jang pơgang păng vei lăng năng tông tơdrong er^h sa ăn kang [o#, bơngai jang. J^ m^nh lơ\m rim an^h pơm ju\k yu\k trong hơlau lơ\m tơdrong jang pơting d^h băl bơ\ jang pran kơtang păng tơdrong jang pơting d^h băl “An^h Jang tơgu\m [o# đo#i pơm kiơ\ nơ\r {ok Hô pơtho”, tơ\ Pơm le#h hop akom pơting d^h băl jang pran kơtang khu\l [o# đo#i dêh char Kon Tum ‘măng mă 8, jăl jang 2013- 2018, Hnam pơgang au hlôi đei Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei dêh char Kon Tum pôk pơ ư, pôk bơnê. 

Bơngai ch^h: Khoa Điềm

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt