VOV4.Bahnar - Hơ năp jang đơ\ng kră pơ lei đei [ôh lơ\m rim tơ drong arih xa, tơ pôl. Đơ\ng bơ\ jang kiơ\ trong jang đơ\ng Đảng, khôi luơ\t te\h đak truh tơ drong jang xa, ato\k tơ iung mu\k drăm, che\p vei tơ drong jo\h ayo\ kơ do\ xoang ‘lơ\ng hơ iă kơ hơ dre\ch hơ drung. Đơ\ng ro\ng âu nhôn pơ ma nuh hăm kră pơ lei Kon Sơ Ha Wớp tơ\ plei Dà K’Nàng, xăh Dà K’Nàng, apu\ng Dăm Rông, dêh char Lâm Đồng.

-Kră pơ lei ăi, sơ năm ‘nâu ih đ^ hlo\h 80 sơ năm bơih, ih dơ\ng lăng lơ tơ drong tơ plih ‘lơ\ng hơ iă tơ\ pơ lei pơ la, lei ap^nh ih tơ roi găh tơ drong ‘nâu lăng?

-Kră pơ lei Kon Sơ Ha Wớp: “Inh arih xa hlo\h 3 chăl pơ gơ\r. Chăl Phalăng ‘no\h pơ go\ kon pơ lei tôch bre\. Chăl Ngụy ‘no\h che re băl tôch dêh. Yoa thoi no\h tơ drong pơ vei đơ\ng bơ ngai Yoăn hăm kon pơ lei kon kông ưh đei kơ jăp, hơ nơ\ng vih ro\ng băl. Oei chăl pơ gơ\r dang ei, inh j^ kră pơ lei, bơ ngai đei kon pơ lei lui yom, đei Đảng, te\h đak chông năm ngôi, ho\k pơ hrăm tơ\ lơ tơ ring, nhen Hà Nội păng dôm tơ ring nai, inh [ôh tơ drong pơ vei đơ\ng bơ ngai Yoăn hăm bơ ngai kon kông tôch kơ jăp. Chăl Nguỵ sơ\, bơ ngai kon kông ưh đei ho\k jru\, ưh đei bu pơm [ak si. Oei chăl ‘nao hrei ‘nâu, hơ dre\ch nhôn, đei truh 5 ‘nu bơ ngai pơm [ak si. Dang ei tơ drong hơ to\ băl lơ\m tơ pôl tôch ‘lơ\ng, bơ ngai Yoăn che\p kơ\l ‘no\h bơ ngai kon kông pơm linh jang, bơ ngai kon kông che\p kơ\l ‘no\h bơ ngai yoăn pơm linh jang, inh [ôh tơ drong ‘no\h tôch hơ to\”.

-Hăm tơ drong jang đơ\ng kră pơ lei, ih tơ roi tơ băt thoi yơ vă tơ gu\m ăn kon pơ lei hlôh vao, vang pơ jing tơ drong arih xa ‘nao?

-Kră pơ lei Kon Sơ Ha Wớp: “Mă 1 mưh tơ roi ăn kon pơ lei kiơ\ lui, nhôn krao hơ pơi kon pơ lei arih xa mă ‘lơ\ng, lui mă kơ jăp, adrin pơ jing pơ lei pơ la, pơ jing te\h đak ‘no\h j^ tơ drong tơm hlo\h. Mă 2 ‘no\h găh tơ drong sơ đơ\ng, đei sơ đơ\ng ‘lơ\ng ‘mơ\i mă gơ\h arih xa, jang xa hiôk hian. Tơ dăh ưh đei sơ đơ\ng ‘no\h rim tơ drong gô hiong đ^. Kơ na vei kơ jăp tơ drong sơ đơ\ng j^ tơ drong jang tih hlo\h kơ jang mu\k drăm. Yoa thoi no\h mưh roi tơ băt, krao hơ vơn kon pơ lei nhôn hơ nơ\ng athei kon pơ lei tơ guăt 1 [ơ\r đon hăm te\h đak, vei kơ jăp chăl che\p kơ\l pơ gơ\r hrei ‘nâu, găn đ^ tơ drong juăt ưh kơ ‘lơ\ng, kơ hlôh kơ vao, tơ nuh hin hot, pơ ngot rơ ve\t, athei adrin jang xa, hơ to\k đon hlôh vao ăn kon pơ lei, vei lăng ‘lơ\ng tơ drong sơ đơ\ng tơ\ trong nơ năm”.

-Hrei ‘nâu cham char arih xa roi ưh ‘lơ\ng, tơ drong tơm ‘no\h yoa đơ\ng ko\h phă bri. Ih pơ tho ăn kon pơ lei găh tơ drong ‘nâu thoi yơ hă [ok?

-Kră pơ lei Kon Sơ Ha Wớp: “Inh athei kon pơ lei vei lăng bri vă đei cham char arih xa rơ go\h ‘lơ\ng. Đơ\ng sơ năm 1995 truh dang ei tơ\ tơ ring âu, tơ drong ko\h phă bri pă đei bơih, oei tơ\ tơ ring nai inh ưh kơ băt. Tơ dăh Yang oei ăn kơ inh lie\m kâu ‘no\h inh oei hơ nơ\ng krao hơ vơn kon pơ lei vei lăng bri vă pơ lei pơ la đei yơ\p ‘long, rơ go\h ‘lơ\ng, yoa bri ‘long tôch g^t kăl hăm tơ drong arih xa bơ\n.”

- B^ tơ drong vei lăng dôm tơ drong juăt ‘lơ\ng păng sut hu\t le# dôm tơ drong juăt ưh ‘lơ\ng lơ\m tơ drong arih xa kơ kon pơ lei ‘no\h thoi yơ hă [ok?

-Kră pơ lei Kon Sơ Ha Wớp: “Inh krao hơ vơn kon pơ lei hu\t le# dôm tơ drong juăt ưh kơ ‘lơ\ng, ưh kơ lăp nhen athei kla tơ mam pu\ pơ nu\ lơ. Hrei ‘nâu bơ\n athei hu\t le# păng tơ drong ‘nâu dang ei đei hu\t le# lơ bơih. Kon pơ lei ho\k io\k lơ tơ drong hơ iă, lơ\m tơ drong io\k unh om, chă o\ng mai đơ\ng bơ ngai Yoăn, đơ\ng te\h đak nai. Inh krao hơ vơn kon pơ lei chă rơih dôm tơ drong juăt yơ ‘lơ\ng, oei lăp hăm hrei ‘nâu ‘no\h vei lăng, nhen che\p vei dôm tơ mam so ch^ng chêng, ge go\, hơ nam…”.

-Kră pơ lei ăi, tơ\ tơ ring dôm hơ dre\ch kon kông oei xa tơ\ Tây Nguyên pơ ma atu\m, tơ\ dêh char Lâm Đồng pơ ma adro#, adrol sơ\ tơ drong io\k unh om hrôih đei [ôh tôch lơ, ih jang thoi yơ vă tơ gu\m ăn khul kơ dră tơ ring găn le# tơ drong ‘nâu?

-Kră pơ lei Kon Sơ Ha Wớp: “Găh tơ drong io\k unh om chom go\, adrol kơ sơ năm 2005 io\k unh om hrôih đei tôch lơ, lơ bơ ngai tam tôm sơ năm, ‘nao 13, 14, 15 sơ năm đ^ chă klo, chă kăn bơih. Mă lei đơ\ng sơ năm 2006 tơ drong ‘nâu roi jur [iơ\. Hăm kon pơ lei kiơ\ lui khop, nhôn ưh ăn kon pơ lei pơ gơ\r et pơ kong ăn kon hơ ‘lơ\p tam tôm sơ năm ‘năi, 17 sơ năm ku\m tam gơ\h chă kăn, chă klo. Athei oei băl tro\ sơ năm đơ\ng te\h đak hơ găt, nhen dro\ kăn tơ\l 18 sơ năm, dro\ nglo ‘no\h 20 sơ năm to\k tơ\ kơ pal”.

-Kiơ\ đơ\ng Rdaio nơ\r pơ ma VN, ih hăm đei nơ\r kiơ vă tơ tă ăn kon pơ lei, mă loi j^ khul druh dăm hrei ‘nâu ưh?

-Kră pơ lei Kon Sơ Ha Wớp: “Inh ‘me\h pơ ma hơ dro# hăm kon pơ lei kon kông tơ\ Lâm Đồng âu, nhen hơ dre\ch bơ ngai K’ho, M’Nông, Mạ…păng dôm hơ dre\ch nai hai athei tơ guăt 1 [ơ\r đon, adrin jang xa, hu\t le# dôm tơ drong juăt ưh kơ ‘lơ\ng, ho\k io\k dôm tơ drong rơ gei vă tơ gop hăm khul kơ dră tơ ring jang ato\k tơ iung mu\k drăm, tơ pôl. Inh krao hơ pơi rim jơ hnơr mơ lôh hrei ‘nâu tơ\ dêh char Lâm Đồng le# kơ chu, et sike, ma tuý, ve\h hơ tăih rim tơ drong kơ ne#, athei adrin ho\k pơ hrăm, jang xa, ho\k io\k đơ\ng băl dôm tơ drong hơ iă găh trong jang xa đơ\ng bơ ngai yoăn, ku\m nhen dôm tơ drong rơ gei nai lơ\m apu\ng plenh te\h, hao gre kơ dâu vih vât rok trong mă ‘lơ\ng. ‘Me\h ning mônh kơnh đei tơ drong arih xa ‘lơ\ng [iơ\ ‘no\h athei adrin ho\k, yoa tơ drong jang to\k lơ\m plei te\h kăl đei đon rơ gei, kơ lih thoi no\h inh hơ pơi ‘me\h kôn mon, kon sâu adrin ho\k, tơ guăt m^nh [ơ\r đon, ‘mêm păng tơ gu\m băl”.

-& ah, bơ nê kơ ih kră pơ lei tơ ge\ch pơ ma nuh hăm nhôn. Hmach ăn kơ ih ling lang pran jăng grăng hơ kâu.

Lơ Mu K’Yến: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\