VOV4.Bahnar – Tơdrong jang pơjing tơdrong jang hlôi đei đe hơdru\h tơdăm kon kông oe\i tơ\ Lâm Đồng iung jang kiơ\ tôch tơnăp dôm trong jang [lep hăm tơring, ‘măng blu\ng hlôi io\k đei jơnei.

Hlo\h 3 sơnăm chă pơtăm ‘nhot, pơkao jang kiơ\ kmăi kmo\k hơge\i, u\nh hnam ‘nho\ng Touneh K’Sang, oe\i tơ\ tơring Hiệp An, apu\ng Đức Trọng, hlôi jang sa io\k yua kơ jăp. ‘Nho\ng oe\i pơjing đei tơdrong jang sa păng tơgu\m djru hơdruh tơdăm lơ\m pơlei đe\i tơdrong jang sa sơđơ\ng: “&nh chă jang sa hăm pơtăm he\nh, xa lăch, la ghim păng ‘nhot sa anai. Pơma atu\m chă jang jei ư\h tơnap yă kiơ ôh, lăp ba hơdrin ho\k pơhra\m dôm an^h đe jang sa đei io\k yua kơ jăp vă jang kiơ\ ‘no\h jei hoei bơih. Tơdăh boăl mơlo#h ayơ ‘me\h vă chă ho\k pơhra\m lei năm tơ\ ba, ba chă pơtho tơbăt ăn dôm tơdrong mă ba jang gơ\h.”

Găh mo\ K’Thị, oe\i tơ\ tơring N’Thol Hạ, apu\ng Đức Trọng, ‘no\h dôm tơdrong đei ho\k pơhra\m đơ\ng Hnam trương đăi ho\k Ngân hàng pơlei tơm Hồ Chí Minh hlôi tơgu\m ăn tôch kơtang lơ\m jang kơ d^h te\ch mơdro tơmam drăm cho\h jang sa. Kon jên tơmơ\t jang to\ se\t, K’Thị rơ\ih io\k trong chă răt bơ\n phe [a, chehphe, ‘nhot sa … đơ\ng kon pơlei lơ\m tơring, đơ\ng ro\ng ‘no\h chă rơ\ih hơmet păng te\ch mơdro tơ\ an^h te\ch răt t^h. K’Thị tơroi, dru\h kiơ\ trong jang sa hle tôch tơnap mă lei ư\h kơ lơ lai yơ klui ôh, mă đơ\ng đ^ klui [iơ\: “Tơdrong mă ^nh hmach hlo\h ‘no\h tim mă pơjing đei tơdrong jang ăn kơ d^h mă lei đ^ io\k u\nh om bơih. Dang ei, ^nh hlôi pơjing tơdrong jang vă jang sa io\k đei rong ‘me kơ d^h, u\nh hnam, ư\h kơ kăl mă đei tơdrong jang [lep hăm tơdrong mă bơ\n hlôi ho\k pơhra\m ôh. Tơdăh bơ\n băt, đei kon jên jang sa vă mơdro sa lei ba gơ\h chă pơ pro\ ăn kơ d^h tơdrong jang sa. Tơdăh bơ\ jang tơ\ rim an^h bơ\ jang te\h đak ‘no\h ba ư\h kơ gơ\h chă pơ pro\ jơ ‘năr ăn kơ d^h. Pơjing kơ d^h tơdrong jang ‘no\h gô mơ\ng kơ d^h ba chă tơchar trong jang sa … Bơngai bu ho\k đang tim mă đei tơdrong jang ‘no\h ‘ne\ lao đon, mă lei dăh hơdrin tơchă pơjing ăn kơ d^h đei tơdrong jang sa. Păng ư\h kơ jor ba gô đei tơdrong jang [lep hăm tơdrong mă bơ\n ho\k pơ hrăm tơdăh ba hơdrin pơnam jang sa.”

Tơ\ tơring atăih yăih Phi Liêng, apu\ng Dam Rong, ‘nho\ng K’Thu lăp đơ\ng ro\ng le\ch ‘măng khoă đăi ho\k v^h jang kiơ\ hloi dôm tơdrong mă po ho\k pơhra\m lơ\m kơ d^h mir pơgar chehphe, kao su kơ u\nh hnam:“Ho\k đang v^h tơ\ hnam ư\h kơ đei tơdrong jang mă lei ba ư\h kơ lao đon, mă lei jang kiơ\ hloi dôm tơdrong ba hlôi ho\k pơhra\m tơ\ hnam trương adoi nhen chă ho\k pơhra\m đơ\ng dôm an^h đe jang sa gơ\h. Lơ\m hơgăt te\h u\nh hnam, ba jang kssu, chehphe păng hlôi hơnhăk ba io\k yua kơ jăp. Gơnơm đơ\ng no\h u\nh hnam bơ\n ư\h khan lăp sơđơ\ng mu\k drăm mă lei oe\i pơjing đei tơdrong jang sa ăn hơdru\h tơdăm lơ\m tơring [ơ\t jơ ‘năr rơhơi jang mir [a. “

            Tơdrong lei lăi d^h băl kơ K’Sang, K’Thị păng K’Thu ‘no\h je\i hlôi le\ch ‘măng khoă kao đăng, đăi ho\k. Tơpl^h ăn năm tơchă tơdrong jang tơ\ pơlei tơm, dăh mă gô chang gơnang đơ\ng kơdră tơring chă pơ pro\ ăn tơdrong jang, đe boăl hlôi kơ d^h tơchă trong ăn d^h bal jang sa, lăng tru\h trong pơm pơdro\ng kơtă tơ\ pơlei pơla po.

Adoi tơ\ rim pơlei pơla bơngai K’ho, đei hơdruh tơdăm mă đơ\ng ư\h kơ đei ho\k jru\, kon jên jang sa kơ [a\h kơ [ôch, mă lei oe\i tơchă đei trong jang sa ato\k tơ iung mu\k drăm, mư\h băt pơge\nh io\k dôm tơdrong tơgu\m djru đơ\ng tơring păng dôm tơdrong đei hơ iă kơ tơring groi te\h pơlei pơla po. Mă hơdăh nhen ‘nho\ng K’Híp oe\i tơ\ tơring N’Thol Hạ, apu\ng Đức Trọng. Ư|h kơ đe\i te\h cho\h jang sa, đơ\ng chă jang ăn kơ đe, ‘nho\ng hlôi mơng te\h pơtăm ‘nhot, đơ\ng no\h đei kơdră che\p đoàn hơdru\h tơdăm tơring tơgu\m djru, [rư\ [rư\ tơ iung pơjing pơgar ‘nhot jang kiơ\ kmăi kmo\k hơge\i kơ d^h kau: “Bơnê kơ khu\l kơdră che\p pơgơ\r tơring hlôi lăng ba pơjing rơvơn ăn hơdru\h tơdăm m^nh trong jang sa, ăn to\k io\k kon jên jang sa, pơtho tơbăt trong jang sa … Kơ yuơ hăm dôm hơdru\h tơdăm ‘nao io\k u\nh om bơngai kon kông hmă hmă ư\h kơ băh te\h jang sa, găh bri ‘no\h te\h đak pă ăn chă muih ro\h cho\h jang mir bơih … dang e\i, ‘no\h kơ d^h chă hơdrin, chă tơchăr vă jang sa io\k đei.”

Băt hơdăh trong bơ\ jang tơgu\m djru đơ\ng Đảng păng Te\h đak pơtru\t pơjing tơdrong jang sa, K'Brooke, bơngai tơdăm K’ho oe\i tơ\ bon Lăng Kú, tơring Gung Ré, apu\ng Di Linh, hlôi tơgoăt d^h băl hăm hơdru\h tơdăm lơ\m tơring, jang kiơ\ trong jang tơmam drăm cho\h jang sa rơgo\h Kơhofarm: “Oh hơlen rim ‘long pơtăm, kon tơrong đơ\ng me\ [a\ yă [ok chă pơsư\ ăn păng lang să hăp, nhen: ie\r, pơbe, nhu\ng kon kông hăm groi te\h să tơ\ tơring, bri kông hlôi đei păng mă kăl tơdrong joăt joe kơ tơdrong oe\i sa jo\h ayo\ đơ\ng me\ [a\ yă [ok pơsư\ ăn. Oh chă ho\k pơhra\m đơ\ng lơ tơring ‘no\h [o#h ‘me\h vă chă răt io\k lơ dôm ‘nhot sa rơgo\h ‘lơ\ng, ‘nhot sa kon kông bơ\n. Ba lui tơmoi gô răt yua dôm tơmam drăm đei anăn “Bòn kòn cau K’ho” nhen găr chehphe, kon tơrong, ple\i ‘long rơgo\h, sơđơ\ng rơgo\h ‘lơ\ng, ve\i lăng năng tông jơhngơ\m jăn ăn bơngai răt sa, pơjing cham char er^h sa sơđơ\ng dơ\ng kơ jăp … Kiơ\ đơ\ng no\h o\h lăng tru\h tơdrong vei răk tơ [a\k mong tơdrong oe\i sa jo\h ayo\ joăt joe ‘lơ\ng lie\m đơ\ng sơ\ nhen rim tơdrong kơ\m kang kơnang gie\ng pơlei pơla vă iung jang găh tơdrong tơmang pơ hiơ\”.

Đơ\ng tơdrong jang đei [o#h hơdăh kơ đe hơdru\h tơdăm K’ho oe\i tơ\ dêh char Lâm Đồng đei [o#h, hăm jơhngơ\m đon, jơhngơ\m pran kơ hơdru\h tơdăm păng jơhngơ\m đon hơdrin jang sa, rim ‘nu bơ\n je\i gơ\h pơjing ăn kơ d^h bơ\n trong jang sa, mơdro sa, [lep hăm tơdrong đei lơ\m tơring, ư\h khan lăp hơdro# yak hlo\h dơnu\h hin mă lei oe\i pơm pơdro\ng ăn u\nh hnam păng tơpôl.

Bơngai ch^h: K’Yến – Minh Huệ

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt