VOV4.Bahnar - Hăm đe đoan viên păng hŏk tro tơ gop 1.000 hlak jên rim sơ năm vă mong jên man Hnam ‘mêm kơ eng, vă jê̆ 8 sơ năm âu ki, dôm jĭt unh hnam hŏk tro tơ nuh tơ̆ apŭng Krông Pach, dêh char Dak Lak đei tơ gŭm jên vă man đei hnam kơ jăp ‘lơ̆ng ƀiơ̆. Dôm tŏ hnam đei man đơ̆ng kơ sô̆ jên tơ gop 1.000 hlak âu hlôi tơ gŭm ăn đe ŏh păng unh hnam đei dơ̆ng đon lui, đon adrin lơ̆m tơ drong hŏk pơ hrăm păng arih xa.

Ƀât hlơ hlĕng tŏ ‘năr dai, tai ‘năr dơ̆ng, ‘nhŏng Y Đút Êban, tơ̆ plei Kplang, xăh Tân Tiến, apŭng Krông Pach, dêh char Dak Lak oei hơ nơ̆ng choh tơ răih tĕh vă pơm hơ nă hnam. ‘Nhŏng Y Đút akhan, athei tơ gĕch jang mă kĕh vă ăn thơ̆ man bơ̆n tơ năr dơ̆ng. Lơ sơ năm ‘nâu, 2 ‘nu klo kăn tơ tă năm jang kơ đe tơ̆ hơ tăih ngăl, đunh đunh brŏk tơ̆ hnam, 3 ‘nu kon oei ‘lơ̆p gơih ăn hnam tơ nei sư vei rong. Hnam so kơ bre klo kăn măr sư, ưh kơ đei pha kiơ pơ sŭn, xă dang 10m vuông, tơ năr hăm bơ bŭng kem so sŏch vă pĕng tŏ, pĕng ‘mi.

Tơ drong hơ iă đơ̆ng unh hnam ‘nhŏng Y Đút Êban (ao ka rô) lơ̆m năr man hnam

Ƀât blŭng sơ năm ‘nâu, kon drŏ ‘nglo ‘nhŏng Y Đút ‘nŏh mon Y Duy Niê (hŏk tro lăm 4D, hnam trưng jăl mônh Ngô Gia Tự) đei anĭh jang đoan apŭng Krông Pach tơ gŭm 25 triu vă man hnam ‘mêm kơ eng, păng lơ anĭh jang nai vang tơ gŭm dơ̆ng 40 triu vă pơm hnam. Hnam ‘nao vă pơm ƀât blŭng khei 3 âu, unh hnam ‘nhŏng Y Đút tôch hơ iă:

“Tơ drong jang păng arih xa lơ̆m hnam oei tôch mơ mat, chă jang ăn kơ đe vă arih xa rim năr đĕch kơ na hnam kŭm oei oăi hnam hiăh hiok, ưh băt vă chơ chă jên tơ̆ yơ vă pơm hnam. Dang ei đei lơ anĭh jang vang tơ gŭm man ăn hnam ‘nŏh ƀôh hiôk hơ iă dêh. Đei hnam ‘nŏh nhôn vă adrin jang xa, mong răk, tưk tơ iung mŭk drăm păng chă răt bơ̆n tơ mam yoa lơ̆m hnam.”

‘Nhŏng Y Đút tơ gĕch ƀât ‘năr dơ̆ng choh tơ răih tĕh ƀât hơ nă hnam

 Drol kơ ‘nŏh, tơ̆ xăh Tân Tiến, apŭng Krông Pach mơ̆n, đei 2 tŏ hnam nai đei man tơ iung. Yă Mai Thị Phương, 1 lơ̆m 2 unh hnam đei tơ gŭm man hnam tơ roi: tĕh choh jang xa tŏ sĕt, yă athei chă dônh kơ chai vă rong 3 ‘nu kon oei hŏk, tơ drong arih xa lơ̆m hnam tôch mơ mat. Mưh đei tơ gŭm 25 triu hlak jên man hnam, klo kăn yă adrin chă mơng thim jên vă man đei hnam xă ƀiơ̆. Đe đoan viên, druh dăm păng kơ tum kơ tŏng ‘nhŏng ŏh tơ gŭm năr jang kơ na lăp hlŏh 1 khei, hnam yă đei man đang bơih.

Yă Mai Thị Phương pơ ma: “Kơ sô̆ jên âu hăm bơ ngai nai lăp tŏ sĕt đĕch mă lei hăm inh ‘nŏh tôch lơ, đe ‘mêm mơ nat păng tơ gŭm ăn kơ bơ̆n ‘nŏh ‘lơ̆ng dêh, ƀôh hơ iă tơ pă. Đơ̆ng pơm đei man ‘nŏh kŭm ƀôh rơ hơi hiôk tơ pă, dang ei da ƀiơ̆ mơ mat bơih, hre đom đơ̆ng jĭ jăn păng man hnam kŭm kla đĭ bơih.”

Dôm tŏ hnam ‘mêm kơ eng âu đei man đơ̆ng kơ sô̆ jên tơ gop “Hnam ‘mêm kơ eng – Hnam 1.000 hlak” yoa Anĭh jang đoan apŭng Krông Pach tơ lĕch đơ̆ng sơ năm 2013. Kiơ̆ kơ ‘nŏh, rim sơ năm, Anĭh jang đoan apŭng krao hơ vơn tơ ra tơ gop lơ̆m đoàn viên, druh dăm, hơ iŏh iĕ tơ̆ apŭng, 1 ‘nu đơ̆ng 2.000 hlak vă tơ gŭm man 2 tŏ hnam ăn bơ ngai đei kŏng, bơ ngai mơ mat tat găh hnam oei (hơ tŏ hăm 1 ‘nu tơ gop đơ̆ng 1000 hlak man 1 pôm hnam). Kŭm hăm tơ gŭm jên, đe đoàn viên druh dăm tơ̆ tơ ring oei tơ chă dơ̆ng tơ drong tơ gŭm đơ̆ng nai mă ưh ‘nŏh vang tơ gŭm năr jang, tơ gŭm ăn unh hnam pơm hnam mă lăp. ‘Nhŏng Võ Quốc Việt, Bí thư đoan xăh Tân Tiến, apŭng Krông Pach ăn tơ băt trong jang đơ̆ng druh dăm tơ̆ tơ ring:

“Rim sơ năm adoi đei tơ drong jang man hnam ‘mêm kơ eng 1.000 hlak, bơ̆ jang kiơ̆ nơ̆r pơ tho đơ̆ng Anĭh jang đoan apŭng ‘nŏh tơ lĕch truh tơ̆ rim chi đoàn pơ lei pơ la păng jur dăr lăng tơ̆ jơ̆p pơ lei, mưh pơ gơ̆r ming man ‘nŏh tơ drong yuih hnam, tung pơ dŭ tơ mam, sir kơ mŏng yoa Đoan xăh tơ gŭm ngăl. Rim anĭh jang chinh trĭ vang bơ̆ jang vă pơm tơ jur ƀiơ̆ kơ sô̆ unh hnam tơ nuh păng dôm unh hnam mơ nat tat dêh hlŏh găh hnam oei, jăh pơm ăn đe sư hnam vă gơ̆h đei tơ drong arih xa sơ đơ̆ng, adrin jang atŏk tơ iung mŭk drăm.”

Yă Mai Thị Phương dơ̆ng ƀât hơ năp hnam đei man tơ gŭm sơ năm 2016

 Truh dang ei, Tơ drong jang Hnam 1.000 hlak tơ̆ apŭng Krông Pach hlôi tơ gŭm man ăn 12 unh hnam hŏk tro tơ nuh. ‘Nhŏng Nguyễn Văn Hà, Bí thư đoan apŭng Krông Pach, ăn tơ băt, kŭm hăm tơ gŭm 25 triu, rim anĭh jang đoan oei krao hơ vơn lơ anĭh jang vang tơ gop tơ gŭm hai, vă 1 pôm hnam gơ̆h đei kơ jă đơ̆ng 50 triu tŏk tơ̆ kơ pal, man kiơ̆ trong ‘mơ ‘met păng đei yoa ‘lơ̆ng hlŏh. Tơ drong jang âu tôch đei yoa, ưh lăp tơ gŭm ăn dôm unh hnam tơ nuh đei hnam oei kơ jăp đĕch mă đơ̆ng nŏh gô tơ gŭm ăn đe sư jang xa, dar dĕh jang tŏk klăih đơ̆ng tơ nuh hin, tơ iung đei jơ hngâm đon ‘mêm, tơ gŭm băl đơ̆ng đe đoan viên, druh dăm păng hŏk tro:

“Tơ drong đei yoa ưh lăp dơ̆ng ƀât 1 pôm hnam đĕch mă ‘nŏh jĭ tơ drong tơ gŭm băl, pơ tho ăn druh dăm, hơ iŏh iĕ băt ‘mơ ‘met, băt ‘mêm mơ nat, vang tơ gŭm băl lơ̆m tơ pôl. Mă tơ pă ăn ƀôh, lơ unh hnam, mă loi jĭ đe hơ iŏh đei xa yoa đơ̆ng tơ drong jang âu roi đei đon adrin ƀiơ̆ lơ̆m tơ drong hŏk pơ hrăm păng hnam tơ nŏ kŭm jang xa roi đei ƀiơ̆, vang jang roi ‘lơ̆ng ƀiơ̆ lơ̆m dôm tơ drong tơ̆ tơ ring. Đơ̆ng tơ drong jang tôch hơ iă âu kŭm đei tơ pôl hue lăng, vang tơ gŭm hai.”

Lăp đơ̆ng 1.000 hlak 1 sơ năm, kơ sô̆ ưh đei lơ mă lei hăm tơ drong vang tơ gop, đon adrin đơ̆ng đe đoan viên druh dăm păng hŏk tro, roi đunh roi đei dơ̆ng lơ hnam ‘mêm kơ eng đei man tơ̆ apŭng Krông Pach. Trong jang đơ̆ng Anĭh jang đoan apŭng Krông Pach hlôi tơ iung đei jơ hngâm đon tơ gŭm băl, mĭnh jơ hngâm lơ̆m tơ pôl đơ̆ng đe druh dăm, sơ năm mơ lôh, pơ tho ăn đe ŏh băt găh tơ drong juăt tôch ‘lơ̆ng ‘nŏh “Hla ‘lơ̆ng bơ̆ng ăn hla hiăh” đơ̆ng hơ drĕch hơ drung bơ̆n.

H’Xíu H’Mốc: Chih

Dơ̆ng: Tơ blơ̆