VOV4.Bahnar -  Mưh jô̆ đơ̆ng khei năr pơrang jĭ hơbuh hli ăh jê̆ đĭ khei 3 xơnăm âu, pơtêng hăm dôm ‘măng hơbuh adrol ki, ‘măng hơbuh jĭ mă âu hlôi pơrăm kơtang hăm rim tơdrong erih xa mŭk drăm, tơpôl. Kơsô̆ bơngai ƀơm jĭ Covid 19 păng lôch hơchăng tŏk lơ, pơkăl athei đei trong jang tơjră pơrang jĭ hơbĕch hơbal, trŏ ƀlep hăm rim jăl, hăm rim tơdrong. Kơyuơ lơ̆m khei năr hăt hot hli hlơt, hăm tơdrong pơgơ̆r đơ̆ng Đảng, tơdrong pơgơ̆r jang tơnăp hăm tơdrong đei ƀôh đơ̆ng Khul Kơpal teh đak hlôi tơgŭm ăn plei tơm Hồ Chí Minh păng dôm dêh char hơbuh pơrang jĭ găh pơbăh, duh nhen hăm jâ̆p teh đak dar deh đei tang găn. Lơ tơring chiu pŭ răm hloh hlôi yak ăh jăl hơmet iung jang. Mă tơ̆ anăp oei lơ tơnap tap, kơyuơ pơrang jĭ pơtoi hơbuh hli, tơdrong tơpoh tôch tenh, tơnap kơ băt hơlâu, mă lei jâ̆p teh đak duh oei khŏm “ATŬM JƠHNGƠ̆M – MINH BƠNÔH YAK HLOH PƠRANG JĬ HLI HLƠT”.

Lăng atŭm um ai kơ pơrang jĭ Covid 19 hơbuh ‘măng mă 4, ưh adrô̆ tơ̆ Việt Nam mă dôm teh đak lơ̆m kơpal teh adoi ƀơm răm kơtang. Tơdrong tơplih yŏng Delta ngêh ưh kĕ tang găn, hlôi, tŏk bŏk pơm tơnap, pơjuă truh tơdrong jang tang găn păng tơjră pơrang jĭ kơ rim teh đak, jô̆ hloi dôm teh đak pơdrŏng găh mŭk drăm, đei tơdrong jang pơgang gơh rơgei nhen Mih duh đei truh kơ hrĕng ‘nu bơngai lôch rim năr kơyuơ ƀơm Covid 19. Teh đak Anh rim năr đei hloh 30 rơbâu ‘nu bơngai ƀơm jĭ, Nga hloh 25 rơbâu ‘nu... Lơ teh đak nhen Australia dăh mă Singapore... kiơ̆ druh pơkăp zê-rô Covid đei jơnei lơ̆m lơ khei kơ âu, dang ei duh tenh kuăng ƀơm tơplih yŏng Delta dui hơbuh pơrang jĭ hli hlơt.

Lơ̆m tơdrong hơbuh hli hlơt đơ̆ng pơrang jĭ đei hơnăn tơplih yŏng Delta, Việt Nam duh ƀơm tơdrong mă âu. Lơ̆m kơplăh kơsô̆ virus tŏk lơ hloh 300 ‘măng dôm ‘măng tơplih yŏng adrol kơ noh, tơdrong tơpoh đei ƀôh tenh kuăng adrô̆ kiơ̆ trong dui jơhngơ̆m. Truh ăg hơtuch giĕng âu ki, jâ̆p teh đak đei ƀôh hloh 850 rơbâu ‘nu ƀơm jĭ. Covid 19 hlôi pơm hloh 20 rơbâu ‘nu bơngai lôch hơchăng. Tơdrong chă akŏm, hơmet jĭ tơtăng nhen tơlei dui 2 păh kơ̆l. Tơdrong jang y tê̆ jâ̆p teh đak ăh ‘năr hmă hlôi hrat, dang ei roi hrat păng kơƀah tôm tơdrong. Tơ̆ dôm tơring hơbuh pơrang jĭ, tơ̆ rim tơring yơ đei anih rơhơi noh adoi iŏk vă tenh kuăng pơjing hnam pơgang tơdăng hơmet jĭ... thoi noh mă duh ưh kơ măh anih ăn tơdrong hơmet jĭ ăn kơ rơbâu bơngai ƀơm jĭ rim năr. Đak pơ uh, đak măt đơ̆ng khul jang tơjră pơrang jĭ kơtoh hơnơ̆ng jâ̆p jang hrat kơyuơ kơ tơplih yŏng Delta pơm bơngai jĭ jing hlăm tenh kuăng. Lơ bơngai pơngơ̆t kơ đon, jĭ bơnôh hăm tơdrong lôch hơchăng tenh kuăng đơ̆ng ‘nhŏng oh unh hnam:  Minh adrô̆ inh pơđĭ unh hnam 3 ‘nu ƀơm Covid, klo inh trăp 78 kĭ mă lei xư duh ưh kơ kĕ drơ̆ng.

Yak hadoi ưh kơ mơ̆ng măng năr hăm kon pơlei lơ̆m hloh 6 khei nuih mơng tơjră pơrang jĭ, Khul Kơpal teh đak hlôi hơvơn lơ jơhngơ̆m jang ăn tơdrong jang âu. Thủ tướng Teh đak Phạm Minh Chính hlôi lơ ‘măng ră hơdăh, athei akŏm jơhngơ̆m, vei vêr tơdrong erih ăn kon pơlei. Roi tơnap tap hrat hrĭn, roi athei tơguăt vă chă trong jang trŏ ƀlep: “Pơxŭt, pơjuăt, tơmơ̆ng nơ̆r tơgop, rơih trong jang tơnăp hloh vă tơlĕch jang, hơvơn jơhngơ̆m pran kơ tôm anih jang chĭnh trĭ păng tôm kon pơlei vă tơjră pơrang jĭ, xơđơ̆ng tơpôl. Lăng tơnap tap hrat hrĭn jing tơdrong vă hơtŏk xơkơ̆t iung pran. Athei hơdral, kơjăp đon kơchĕng vă jang khŏm mă jơnei dôm tơchơ̆t hlôi tơlĕch mă lei athei hơbĕch hơbal, gơh rơgei, kiơ̆ kơ tơdrong đei ƀôh hơdăh, jang răh akŏm răh tơdrong vao, hơmet keh đang dar deh, ưh đei hroh hrei”

‘Măng hơbuh pơrang jĭ mă 4 noh hli hlơt tơpă, tam mă lăh đei đơ̆ng xơ̆. Vă tơlĕch dôm trong jang kăp gĭt, Khul Kơpal teh đak hơnơ̆ng tơguăt kơjăp hăm tơdrong đei ƀôh. Kơtă lơ̆m khei năr pơrang jĭ hơbuh hli, Thủ tướng păng rim khul kơpal kơ Teh đak hlôi lơ ‘măng năm truh tơring hơbuh jĭ plei tơm HCM, Bình Dương... chă hơlen, pơgơ̆r tơdrong jang tojră pơrang jĭ. Jơnŭm pơgơ̆r jang kơ Teh đak găh tang găn păng tơjră pơrang jĭ Covid 19 duh hlôi đei lơ tơdrong jang trư̆k tuyê̆n tơroh hăm kơ hrĕng tơring, apŭng, thĭ xăh, truh kơ rơbâu anih pơdjoi tơ̆ xăh, phương, thĭ trâ̆n, kiơ̆ đơ̆ng noh vă hơlen păng pơgơ̆r jang kơjăp truh rim tơring pơm jang. Tơdrong pơgơ̆r jang tơjră pơrang jĭ hơbĕch hơbal, khoa hŏk păng mong răk. Duh ‘măng mă blŭng kiơ̆ tơchơ̆t đơ̆ng Thủ tướng Teh đak iŏk xăh phương pơm anih tơm vă tơjră pơrang jĭ hăm kơ rơbăn “khul cô vid tơ̆ pơlei pơla” đei akŏm pơjing, tô̆ ‘mi ưh kơ mơ̆ng mă tơguăt hăm anih vei vêr tơring xơđơ̆ng, pơkăp oei tơklăh hăm dôm tơring hơbuh pơrang jĭ. Y tê̆ tơ̆ tơring duh hlôi đei jang tơnăp, hăm tơdrong pran kăp gĭt kơ po. Hăm trong jang “anih y tê̆ vih vơ̆t tơ̆ âu tơ̆ to”, dôm anih jang y tê̆ phương, xăh hlôi hơ ‘nhăk tơdrong jang y tê̆ truh hrôih hloh hăm rim kon pơlei, rim tơring, rim hnam kơmăi, anih jang. Ƀĭ thư anih jang kơpal dêh char Bình Dương Nguyễn Văn Lợi ăn tơbăt: “Ăh băt đei F0 mưh bơngai hlôi ƀet pơgang 2 ‘măng, 1 ‘măng  vaccine noh ăn pơkăp oei tơklăh tơ̆ hnam huch pơgang, hơlen ăh jĭ hlăm noh athei ‘nhăk hloi. Bơ̆n pơkăp tơring, pơvei kiơ̆ anih, đang kơ noh pruih pơgang pơlôch xơmach, hơmet jĭ ăn F0, F1 đơ̆ng rŏng kơ noh minh ƀar năr axong pơm jang dơ̆ng, thoi noh mă gơh xơđơ̆ng, oei hơmet ăn minh ƀar F0 tang ‘măng hnam kơmăi noh ưh kơxĭ xơđơ̆ng ôh. ‘Nâu jing xơnong jang kơ anih jang y tê̆ vih vơ̆t tơ̆ âu tơ̆ to”.

Hăm tơdrong pơgơ̆r jang đơ̆ng Khul Kơpal teh đak, minh tơdrong jang tơgŭm tih tên tam mă lăh đei ăn plei tơm HCM păng dôm dêh char găh pơbăh tơjră pơrang jĭ hlôi đei ƀôh lơ̆m jâ̆p teh đak. Rim dêh char, plei tơm hơvơn kơ hrĕng thây pơgang, bơngai jang y tê̆ năm jang tơ̆ plei tơm HCM. Dôm khul jang tơjră pơrang jĭ, khul Covid 19 lơ̆m pơlei pơla, dôm anih jang, tơ ‘ngla bơngai jang ưh kơ jô̆ xơnăm ‘lŏ dăh mă mơlôh, iŏk jang kiơ̆ đon tơguăt tơguăl kon pơlei, năm pơm jang kơyuơ kơ jơhngơ̆m jăn kon pơlei, kơyuơ tơdrong pơyua ăn teh đak, ăn hơdrung hơdrĕch... Kơ rơbăn thây pơgang, bơngai jang y tê̆, đe hơdruh tơdăm, đe sinh viên năm akŏm tơjră pơrang jĭ ưh đei pơngơ̆t kiơ hloi.

Đon bơnôh kon pơlei đei tơ iung trŏ khei năr, iŏk jang tơnăp. Hăm tơdrong pơgơ̆r jang kơjăp đơ̆gn Khul Kơpal teh đak, anih jang kơpal păng jơnŭm pơgơ̆r dôm tơring, pơrang jĭ Covid 19 lơ̆m jâ̆p teh đak hlôi dar deh đei hơlen tang găn. Đơ̆ng rŏng kơ lơ khei pơkăp oei tơklăh, tơdrong erih hmă ‘nao pơtơm chôt vih hăm lơ dêh char, plei tơm đơ̆ng tơring tu truh tơring pơbăh.  

Lan chih păng pơre nơ̆r