VOV4.Bahnar - Hrei âu, bngai drăkăn dar deh xkơ\t xơnong jang, anih dơ\ng po hăm dôm tơdrong jang tơpôl. Cho\ng mă chôt vih hăm unh hnam, lơ bngai drăkăn adoi tam mă klaih đơ\ng tơdrong tơxu\l tơxa\l đei hơnăn “hơto\ hơnơ\ng dro\ nglo drăkăn”. Bngai drăkăn duh oei ‘meh vă, hơbo\ klo kon po hlôh vao hloh noh xơnong jang trăp tr^n lơ\m unh hnam pă đei oei.

Tơpôl hrei âu roi ato\k tơ iung, đon kơche\ng găh hơto\ hơnơ\ng dro\ nglo drăkăn lơ\m unh hnam dar deh đei bngai dro\ nglo băt hơdăh hloh. Băt “tong ane#” kơ po rim kơ năr athei pu\ lơ tơdrong hrat tih tên đơ\ng tơdrong jang tơpôl, lơ bngai dro\ nglo hlôi kơdih tơplih đon kơche\ng “klo adro# jang tơdrong jang tih” hăm kơ\l ‘ngok rơgei noh “tơdrong jang hnam jing xơnong jang atu\m”. Bơ\n atu\m tơmơ\ng nơ\r đe ye\t pơtruh tơ\ hơla âu:

 - Inh kơche\ng lơ\m unh hnam, tơdrong jang athei axong ăn 2 ‘nu noh mă [lep hloh kơlih xơnong jang kơ rim ‘nu bngai adoi nhen băl.

           - Hnam noh hnam atu\m yuơ noh tơdrong atu\m kơ bre klo hơkăn, bngai dro\ nglo athei vang glơng tơdrong jang noh hăm hơkăn po.

           - Rim kơ năr, bngai dro\ nglo athei glơng tơdrong jang hăm bngai drăkăn nhen pih hơbe\n ao, ôp pơnhan. Rim tơdrong adoi hơto\ hơnơ\ng hăm dih băl, ưh kơ đei kiơ pơngơ\t ôh.

            Cho\ng mă, đei tơdrong he\l kơ đon, noh ưh kơ x^ tơdrong kơche\ng kơ đ^ đăng bngai dro\ nglo. Adoi oei lơ bngai dro\ nglo kơdih xkơ\t po ăh anih tơm lơ\m unh hnam păng kiơ\ kơ noh akhan, tơdrong vei vêr erih xa lơ\m unh hnam noh jing xơnong jang kơ bngai drăkăn. Năm tơ\ kơchơ, pai xa, pih hơbe\n ao, pơ ‘ngoaih hnam, ‘nhăk kon năm ho\k xơng vih... dôm tơdrong jang ưh kơ đei hơnăn ang bang lơ\m unh hnam hlôi păng to\k bo\k pơm ăn lơ bngai drăkăn jing hrat dêh hnang. Yuơ duh nhen bngai klo, pơmai oh adoi oei đei tơdrong jang nai lơ\m tơpôl. Minh năr 8 jơ jang tơ\ anih jang đang kơ noh vih jang tơdrong jang hnam truh kơmăng vă tơre\k ăn tơdrong xo\ng xa kơ kon kơ klo, lơ bngai drăkăn pă đei jơ ăn dôm tơdrong kăl ăn kơdih po.  Tơdrong hơto\ hơnơ\ng hlôi jing cheh choh kơtă đơ\ng dôm tơdrong jang ngêh ngăi ie\ ioch noh lơ\m unh hnam. Lơ bngai drăkăn tơroi, đe ye\t kăl đei tơdrong tơgu\m đơ\ng bngai klo vă gơh keh đang xơnong pơm hơkăn, pơm me\ mă ưh kơ đei gleh lap tôch dêh:

             - Jing bngai drăkăn, inh ‘meh vă klo păng kon vang glơng tơdrong jang lơ\m unh hnam.

           - Inh ‘meh vă klo inh tơre\k tơgu\m bngai hơkăn lơ hloh păng băt glơng dôm tơdrong jang lơ\m unh hnam.

            - Tơdrong mă inh ‘meh vă hăm bngai klo ning mônh kơnh noh gơh tơgu\m inh tơdrong jang lơ\m unh hnam, hlôh vao găh tơdrong lơ\m tơpôl đơ\ng hơkăn păng pơg^t nơ\r pơma duh nhen tơdrong erih bngai hơkăn po [iơ\.

            Kiơ\ lơ bngai juăt jang găh đon kơche\ng, kơlih kiơ lơ unh hnam dang ei tơ\ teh đak bơ\n tam mă xđơ\ng găh tơdrong hơto\ hơnơ\ng dro\ nglo drăkăn mă hlôi đei tơplih lơ, noh yuơ tơbre tam mă chă đei nơ\r pơma hlôh vao dih băl. Yuơ noh, bre klo hơkăn kăl atu\m băl pơma dơnuh, tơroi băl găh xơnong jang po lơ\m unh hnam. {ơ\t hlôh vao dôm tơdrong gleh hrat mă hơkăn po chiu pu\, kơdih po bngai klo gô hơmet tơtom. Găh bngai drăkăn, tơdrong hơ iă phep lơ\m pơma xa jing tơkhoă tơgu\m đe ye\t io\k đei tơdrong tơgu\m dăp đon dăp bơnôh đơ\ng bngai klo. Thạc sĩ tâm lý Đào Lê Hòa An, Jang lơ\m Ban chấp hành Trung ương kơ anih jang găh đon bơnôh tơpôl  Việt Nam tơroi: Bngai dro\ nglo lơ\m unh hnam athei tơre\k tơgu\m hơkăn po hăm đơ\ng tơdrong jang ie\. Ba gơh tơgu\m hơkăn ôp pơnhan, pih hơbe\n ao kiơ\ tơdrong axong tro\ [lep. Thoi noh hơbo\ tơdrong jang lơ\m unh hnam gô hơ ioch hloh păng gô da [iơ\ hrat hăm bngai drăkăn. Mă lei bngai drăkăn athei băt rơho\ rơho\m hơlêm hơ iă hăm klo po.

            Lơ\m tơdrong erih unh hnam ăh chăl dang ei, [ơ\t bngai drăkăn đei pơg^t păng vang glơng đơ\ng tơdrong jang ie\ ioch, [ơ\t doh tơpă tơdrong hơto\ hơnơ\ng dro\ nglo drăkăn đei xkơ\t tro\ [lep. 

(Lan chih păng pơre nơ\r)