Đăk Pxi jing xăh tơnap tap kơ apu\ng Đăk Hà (Kon Tum). Đơ\ng jên jang kơ tơdrong jang 135 ăh jăl mă 3, tơdrong axong jang tơjur hin dơnuh đei hơnăn PRPP..., tơring hlôi jang đei lơ tơdrong kăl ‘măn ăn tơdrong erih kon pơlei nhen: trong nơnăm, pơnơ\ đak... Lơ unh hnam hin dơnuh oei đei tơgu\m jên vă rong rơmong yo\ng. Xơnăm 2014 âu, apu\ng đei 560 unh hnam klaih đơ\ng hin dơnuh; kxo# unh hnam hin dơnuh tơjur hloh 80 unh hnam. {ok Đinh Văn Hùng, kdră anih jang vei lăng kon pơlei xăh Đăk Pxi ăn tơbăt: Xăh nhôn đei ato\k [ôh hơdăh. Adrol ki, hnam jang hnam oei ưh kơ đei ‘lơ\ng, dang ei xăh nhôn duh kjăp xđơ\ng bơih; pơtêng hăm minh [ar tơring lơ\m dôm apu\ng nai lơ\m d/c noh xăh nhôn âu hiôk hian hloh.

Kon Tum đei tơgu\m 61 tih hlj đơ\ng jên axong tơgu\m đơ\ng teh đak Ai Len lơ\m tơdrogn tơchơ\t jang 135 đơ\ng xơnăm 2013 - 2015. Anih jang găh bngai kon kông dêh char hlôi jang atu\m hăm dôm pơlei pơla, xăh tơnap tap, hơlen io\k nơ\r tơgop đơ\ng kon pơlei găh tơdrong rơih vă axong ming man yă kiơ. Kiơ\ kơ [ok Đặng Luật, Pho\ kdră anih jang găh bngai kon kông d/c Kon Tum, rim tơdrong axong jang đei tơdrong drơ\ng minh lơ\m tơpôl kon pơlei; kon pơlei vang jang hăt hot lơ\m tơdrong hơlen pơm jang. Mă kăl noh, lơ tơdrong ming man adoi lơ\m tơdrogn tơchơ\t jang 135 lơ\m d/c adoi axong ăn kơ xăh pơgơ\r jang kơdih: Truh xơnăm 2014, ja#p d/c hlôi axong ăn kơ 39/54 xăh pơgơ\r jang ming man, tơdrong jang CT135. Hăm dôm xăh ke\ jang noh pơjao pơgơ\r jang hloh hăm 100% jên jang. Oei xăh mă ưh kơ gan pran noh pơjao ăn dôm tơdrong jang ie\ hloh hăm kxo# jên 500 triu hlj. Hăm jên tơgu\m đơ\ng t/đ Ai Len, lơ\m xkơ\t jang xơnăm 2013 - 2015 hlôi rơih đei 5 xăh pran ke\ pơgơ\r jang kơdih lơ\m 5 tơdrong kăl ming man nhen pơkăp jang.

Dêh char Kon Tum duh jing minh lơ\m dôm tơring đei io\k tơdrong tơgu\m đơ\ng tơdrong jang kơ t/đ găh tơjur hin dơnuh kjăp xđơ\ng jăl xơnăm 2013 - 2016. Dêh char hlôi hơlen tơdrong kăl đơ\ng kon pơlei. Đơ\ng noh ăn [ôh, kon pơlei ‘meh đei tơgu\m jên vă rong rơmo yo\ng chông kon.

Mă lei, jên axong jang ưh kơ đei lơ, lơ\m kxo# bngai kon kông hin dơnuh lơ\m d/c noh lơ. Kxo# jên axong ăn rim unh hnam ưh kơ măh vă răt minh pôm rơmo kon, tơroi kiơ truh rơmo yo\ng. Hăm tơdrong đei [ôh âu, anih jang Lao động - Thương binh Xăh ho#i d/c Kon Tum hlôi tơgu\m ăn anih vei lăng kon pơlei d/c jang atu\m hăm jên axong nai nhen jên jang 30a, ‘nâu nai... Rim unh hnam đei to\k io\k 10 triu hlj đơ\ng tơdrong jang, 10 triu hlj đơ\ng anih mong jên tơgu\m tơpôl, răt minh pôm rơmo yo\ng. Kon pơlei đei to\k io\k jên mă ưh kơ đei klă jên cheh lơ\m 3 xơnăm. Đơ\ng ro\ng 3 xơnăm, kxo# jên âu gô đei axong pơtăl ăn dôm unh hnam hin dơnuh nai to\k io\k vă răt rơmo. {ok Nguyễn Trung Thuận, Pho\ kdră anih jang Lao động - Thương binh xăh ho#i d/c Kon Tum akhan: Kon pơlei duh drơ\ng nơ\r jang kiơ\ trong jang âu, tang găn [iơ\ tơdrong gô chang bngai nai tơgu\m ăn hoh. Minh kxo# jên đei axong đơ\ng tơdrong jang kơ t/đ vă tơjur hin dơnuh đei 10 triu hlj đe\ch, răt minh pôm rơmo ie\ duh ưh kơ măh. To\k io\k jên đơ\ng anih nai ako\p atu\m vă răt rơmo tih hloh. Păng rong rơmo noh adoi hiôk hloh. Trong jang đơ\ng d/c Kon Tum nhôn tang găn dar deh tơdrong ăn hoh, păng axong to\k io\k lơ\m 3 xơnăm, tơguăt hăm dôm tơdrong jang nai lơ\m tơdrong jang âu.

          Đơ\ng tơdrong jang atu\m đei jơnei, apu\ng Ngọc Hồi hlôi hơvơn kon pơlei plang teh, ‘năr jang vă bơ\ trong nơnăm tơ\ pơlei pơla lơ\m dôm thôn Dục Nhầy III (xăh Đăk Dục), thôn Ke Doi, thôn Tà Ka (Xăh Bờ Y), thôn Đăk Giao, thôn Đăk Long (xăh Đăk Xú), bơ\ hnam ako\m joha yo\ ho\k hôp tơpôl, hnam trưng mầm non… Dôm tơdrong tơle\ch jang [lep xkơ\t păng tơmơ\t yua xđơ\ng kjăp, pơm trong hiôk ăn kon pơlei vih vơ\t, pơm jang xđơ\ng, đei tơpôl kon pơlei lăp đon. Dôm tơdrong tơgu\m hdre\ch pơtăm, tơmam pơm jang nhen hdre\ch ‘long pơtăm, kon yo\ng, pho\ng rei, k[^nh pruih pơgang pơlôch hơdrông, kmăi kăt ‘nhe\t... adoi [lep nhen tơdrong kăl đơ\ng kon pơlei, [lep bngai, ‘lơ\ng tơtom. Tơdrong tơgu\m âu hlôi tơgop kăp g^t vă kon pơlei tơplih hdre\ch ‘long pơtăm, kon yo\ng, xut le# pơngot tơjur hin dơnuh.

Tơpă dôm tơdrong adrin nhen axong rơmo, bơ\ hnam tơguăt tơguăl, tơgu\m jên jang, hdre\ch, kih thuơ\t đơ\ng jơnu\m pơgơ\r tơring gô ưh kơ đei io\k kjăp mưh kon pơlei ưh kơ đei kơdih vang jang. Tơdrong tơm hloh duh oei jing đon kơche\ng kơ ‘nôh pơm jang păng adrin klaih đơ\ng hin dơnuh đơ\ng rim ‘nu bngai.

                                  Chih ako\m păng tơblơ\ nơ\r Bahnar: Lan