VOV4.Bahnar - Đei io\k jên kla io\k yua cham char bri, 4 sơ năm âu ki, 50 gru\p u\nh hnam, tơ pôl kon pơ lei oei tơ\ 5 xăh kơ apu\ng Đắk Glei, de#h char Kon Tum hlôi hơ drin jang hơ dai hăm khu\l linh kơ pal tu\n pran tơ drong jang dăr joang vei lăng vă je# 23 rơ bâu hec tar bri brăh lơ\m an^h vei lăng bri brăh Ngọc Linh. Gơ nang đơ\ng no\h ma ưkơ so# ‘măng phă bri pơm mir ro\h, pơm glăi luơ\t bri ‘long, ko\h io\k ‘long glăi hlôi tơ jur hloi kiơ\ rim sơ năm, te\h bri đei vei kơ jăp.
{ok A Điêng oei tơ\ plei Đắk Glây, xăh Đắk Choong, apu\ng Đắk Glei ku\m hăm 185 u\nh hnam nai lơ\m pơ lei io\k vei lăng 1.100 hec tar bri brăh lơ\m tơ ring vei lăng bri brăh Ngọc Linh đơ\ng hơ tuch sơ năm 2015. {ok A Điêng tơ băt, 1 hec tar rim u\nh hnam io\k đei đơ\ng 400-420 rơ bâu hlak jên 1 sơ năm jên io\k yua cham char bri. Đơ\ng jên io\k âu tơ drong ar^h kơ kon pơ lei đei tơ pl^h ‘lơ\ng. Mư\h tơ drong ar^h sa đei vei sơ đơ\ng ‘no\h hơ năp jang vei lăng bri ku\m đei hơ to\k ‘lơ\ng. "Nhôn đei 6 gru\p, 1 gru\p 10 ‘nu pơ lơ\h băl năm dăr joang vei lăng bri. Dôm tơ ring bri tơ je# hăm bri jang sa ‘no\h kon pơ lei đa phă vă tơ gar io\k pơ tăm ‘long nhôn năm tơ roi tơ băt, krao hơ vơn, [ơ\t lăp tơ hli vă kon pơ lei ư\h kơ phă bri dơ\ng. Đơ\ng no\h te\h bri ling lang đei vei sơ đơ\ng.”
Lei lăi thoi no\h, [ok A Thên tơ\ plei Đông Lốc, xăh Đắk Man, apu\ng Đắk Glei ku\m hăm 129 u\nh hnam nai lơ\m pơ lei ku\m io\k vei lăng hlo\h 400 hec tar bri brăh lơ\m tơ ring vei lăng bri brăh Ngọc Linh. {ok A Thên tơ băt, dôm sơ năm hơ drol, tơ ring âu đa đei bơ ngai tơ tông ‘long bri năm ko\h ‘long glăi. Vă tang găn, dôm bơ ngai jang lơ\m pơ lei athei ăn bơ ngai vei lăng hai, năm tru\h tơ\ rim hnam krao hơ vơn kon pơ lei ‘ne\ kơ mơ\t phă bri hai. "{ơ\t yơ đei an^h tơ to\, [o#h đei bơ ngai phă bri ‘no\h kon pơ lei klăih song băl mơ\t an^h ‘no\h chă rôp. Mư\h chă [o#h ‘no\h krao điên thoăi ăn An^h vei lăng tơ ring jang, bơ ngai jang vei lăng bri jang hơ dai rôp vei, tang găn. ‘Ngoăih kơ ‘no\h nhôn năm tru\h tơ\ rim u\nh hnam đa mơ\t tơ\ bri chă rôp hơ ngoang, ko\h ‘long vă tơ roi tơ băt akhan ‘no\h j^ tơ ring bri kon pơ lei io\k vei lăng, tơ dăh mơ\t phă kon pơ lei gô đei trư jên. Bri pơ jao vei lăng ‘no\h bri kơ kon pơ lei, tơ dăh năm mơ\t ko\h phă gô [ơm ư\h kơ ‘lơ\ng tru\h jang sa đơ\ng kon pơ lei.”
Tơ ring vei lăng bri brăh Ngọc Linh să hlo\h 39 rơ bâu hec tar; lơ\m no\h, klăih song tơ ring vei lăng kơ hret ‘no\h j^ 31 rơ bâu hec tar; klăih song tơ ring tơ iung ming bri brăh vă je# 7.800 hec tar; dang 134 hec tar ‘no\h tơ ring bơ\ jang, pơ v^h pơ văn păng tơ mang lăng. Pơ đ^ te\h âu oei tơ\ 5 xăh kơ apu\ng Đắk Glei ‘no\h: xăh Xốp, Đắk Choong, Đắk Man, Mường Hoong păng Ngọc Linh.
Đơ\ng sơ năm 2015 tru\h dang ei, an^h vei lăng tơ ring bri brăh Ngọc Linh hlôi pơ jao vă je# 23 rơ bâu hec tar bri brăh ăn kơ 50 gru\p u\nh hnam, hăm 5.500 u\nh hnam vang jang io\k vei lăng. Rim sơ năm, đơ\ng jên jang đơ\ng an^h mong jên vei lăng păng hơ to\k tơ iung bri de#h char Kon Tum, an^h jang hlôi kla ăn kơ u\nh hnam io\k vei lăng hlo\h 8 ti hlak jên io\k yua cham char bri.
{ok Phan Ngọc Tiến-Pho\ kơ dră an^h vei lăng tơ ring bri brăh Ngọc Linh tơ băt, tơ drong pơ jao vei lăng păng kla jên vei lăng cham char bri ăn kon pơ lei hlôi jang tơ năp đơ\ng kon pơ lei roi to\k, tơ drong jang vei lăng bri đei hơ drin. "Lơ\m tơ drong jang vei lăng bri đei pơ jao ăn kơ rim u\nh hnam, tơ pôl ‘no\h nhôn pơm trong tơ le\ch jang vă klăih song rim u\nh hnam mă hơ dăh rim khei, khim jăl vang dăr joang vei lăng bri tơ\ dôm an^h bri đei klăih song. Io\k đơ\ng kon pơ lei vang jang ‘no\h bri đei vei lăng, rim tơ drong pơm glăi găh ko\h phă bri tơ jur kiơ\ rim sơ năm. Te\h bri ling lang đei vei kơ jăp.”
Gơ\h pơ ma hơ dăh, tơ drong pơ jao bri tơ\ tơ ring bri brăh Ngọc Linh ăn kơ tơ pôl kon pơ lei vei lăng ‘no\h j^ trong jang tro\ [lep đơ\ng de#h char Kon Tum ku\m nhen đơ\ng Đảng păng te\h đak. Tơ drong đei io\k jên kla vei lăng cham char bri, kon pơ lei kon kông tơ ring âu hlôi tơ klep hơ năp jang đơ\ng kơ d^h hăm tơ drong vei lăng bri tôch tơ năp. Dôm bri să sap lơ\m kông Ngọc Linh roi năr roi đei sơ đơ\ng, blu\h jing ‘lơ\ng.
{ok Hồ Thanh Hoàng-Kơ dră An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum roi tơ băt tơ drong thu mong, tơ le\ch jên, dăr hơ len, athei dôm an^h vei bri tơ\ Kon Tum bơ\ jang mă tơ năp vă gơ\h vei lăng bri ‘long ‘lơ\ng hlo\h dơ\ng lơ\m dôm khei oei đei dơ\ng kơ sơ năm 2019.
- {ok ăi, ih tơ che\ng thoi yơ găh tơ drong thu jên mưh io\k yoa cham char bri brăh tơ\ Kon Tum klep truh dang ei?
-{ok Hồ Thanh Hoàng: Truh dang ei, đ^ hlo\h 9 khei kơ sơ năm 2019, nhôn thu đei 70% nơ\r hơ găt, pơ têng hăm sơ năm 2018 ‘no\h to\ se\t [iơ\. Thu to\ se\t [iơ\ âu yoa lơ tơ drong, lơ\m no\h đei to\ ‘mi kial ưh kơ ‘lơ\ng. Yoa ‘mi to\ se\t kơ na điên đơ\ng dôm hnam kơ măy pơm tơ le\ch ưh kơ lơ, sư pơm ăn tơ drong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh ưh lơ ‘năi. Tơ drong ‘nâu [ơm ưh ‘lơ\ng truh tơ drong thu mong jên đơ\ng nhôn. Mă lei nhôn vă adrin hơ to\k loi hlo\h dơ\ng trong thu jên vă gơ\h thu tôm kơ so# đei tơ le\ch.
- {ok ăi, kơ plăh dang ei An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri oei tơ le\ch jang dôm tơ drong jang kiơ?
-{ok Hồ Thành Hoàng: Dang ei nhôn oei tơ le\ch 2 tơ drong jang tơm; mă 1, nhôn chă hơ len năng tơ drong io\k yoa jên đơ\ng vei lăng bri tơ\ kon pơ lei, dôm an^h mong jên vei lăng, ato\k tơ iung bri tơ\ xăh, th^ trơ\n lăng năng hăm đei yoa ưh; mă 2, nhôn hơ to\k tơ drong hơ len dôm hơ găt te\h bri đei io\k vei lăng đơ\ng dôm tơ ‘ngla bri ‘no\h j^ khul tơ pôl pơ lei pơ la, gru\p unh hnam... ‘Ngoăih kơ ‘no\h, nhôn oei athei dôm an^h io\k vei lăng bri tơ\ tơ ring chih tơ le\ch trong jang ăn sơ năm 2020.
- Kiơ\ đơ\ng hơ len năng tơ\ yăn âu tơ\ 1,2 tơ ring, ih [ôh thoi yơ găh tơ drong bơ\ jang tơ\ dôm an^h io\k vei lăng bri?
-{ok Hồ Thanh Hoàng: Kiơ\ chă hơ len năng tơ\ dôm an^h jang tơ\ tơ ring nhôn [ôh, tơ drong io\k yoa jên vei lăng bri đơ\ng dôm tơ ‘ngla bri ‘no\h j^ Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei dôm xăh, th^ trơ\n lăp hăm tơ drong hơ găt đơ\ng luơ\t ngăl. Mă lei oei đei 1,2 tơ drong ưh hơ iă nhen: Lơ tơ ‘ngla bri pơm hla ar jang hăm unh hnam kon pơ lei vei bri mă lei kla jên oei hiơ\. Mưh băt tơ drong ‘nâu nhôn athei dôm an^h jang âu jăh kla hloi jên ăn bơ ngai vei bri vă tơ drong jang vei lăng bri gơ\h ‘lơ\ng [iơ\. M^nh kơ so# An^h vei lăng kon pơ lei tơ\ xăh, th^ trơ\n chih tơ le\ch trong jang, thu mong, tơ le\ch jên oei hiơ\ vă tơ roi ăn An^h vei lăng jên hu tơ\ dôm apu\ng, th^ xăh, plt [ơm ưh ‘lơ\ng truh tơ drong jang vei lăng bri ku\m nhen tơ drong kla jên ăn kon pơ lei.
- Lơ\m khei ‘năr dang pă 3 khei kơ sơ năm 2019 âu, dôm tơ ring, tơ ‘ngla bri athei ako\m jơ hngâm bơ\ jang dôm tơ drong kiơ hă [ok?
-{ok Hồ Thanh Hoàng: Dôm khei oei đei dơ\ng, dôm an^h jang, tơ ring tơ rang athei jang dôm tơ drong ‘nâu: Mă 1 ako\m jơ hngâm ăn tơ drong vei lăng bri kiơ\ đơ\ng hơ to\k tơ drong dăr joang, vei lăng bri; mă 2 pơm hla ar chih tơ băt tơ drong kla jên vei lăng bri kiơ\ hơ găt te\h đei io\k vei lăng; mă 3 dôm an^h jang tơ\ tơ ring athei roi tơ băt ăn kon pơ lei io\k vei lăng bri hơ to\k tơ drong jang vei bri [ât hơ tuch sơ năm.
- {ok ăi, hăm tơ drong kla jên vei lăng bri kiơ\ tai hkoan tơ\ an^h mong jên, ih tơ che\ng thoi yơ găh tơ drong ‘nâu hă?
- {ok Hồ Thành Hoàng: Tơ drong kla jên vei bri kiơ\ tai khoan tơ\ an^h mong jên ‘no\h nhôn hlôi pơih ăn 60% kon pơ lei vei bri bơih păng truh to\k bo\k khei 11/2019 âu, nhôn vă pơm pơ ke\h ăn 40% kơ so# bơ ngai oei đei dơ\ng vă tơ gu\m ăn rim khul tơ pôl, pơ lei pơ la lơ\m sơ năm 2019 đei kla jên vei bri ăn kon pơ lei kiơ\ đơ\ng tai khoa tơ\ an^h mong jên. Găh tơ drong jang đơ\ng dôm an^h mong jên tơ\ xăh, đơ\ng ro\ng 3 sơ năm, dôm an^h mong jên âu bơ\ jang tôch đei yoa, sơ đơ\ng ‘lơ\ng. Mă lei dang ei kiơ\ tơ drong Hơ găt 156, dôm an^h mong jên âu lăp jang tôch sơ năm 2019 đe\ch, athei pơ jao ăn dôm xăh io\k vei lăng păng kla jên ăn kon pơ lei vei bri kiơ\ tơ drong hơ găt 156 đơ\ng Khul kơ dră te\h đak.
- Lei a, bơ nê kơ ih vang pơ ma nuh hơ.
Thuem hăm Dơ\ng: Tơ blơ\
Viết bình luận