VOV4.Bahnar - Ku\m hăm jơ\p tơ ring lơ\m te\h đak, jơ hngâm đon chơt hơ iă vă sơng têt Đinh Dậu tơ\ Tây Nguyên hlôi đei tơ\ jơ\p pơ lei pơ la. Dôm năr ‘nâu, khul kơ dră tơ ring ku\m đei lơ tơ drong tơ gu\m g^t kăl vă kon pơ lei tơ\ rim pơ lei pơ la gơ\h sơng xa têt ph^ tơ no\ hiôk chơt.

Xăh Liên Đầm, apu\ng Di Linh, dêh char Lâm Đồng, đei 5 pơ lei bơ ngai kon kông hăm hlo\h 2.400 u\nh hnam. Truh dang ei, lơ\m xăh lăp oei đei pă 217 u\nh hnam kon pơ lei kon kông oei tơ nuh. {lep [ât têt Đinh Dậu âu, Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei xăh Liên Đầm ku\m hăm dôm an^h jang kơ pal, khul gru\p tơ pôl ako\m jơ hngâm hơ met têt ăn u\nh hnam tơ nuh, u\nh hnam vă je# tơ nuh, hăm jơ hngâm đon ưh kơ le# kon pơ lei pơ ngot, ưh măh phe xa, [a so\ng lơ\m năr Têt.

{ok K’Thuận, Pho\ Kơ dră vei lăng kon pơ lei xăh Liên Đầm ăn tơ băt: “Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei xăh oei pơ ngơ\t ăn, mă loi j^ hăm dôm u\nh hnam tơ nuh, vă je# tơ nuh, ưh ăn đei bơ ngai kơ măh phe xa [a so\ng lơ\m năr têt âu. Xăh oei chih măt dôm u\nh hnam tơ nuh păng pơ gơ\r hơ păh tơ mam ăn đe sư. An^h Măt trơ\n xăh pơ gơ\r hơ păh tơ mam ăn dôm u\nh hnam mơ mat tat dêh hlo\h, bơ ngai tơ nuh tơ\ tơ ring. ‘Ngoăih kơ ‘no\h, Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei xăh Liên Đầm chă krao hơ vơn dôm an^h te\ch mơ dro vang tơ gu\m kiơ\ trong “hla ‘lơ\ng bơ\ng ăn hla hiăh”, tơ gu\m ăn u\nh hnam tơ nu\h gơ\h xa têt chơt hơ iă.”

Tơ\ xăh Tam Bố, apu\ng Di Linh, de#h char Lâm Đồng, khu\l kơ dră tơ ring tôch kơ bơ ngơ\t tru\h păng vei lăng ăn kơ rim kon pơ lei kon kông. Xăh hlôi hơ vơn rim an^h jang mơ dro sa ku\m hăm khu\l kơ dră tơ ring man 2 to\ hnam ăn kơ u\nh hnam dơ nu\h hin mơ mat tat găh hnam oei, asong 13 to\ kơ măy chong ‘nhe\t păng 10 to\ kơ thu\ng mong đak ăn kơ u\nh hnam dơ nu\h hin pơ yua ăn cho\h jang sa. Tơ drong jang hơ met ăn sơng Têt to\k bo\k đei hăt hot jang kiơ\.

Yă K’ Đời, Pho\ Bí thư  Đảng xăh Tam Bố, apu\ng Di Linh tơ roi tơ băt: “Têt tru\h pơ yan phang v^h, Đảng păng khu\l kơ dră tơ ring adoi năm ngôi ap^nh jet gia, tơ roi tơ băt ăn kơ kon pơ lei hơ pu\ih hơ met hnam oei, trong glung, hơ tol hla kơ chơt hơ iă kơ đảng chơt hơ iă kơ pơ yan phang, vă pơ jing jơ năr sơng pơ yan phang păng đei tơ drong tơ goăt 1 jơ hngơ\m đon atu\m đơ\ng đảng păng te\h đak păng kon pơ lei, păng pơ jing hơ yak năm sơng sơ năm ‘nao hăm dôm tơ drong hơ mo\ ‘nao jang sa đei [o#h hlo\h kơ sơ năm so. ‘Me\h vă kon pơ lei sa têt chơt hơ iă, đei jơ hngơ\m pran vă jang sa, vă kơ rim u\nh hnam adoi đei tơ drong hơ to\k tơ iung lơ\m sơ năm ‘nao ‘nâu”. 

Oei tơ\ m^nh lơ\m dôm apu\ng tơ nuh hlo\h kơ te\h đak, xăh Quảng Khê, apu\ng Dak Glong, dêh char Dak Nông, đei hlo\h 1 puăt kơ so# u\nh hnam tơ nuh. Xăh đei 24 hơ dre\ch ‘nho\ng o\h erih xa hơ dai, lơ\m no\h bơ ngai kon kông đei vă je# 2/3 kơ so# kon pơ lei. Hăm trong jang ưh ăn đei 1 u\nh hnam yơ ưh đei xa têt, khul kơ dră tơ ring ku\m hăm dôm khul gru\p tơ pôl pơ gơ\r năm hơ pong, asong tơ mam têt, chă tơ gu\m ăn kon pơ lei mơ mat tat.

{ok K’Siêng, Pho\ Kơ dră vei lăng kon pơ lei xăh Quảng Khê, ăn tơ băt: “Khul kơ dră che\p kơ\l xăh chă hơ len tơ\ đ^ đăng pơ lei pơ la, chih hơ met anăn dôm u\nh hnam mơ mat tat, u\nh hnam đei ko\ng… vă đei trong tơ gu\m. Khul kơ dră che\p kơ\l đơ\ng dêh char truh tơ\ apu\ng, xăh tơ le\ch jên mong vă năm ngôi, pơ ma nuh, hơ păh tơ mam ăn dôm u\nh hnam âu. Dôm khul tơ pôl, lơ bơ ngai đei đon ‘lơ\ng, an^h jang pơm po# [ăn hăm pơ lei, an^h te\ch mơ dro tơ\ tơ ring… chă tơ gu\m ăn dôm u\nh hnam mơ mat tat đei tơ mam xa têt, pơ gơ\r xa têt tơ\ dôm pơ lei pơ la”.

Hà Tây ‘no\h j^ 1 lơ\m dôm xăh mơ mat tat de#h hlo\h kơ apu\ng Chư Pah de#h char Gia Lai, hăm hlo\h 1 puăt kơ so# u\nh hnam dơ nu\h hin păng 190 u\nh hnam vă je# dơ nu\h hin, vă rim răih ‘no\h j^ bơ ngai Bahnar. Hăm jơ hngơ\m đon ư\h kơ le# u\nh hnam hơ yơ ư\h kơ măh so\ng sa lơ\m năr Têt, khu\l kơ dră tơ ring ku\m hăm rim gru\p jang, kơ d^h đei jơ hngơ\m ‘lơ\ng hlôi tơ gu\m phe [a tơ mam sa ăn kơ kon pơ lei.

‘Nho\ng Thoah, Kơ dră vei lăng xăh Hà Tây, apu\ng Chư Pah, tơ roi: “Kiơ\ trong tơ le\ch jang đơ\ng kơ dră Đảng păng an^h vei lăng kon pơ lei xăh, ư\h kơ le# 1 ‘nu kon pơ lei pơ ngot lơ\m năr têt, nhôn dăr hơ len dôm u\nh hnam dơ nu\h hin, vă je# dơ nu\h hin vă tơ gu\m tơ mam sa kăl nhen phe, mì tôm, [ôt ngot”.

Sơ năm 2016, khul kơ dră che\p kơ\l păng kon pơ lei xăh Đak Ang, apu\ng Ngọc Hồi (dêh char Kon Tum) bơ\ jang ‘lơ\ng tơ drong jang ato\k tơ iung mu\k drăm, jang ke\h rim tơ drong đei tơ le\ch. Mă loi, khul kơ dră tơ ring chă krao hơ vơn kon pơ lei bơ\ jang ‘lơ\ng tơ drong jang “Đ^ đăng kon pơ lei tơ guăt m^nh [ơ\r đon pơ jing tơ drong erih xa ‘lơ\ng tơ\ tơ ring’’. Lơ\m xăh dang ei đei 3 pơ lei erih xa ‘lơ\ng kơ apu\ng, 3 pơ lei bơ\ jang rơ gei. Adrol kơ Têt Nguyên đán Đinh Dậu 2017, tơ drong pơ ngơ\t têt ăn kon pơ lei tơ\ tơ ring hlôi đei dôm an^h jang tơ le\ch jang ‘lơ\ng, đei yoa.

{ok A Pháo, Kơ dră vei lăng kon pơ lei xăh Đak Ang, ăn tơ băt:“Rim sơ năm, Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei xăh hơ met trong jang adrol kơ Têt Nguyên đán vă kon pơ lei gơ\h sơng xa têt chơt hơ iă. Dôm an^h jang, khul gru\p tơ pôl, chih anăn dôm u\nh hnam đei ko\ng hăm kăch mang, dôm u\nh hnam mơ mat tat dêh hlo\h. Hăm dôm u\nh hnam tơ nuh ‘no\h 1 ‘nu đei [ơk ăn 15 k^ phe, tơ gu\m jên măt 1 ‘nu đơ\ng 100 - 200 rơ bâu hlak jên. Trong jang đơ\ng xăh ‘no\h đ^ đăng u\nh hnam tơ\ tơ ring đei sơng xa têt hiôk chơt ngăl. Ưh ăn đei u\nh hnam yơ pơ ngot lơ\m 3 năr Têt.”

Sơ năm 2016, gơ nang đei to\k io\k dơ\ng 20 triệu jên jang sa, ‘nho\ng Rơ Chăm Quý (1993), Plei Ngay Yo, xăh Ia Ka, apu\ng Iagrai, de#h char Gia Lai hlôi tơ mơ\t jên jang thim tơ drong jang hơ to\k tơ iung mu\k drăm vei rong kon tơ rong, tơ gop pơm hơ to\k io\k yua. Hăm 1 hec tar 7 sao che\h phe, 100 jrăng tiu, 2 sao hơ lu\ng rong ka păng 30 to\ nhu\ng hlôi hơ nhăk ăn kơ u\nh hnam hlo\h 100 triệu hlak jên lơi. Rim tơ drong jang mu\k drăm hơ to\k tơ iung jơ nei, io\k yua sơ đơ\ng, kơ na ‘nho\ng Rơ Chăm Quý hlôi răt tôm bơ\n tơ mam yua vă atu\m hăm u\nh hnam sơng têt joăt joe kơ hơ dre\ch hơ drung.

‘Nho\ng Rơ Chăm Quý tơroi tơbăt : “Gơ nang đơ\ng to\k io\k jên tơ mơ\t jang, mu\k drăm u\nh hnam đ^ pă [iơ\ kơ hơ drol, sơ năm ‘nâu hơ met ăn sơng têt ku\m hăm kon pơ lei lơ\m pơ lei pơ la păng vang chơt hơ iă hăm te\h đak bơ\n gô ‘lơ\ng. &nh tơ che\ng tru\h sơ năm ‘nao 2017, tơ drong ar^h sa u\nh hnam gô hơ to\k tơ iung ‘lơ\ng. {lep lơ\m sơ năm ‘nao, ^nh ku\m ap^nh hmach ăn kơ đ^ đăng rim ‘nu, rim hnam, jang sa đei [o#h, rim tơ drong ‘lơ\ng hơ iă hlo\h”.

Đơ\ng ro\ng kơ yoă [a, phe\ che\h phe, ro# [um, u\nh hnam yă H’Đat tơ\ xăh Ea Ning, apu\ng Cư Kuin, dêh char Dak Lak pai hơ met bơ\n tơ drô ge, pơm têt, răt be\n ‘nao, ao plơ\ng, [e\ng keu âu to... vă ăn hnam tơ no\ ngôi pơ chơt [ât blu\ng sơ năm ‘nao.

Kiơ\ kơ yă H’Đat, năr têt ‘no\h j^ năr vă rim bơ ngai ngôi hơ dai hăm băl: “Xa Têt Nguyên đán j^ jơ năr vă rim bơ ngai [lo\k dơ\ng hơ dre\ch hơ drung, kơ tum kơ to\ng ‘nho\ng o\h, [lo\k truh dôm bơ ngai hlôi lôch hơ chăng, tơ [ôh jơ hngâm đon ku\p yom kơ yă [ok sơ\, dôm bơ ngai hlôi hơ nhăk ăn bơ\n tơ drong erih. Sơ năm ‘nao, bơ\n soi ăn đe yă [ok sơ\, ap^nh ăn đe sư pring vei, ăn kơ bơ\n đei jơ hngâm pran, mât lơ\m sơ năm ‘nao jang xa đei hlo\h dơ\ng. Tơ drong ‘nâu tôch g^t kăl, hơ pơi kơ pơ hngol đe yă [ok sơ\, ling lang pring vei, tơ gu\m ăn kon sâu lơ\m sơ năm ‘nao.”

Tơblơ\ nơ\r: Dơ\ng - Thuem