VOV4.Bahnar - Khei năr tơje# âu tơ\ dêh char Kon Tum, tơdrong pơtăm ‘long pơjing bri dăh mă pơtăm ‘long vă pơ ‘lơ\ng cham char hơnơ\ng đei anih jang kơpal păng rim jơnu\m jang tơpôl kơ tơring pơgơ\r. Khei năr tơje# âu hloh, đơ\ng năr 11 truh năr 17/9, đe mơlôh Kon Tum hlôi chă choh chong ‘nhe\t uh, xir hơlu\ng pơtăm je# 2.000 ‘long hơngo 3 hla tơ\ 40 anih rok kiơ\ 12km jăl trong hơ\ng Măng Đen lơ\m tơring kơ 2 apu\ng Kon Plông păng Kon Braih. ‘Nâu jing tơdrong jang kơ đe mơlôh Kon Tum vă xơng kơ kuh kơ Hop ako\m Đảng [o# dêh char ‘măng mă 16, jăl xơnăm 2020-2025. Tơdrong pơtăm tơm hơngo 3 hla rok [ar păh joh trong hơ\ng Măng Đen tơgop pơ ‘lơ\ng cham char ăn anih tơkuh găh pơbăh năm truh Tơring tơmang pơhiơ\ cham char Măng Đen păng vei lăng cham char tơjră hơlih teh. ‘Nho\ng A Xây, Pho\ {^ thư anih jang đoan dêh char, Kơdră Jơnu\m hơdruh tơdăm Việt Nam tơ\ dêh char Kon Tum ăn tơbăt: “ ‘Nâu jing minh tơdrong jang kăp g^t hloh găh pơ ‘lơ\ng cham char Tơring tơmang pơhiơ\ cham char Măng Đen. Mă [ar dơ\ng noh vă vei lăng ‘lơ\ng cham char. Đơ\ng ro\ng kơ ‘măng pơtăm âu Anih jang Thương vu\ đoan dêh char gô pơgơ\r kơjăp hăm 2 anih jang đoan apu\ng Kon Plông păng Kon Braih lơ\m tơdrong vei lăng, tuh pho\ng ăn ‘long pơtăm vă pơm thoi yơ ăn ‘long pơtăm gơh erih tôm păng đei jơnei kơjung hloh”.  

Gơnơm đei jên đơ\ng pơkăp kla vei lăng bri, atu\m hăm noh tơdrong băt hơdăh pơyua mă bri hơ ‘nhăk ăn tơdrong erih, atu\m hăm hăt hot vei lăng bri, lơ kon pơlei, jơnu\m tơpôl, tơm bri tơ\ dêh char Kon Tum hlôi păng to\k bo\k hăt hot pơm pơdro\ng đơ\ng mu\k drăm bri. Hơdăh nhen tơ\ Pơgar Chư Mom Ray hlôi pơkăp rong bri hon kơdih păng pơtăm lơ hơdre\ch ‘long tơ\r kăp g^t lơ\m bri, nhen kơdrăk, ‘long tơnhu\m, ‘long tơnơ\ng... vă vei hơdre\ch atu\m hăm noh pơm pơlar mu\k drăm bri. {ok Đào Xuân Thủy, Kơdră Jơnu\m vei lăng pơgar Chư Mom Ray ăn tơbăt, đơ\ng lơ xơnăm kơ âu anih jang hlôi pơtoi pơm kiơ\ lơ trong jang vă pơm hơto\k bri: “Nhôn pơkă vei rong bri hon kơdih vă ăn kơ bri đei tơm tơ\r ie\, bri ‘long phat pơle đang kơ bri unh ‘nhe\t gô dar deh pơm hơto\k bri. Trong jang mă 2 noh nhôn duh jang noh jing pơtăm hơmet ‘long bri. Pơtăm dôm hơdre\ch ‘long tơ\r tih kiơ\ hơdrong, kơnong. Oei lơ\m hơgăt teh hoh ưh đei bri noh nhôn tơle\ch pơtăm bri rim xơnăm”.

Hăm tơchơ\t hơto\k ‘long bri kiơ\ pơkăp xơđơ\ng kơjăp, atu\m hăm hơto\k vei lăng hơgăt bri hon kơdih oei đei, 5 xơnăm kơ âu, dêh char Kon Tum hlôi pơtăm ‘nao đei 2.900ha bri. Atu\m hăm noh đei hloh 2.100ha bri hon kơdih duh hlôi đei hơmet gơnơm đơ\ng pơkă vei lăng. Truh dang ei bri kơ dêh char Kon Tum đei truh kơ 63%, to\k 0,37% pơtêng hăm đunh kơ âu 5 xơnăm. ‘Nâu duh jing dôm tơdrong hơ iă tơgăl kơ pôk bơnê hăm tơdrong đei jơnei lơ\m pơm kiơ\ pơkăp kla jên vei lăng bri kơ tơring.  

Mă đơ\ng [ơm ưh ‘lơ\ng đơ\ng j^ Covid-19, mă lei tơ drong thu păng tơ le\ch jên vă vei lăng cham char bri brăh tơ\ dêh char Kon Tum oei jang ‘lơ\ng đe\ch. Truh [ât blu\ng khei 10, An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum hlôi thu đei hlo\h 62% nơ\r hơ găt păng tơ che\ng adrol truh đ^ sơ năm ‘nâu gô thu tôm dang 244 ti hlak jên. Atu\m hăm ‘no\h tơ le\ch kơ so# jên 150 ti hlak jên lơ\m sơ năm 2020 ăn dôm tơ ‘ngla bri. ’Nâu j^ kơ so# jên tơm vă vei lăng păng ato\k tơ iung bri kơ jăp ’lơ\ng. Nhôn ap^nh hơ len [ok Hồ Thanh Hoàng, Kơ dră che\p kơ\l An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum găh tơ drong ‘nâu.

- {ok ăi, dang ei An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum oei bơ\ jang dôm tơ drong tơm kiơ?

-{ok Hồ Thanh Hoàng: Dang ei, An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum oei tơ le\ch dôm tơ drong jang tơm kiơ\ tơ drong vă jang lơ\m sơ năm 2020 đơ\ng an^h, mă hơ dăh thoi âu:

Hơ nơ\ng mong ako\m tôch đa jên thu mong mưh io\k yoa cham char bri brăh. An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char hơ nơ\ng hơ len năng, chih jo# găh tơ drong nôp jên đơ\ng dôm an^h jang đei io\k yoa cham char bri brăh, ko\ng hơ doi hăm jên hre vă gơih hla ar athei dôm an^h oei hre jên đơ\ng io\k yoa cham char bri brăh (jo# hloi jên kon đơ\ng nôp hiơ\) jăh nôp mă tơ tom jên io\k yoa cham char bri brăh ăn An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum. Hơ nơ\ng hơ len năng dôm an^h jang ‘nao io\k yoa cham char bri brăh vă chih tơ le\ch trong, bơ\ jang hăm sư, pơ ma đam k^ pơ kăp hla ar kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh vă mong ako\m tơ tom jên vei bri.

Tơ drong jang mă 2 ‘no\h roi tơ băt, hơ to\k đon hlôh vao găh trong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh hơ dai hăm tơ drong vei lăng, năng tông bri. Pơ gơ\r 25 ’măng Hop ako\m roi tơ băt găh tơ drong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh hơ dai hăm tơ drong vei lăng, năng tông bri, pơ tho trong vei lăng bri tơ\ xăh kiơ\ tơ drong hơ găt, adrin jang ke\h lơ\m ’năr 6/11/2020. Pơ gơ\r 3 ’măng Hop ako\m pơ tâp pơ hrăm, pơ tho tơ [ôh ki thuơ\t jang kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh.  

Jang hơ doi hăm dôm Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei apu\ng hơ nơ\ng tơ le\ch trong dăr hơ len, vei lăng, io\k yoa jên đơ\ng cham char bri brăh đơ\ng An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri tơ\ xăh, th^ trơ\n păng Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei xăh, th^ trơ\n kiơ\ nơ\r pơ tho đơ\ng Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei dêh char. Dăr hơ len, pơm hơ dăh hơ găt te\h bri pơ truh ăn tơ drong io\k yoa cham char bri brăh. Pơ tho ăn dôm an^h jang io\k yoa cham char bri brăh chih măt nôp jên io\k yoa cham char bri brăh sơ năm 2021. Pơih tai khoan vă sơng io\k jên vei lăng bri.

- Ih tơ che\ng thoi yơ găh tơ drong thu, tơ le\ch jên đơ\ng An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum truh dang ei, hă [ok?

-{ok Hồ Thanh Hoàng: Yoa [ơm ưh ‘lơ\ng đơ\ng j^ Covid-19 kơ na sư ku\m [ơm ưh ‘lơ\ng truh tơ drong thu jên đơ\ng io\k yoa cham char bri brăh tơ\ An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum ‘năi, mă lei nhôn adrin thu jên vei bri mă lăp hăm tơ drong hơ găt sơ năm 2020 hlôi đei Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei dêh char k^ ăn. Mă hơ tuch thu, tơ le\ch jên đơ\ng io\k yoa cham char bri brăh to\k hơ nơ\ng đơ\ng blu\ng sơ năm truh ‘năr 2/10/2020, mă hơ dăh thoi âu:

Mă 1 găh thu mong jên. Ako\m đ^ đăng jên thu mưh io\k yoa cham char bri brăh đơ\ng dôm an^h jang, nhôn thu đei hlo\h 152,6 ti, io\k đei dang 62,6% nơ\r hơ găt đei Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei dêh char k^ ăn. Tơ che\ng adrol truh đ^ ‘năr 31/12/2020 nhôn thu tôm đ^ đăng kơ so# jên đei tơ le\ch, dang 243,8 ti hlak jên.

Găh tơ drong tơ le\ch jên vei lăng bri ăn dôm tơ ‘ngla bri truh dang ei, nhôn hlôi tơ le\ch ăn dôm tơ ‘ngla bri đei 207 ti, đei hloi jên kla ăn vei lăng bri oei hre sơ năm 2019 ‘no\h vă je# 133,5 ti, jên to\k io\k hơ drol ăn sơ năm 2020 ‘no\h 73,5 ti. Tơ che\ng adrol truh đ^ ‘năr 31/12/2020 nhôn vă tơ le\ch tôm kơ so# jên to\k io\k hơ drol kơ sơ năm 2020 ăn dôm tơ ‘ngla bri ‘no\h dang 150 ti.

- Găh dôm tơ ’ngla bri, khul tơ pôl păng unh hnam io\k vei lăng bri kăl tơ le\ch jang dôm tơ drong kiơ hă [ok? 

-{ok Hồ Thanh Hoàng: Hăm dôm an^h jang tơ ‘ngla bri, mă 1 jăh pơih tai khoan vă io\k jên vei bri păng kla jên vei bri ăn dôm bơ ngai io\k vei lăng bri kiơ\ tơ drong hơ găt; lơ\m no\h hăm dôm tơ ring hơ tăih yăih oei asong kla jên kiơ\ trong năm kla tơ\ Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei xăh vă pơ jing tơ drong hiôk hian ăn kon pơ lei. Mă 2 ‘no\h hơ to\k tơ drong vei lăng bri; roi tơ băt, krao hơ vơn koin pơ lei vang vei lăng bri hơ dai hăm bơ\ jang kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh tơ\ an^h jang.

Mă 3 ‘no\h jăh to\k io\k jên hơ drol vă kla ăn tơ drong vei lăng bri sơ năm 2020 ăn dôm khul tơ pôl, gru\p unh hnam păng unh hnam io\k vei lăng bri. Mă 4 athei io\k yoa jên vei bri mă ‘lơ\ng, đei yoa tro\ hăm tơ drong hơ găt.

Hăm tơ pôl păng unh hnam io\k vei lăng bri. Mă 1 athei adrin vei lăng bri mă ‘lơ\ng; jang hơ doi hăm khul kơ dră tơ ring, dôm tơ ‘ngla bri tơ\ tơ ring jang ‘lơ\ng tơ drong vang jang hơ doi, vei lăng, năng tông bri. Io\k yoa jên đơ\ng vei lăng bri mă ‘lơ\ng, tro\ tơ drong, ato\k tơ iung tơ drong arih xa kơ jăp ‘lơ\ng, vă pơm hơ to\k tơ drong đei yoa đơ\ng trong jang kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh lơ\m tơ drong jang ato\k tơ iung mu\k drăm, vei lăng bri păng cham char bri brăh.

- Vă jang đang trong jang lơ\m sơ năm 2020, lơ\m 3 khei oei đei dơ\ng kơ sơ năm ’nâu, An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum vă ako\m jơ hngâm bơ\ jang dôm tơ drong kiơ?

-{ok Hồ Thanh Hoàng:  Vă jang ‘lơ\ng trong jang sơ năm 2020, lơ\m 3 khei oei đei dơ\ng kơ sơ năm 2020, An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum ako\m lơ\m dôm tơ drong jang tơm âu: Mă 1 hơ nơ\ng pơ tho tơ [ôh, athei dôm an^h đei io\k yoa cham char bri brăh jang ‘lơ\ng hơ năp jang kơ dih lơ\m tơ drong chih jo#, nôp jên đơ\ng io\k yoa cham char bri brăh (đei hloi jên kon yoa nôp hiơ\) vă mong ako\m tôch đa jên vei bri.  

Mă 2 hơ nơ\ng tơ le\ch jang dôm tơ drong jang oei đei dơ\ng kiơ\ trong vă jang lơ\m sơ năm 2020. Mă 3 jang hơ doi hăm dôm an^h jang kơ pal đei [ơm truh hơ to\k tơ drong dăr hơ len, vei lăng tơ drong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh găh tơ drong vei lăng bri păng io\k yoa jên đơ\ng vei bri. Mă 3 ‘no\h jang hơ doi hăm An^h vei bri ‘long apu\ng, plt păng Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei dôm xăh, th^ trơ\n pơ gơ\r dăr hơ len, chih hơ dăh te\h bri ’long đơ\ng dôm an^h tơ ’ngla bri ’no\h j^ khul gru\p, unh hnam, rim bơ ngai, tơ pôl kon pơ lei păng Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei xăh, th^ trơ\n vă chih ako\m, kla jên vei lăng bri lơ\m sơ năm 2020.

Mă 5 ’no\h kơ chăng, hơ nơ\ng jang hơ doi hăm dôm an^h jang kơ pal, roi tơ [ôh ăn Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei dêh char pơ tho, pơ gơ\r jang kiơ\ trong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh kiơ\ tơ drong hơ găt đơ\ng te\h đak păng lăp hăm yăn âu tơ\ rim tơ ring.

-Lei a, bơ nê kơ ih [ok hơ!

Lan hăm Dơ\ng: Tơ blơ\