VOV4.Bahnar - Lơ\m tôm tơdrong jang kach mạng, mă kăl noh kach mạng tơblăh rơngei hơdrung hơdre\ch, tơdrong xơkơ\t khei năr hiôk, hơmet ăn khul gru\p jing tơdrong kăp g^t. Tơdrong iung tơjră pơjei io\k tơdrong pơgơ\r ăn kon pơlei lơ\m kach mạng khei 8 xơnăm 1945 jing minh tơdrong bơ\ng pang găh tơdrong rơgei io\k khei năr hiôk vă iung tơjră đơ\ng [ok Hồ păng Đảng bơ\n.

Kach mang khei 8 -1945 jing tơdrong jơnei đơ\ng tơdrong hơmet khul gru\p, trong jang vă ako\m iung tơjră kho\m mă đei jơnei. Tơdrong iung tơjră ăh xơnăm 1945 noh tơdrong hơmet đunh đai [ơ\t Đảng Cộng sản Việt Nam đei tơ iung pơjing păng kơtă pơgơ\r tơdrong iung tơjră pơ rơngei hơdrung hơdre\ch. Tơdrong jang âu đei dru\t tenh [ơ\t tơdrong tơblăh apu\ng plenh teh ‘măng mă 2 lang xă, mă hăt noh ăh [ok kơdră Hồ Chí Minh chôt vih tơ\ teh đak kơtă pơgơ\r khul kach mạng Việt Nam.

Xơnăm 1941, Trung ương hlôi xơkơ\t đei tơpôl lơ\m teh đak tơplih tenh păng tơchơ\t pơ rơngei hơdrung hơdre\ch noh kăl loi. PGS.TS Phạm Xanh, tơ\ hnam trưng Đại học Khoa học xã hội, Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội akhan: “Khei năr hiôk  kơ kach mạng khei 8 noh ăh phát xít Nhật ku\p kơ\l yơ\r ti khul linh atu\m. Noh jing khei năr hiôk tơre\k truh tôm tơdrong tơblăh tơ\ Thái Bình Dương. Adro# Đảng Cộng sản Đông Dương io\k khei năr noh păng pơjing hăp jing trong hiôk ăn kach mạng khei 8 đei jơnei. Bngai hlôi hơlen, tơguăt păng io\k khei năr noh jing Đảng Cộng sản Việt Nam”- PGS.TS Phạm Xanh tơroi thoi noh.

Hăm tơdrong kach mạng khei 8, trong hiôk vă ako\m jang lơ\m 20 năr, pơtơm đơ\ng khul linh Nhật tơbang ku\p kơ\l yơ\r ti ăh năr 13/8/1945 păng pơtôch [ơ\t khul linh atu\m ako\m io\k phao kơtuang đơ\ng khul linh Nhật tơ\ teh đak bơ\n ăh năr 5/9/1945. Mưh tơle\ch iung tơjră vă pơjei io\k tơdrong pơgơ\r kơdih lơ\m ja#p teh đak adrol kơ năr 13-8 păng đơ\ng ro\ng kơ năr 5-9 adoi ưh kơ đei jơnei ôh, kơlih adrol kơ năr 13-8, khul linh Nhật oei pran, kon pơlei bơ\n gô lôch răm lơ, oei đơ\ng ro\ng kơ năr 5-9, lơ\m teh đak oei lơ ayăt. Tơdrong Kach mạng Việt Nam gô hiong tơdrong kơchăng păng gô tơjra#m lơ tơnap tap nai.  

Mơ\ng kiơ\ nơ\r hơvơn đơ\ng Đảng păng {ok Hồ, hloh 20 triu ‘nu kon pơlei lơ\m ja#p teh đak iung tơjră vă pơjei io\k tơdrong pơgơ\r vih hăm tơpang ti kach mạng. Lơ\m tam mă truh tong ane# khei, dôm tơring lơ\m ja#p teh đak hlôi đei jơnei. Bngai jang hơlen găh hnưr erih noh [ok Dương Trung Quốc ăn tơbăt: “Đơ\ng tơdrong iung tơjră tơ\ Hà Nội, bơ\n [ôh lơ\m 1 [lon noh Huế, Sài Gòn păng ja#p teh đak hlôi đei jơnei. Tơbang đei tơdrong drơ\ng minh, khul linh hlôi kơchăng, tơdrong pơgơ\r tenh kuăng, gơh rơgei lơ\m ja#p teh đak lơ\m khei năr trong nơnăm, kơtơ\ng ang tơnap tap tôch dêh mă lei hlôi hrơ\p minh ‘măng iung tơjră. Tơbang đei đon bơnôh nuih mơng đơ\ng kon pơlei păng tơdrong pơgơ\r đơ\ng anih jang mặt trận Việt Minh”

Che\p vei tơdrong đei jơnei đơ\ng Kach mạng khei 8, Đảng păng kon pơlei bơ\n pơtoi jang tơplih ‘nao păng đei jơnei tơgăl kơ pôk bơnê. Tơdrong đei jơnei âu jing yuơ đơ\ng tơdrong rơnegi đơ\ng Đảng păng kon pơlei Việt Nam, jing tơdrong ho\k hơlen đơ\ng [ai ho\k kơ hnưr erih iung tơjră pơjing io\k rơngei hiôk hian ăn hơdrung hơdre\ch păng tơ iung pơjing teh đak lơ\m 70 xơnăm kơ âu jo# đơ\ng năr kach mạng khei 8 đei jơnei. Đơ\ng je# đ^ xơnăm 80 kơ anglo\ 20, hăm tơdrong rơhiu\ng rơhiăng đơ\ng tơpôl xã hội chủ nghĩa apu\ng plenh teh duh nhen tơdrong rơhiu\ng rơhiăng mu\k drăm tơpôl lơ\m teh đak, Đảng Cộng sản Việt Nam hlôi kh^n hơlen tơpăt păng tơchơ\t tơle\ch tơplih jang ‘nao kơ teh đak. Kiơ\ PGS.TS Nguyễn Văn Nhật, lơ\m Học viện Khoa học xã hội, noh tơdrong đei jơnei lơ\m 30 xơnăm jang tơplih ‘nao tơbang trong jang rơgei păng tro\ [lep đơ\ng Đảng păng kon pơlei Việt Nam: “Dang ei bơ\n oei jang hadoi lơ\m kơpal teh noh bơ\na thei hơmet rim tơdrong hiôk. Hơmet tơnăp noh bơ\n hiôk hian hloh lơ\m jang hadoi. Noh jing tơdrong hlôh vao đơ\ng kach mạng khei 8 hlôi tơle\ch ăn kơ bơ\n. Mă 2 noh pơgenh tơdrong tơgu\m đơ\ng apu\ng plenh teh vă pơjing păng vei lăng teh đak mă lei athei vei xơđơ\ng kơjăp tơdrong rơngei hiôk hian pơgơ\r kơdih teh đak bơ\n. Việt Nam athei tơguăt jơhngơ\m pran đơ\ng kon pơlei hăm jơhngơ\m pran kơ chăl hrei, pơgenh jơhngơ\m tơgu\m đơ\ng ‘ngoaih vă hơto\k teh đak Việt Nam ato\k tơ iung tenh păng kơjăp xơđơ\ng” - PGS.TS Nguyễn Văn Nhật, tơblang [ai ho\k đơ\ng đei jơnei kach mạng khei 8.

Kach mạng khei 8- 1945 - gru kơnăl kơ hơdrung hơdre\ch, tơdrong kăp g^t lơ\m hnưr erih kơ teh đak Việt Nam duh oei kăp g^t. Lơ\m noh, tơdrong xơkơ\t, băt hơdăh păng io\k yua trong hiôk jing [ai ho\k adoi oei vei tơnăp kơjă kăp g^t lơ\m tơdrong tơ iung pơjing păng tơplih ‘nao teh đak dang ei.

Lan chih păng rapor