VOV4.Bahnar - Chôt vih hăm tơdrong erih tơ\ pơlei pơla, đei lơ linh xo che\p ba [enh kơ tơdrong rơka rơke\ch lơ\m hơkâu jăn po, cho\ng mă hăm đon bơnôh {ô đo#i {ok Hồ, pơ\n kơche\ng kh^n pơm jang, lơ linh xo hlôi jing um ru\p yuk trong hơlâu lơ\m pơm jang, te\ch pơdro păng hăt hot pơjing pơlei pơla. Tơ\ apu\ng xơlam teh Chư\ Prông, dêh char Gia Lai, oei đei minh Kâu lak [o# khul linh xo, đei kon pơlei krao noh “Kâu lak [o# linh xo pơdro\ng”. Lu xư ưh kơ adro# rơgei jang mu\k drăm mă oei tơgop lơ ăn tơdrong jang te\ch pơdro rơgei tơ\ tơring, tơgu\m khul gru\p păng unh hnam kon pơlei pơm jang.

Linh xo Nguyễn Anh Tuấn (oei tơ\ xăh Ia Drăng, apu\ng Chư\ Prông, dêh char  Gia Lai), xơ\ năm tơblăh tơ\ kơdrăn tơblăh Campuchia. Đơ\ng ro\ng kơ le\ch đơ\ng linh ăh xơnăm 1984, [ok chôt vih tơ\ pơlei Duy Tiên, Hà Nam năm jang tơ\ tơring teh xơlam Chư\ Prông. Đơ\ng ro\ng hloh 30 xơnăm, đơ\ng 2 tơpang ti hoh, klo hơkăn [ok hlôi pơjing đei pơgar xă hloh 21ha, pơtăm bơ\n tiu, kxu, cà phê păng rong kon tơrong. Rim xơnăm, pơgar jang âu pơyua ăn unh hnam pơhlom 5 tih hlak jên. Đei lơ kon jên, [ok tơgu\m dôm unh hnam hin dơnuh lơ\m pơlei kơ ‘nôh pơm jang. Rim unh hnam hin dơnuh đei [ok axong to\k io\k đơ\ng 200 - 600triu hlak jên ưh kơ jo# cheh vă chă axong pơm jang. {ok oei axong kơ tih hlak jên vă dui tơlei unh hơyuh truh tơ\ thôn vă tơ\k hơdăh, pơm jang, man trong nơnăm vă vih vơ\t hiôk hian hloh. Linh xo Nguyễn Anh Tuấn ăn tơbăt, dôm tơdrong jang ‘mêm bơnat mă [ok jang ‘năr âu ‘ngoaih kơ tơgu\m oei đei tơdrong pôk bơnê kơ ‘nho\ng oh kueng [ôt hlôi atu\m hăm unh hnam [ok yak hloh tơnap tap lơ\m khei năr adrol ki: “Pơtăm ‘long đunh xơnăm nhen tơm cà phê, kxu, tiu noh truh dang ei unh hnam inh đei tơmam răk ‘măn noh inh adoi tơgu\m ‘nho\ng oh. Kơlih đon bơnôh [ô đo#i {ok Hồ hlôi hram lơ\m pham, noh dang ei ba jang xa đei [ôh [iơ\ mă ưh kơ tơgu\m ‘nho\ng oh noh đon bơnôh kơ xu\k oei xa ôh”

Duh le\ch đơ\ng pơm linh, jăk đơ\ng pơlei kơtơh năm chă jang tơ\ tơring Tây Nguyên, bngai linh xo Nguyễn Văn Gác hlôi jang đei jơnei [ơ\t truh oei tơ\ pơlei Plei Grang, xăh Ia Phìn, apu\ng Chư Prông. Đơ\ng ro\ng kơ 30 xơnăm adrin pơm jang, [ok pơjing đei pơgar xăh je# 60ha pơtăm cà phê, tiu păng kxu. Pơgar unh hnam [ok dang ei io\k 30 ‘nu kon hơ ioh linh xo păng kon pơlei đei tơdrong erih tơnap tap lơ\m pơlei năm jang hăm jên khei hơpăh jang noh 4triu hlak jên ăn minh ‘nu jang. Hăm dôm unh hnam mă mu\k drăm tơnap tap, noh [ok adoi axong to\k io\k jên jang ưh kơ jo# cheh. Lơ unh hnam gơnơm đơ\ng noh mă ke\ ato\k tơ iung klaih đơ\ng hin dơnuh păng to\k pơm pơdro\ng. Hăm linh xo Nguyễn Văn Gác, tơgu\m dôm bngai đei tơdrong erih tơnap tap noh jing tơdrong chơt hơ iă păng duh jing tơdrong juăt jue ‘lơ\ng ro\ đơ\ng xơ\:“Xơ\ ki tơdrong erih ba tơnap tap bơih, truh dang ei noh xđơ\ng [iơ\. Hăm inh, noh inh kơche\ng pơdro\ng tam mă hơto\ bu ôh mă lei duh da [iơ\ hloh kơ bngai nai. Ăh da [iơ\ hloh noh inh đei đon kơche\ng kơ bngai Việt Nam noh hla ‘lơ\ng bơ\ng hla hyah”

Đunh kơ âu 5 xơnăm, dôm bngai linh xo pơm jang đei jơnei nhen [ok Nguyễn Anh Tuấn, Nguyễn Văn Gác… ako\m dih băl, pơjing Kâu lak [o# khul linh xo jang rơgei kơ apu\ng Chư\ Prông. ‘Nâu jing Kâu lak [o# linh xo pơm jang rơgei mă blu\ng kơ dêh char Gia Lai. Kon pơlei lơ\m apu\ng hơnơ\ng krao Kâu lak [o# âu noh Kâu lak [o# “Linh xo pơdro\ng”, kơlih tôm bngai jang lơ\m khul adoi đei io\k yua kơ tih hlak jên rim xơnăm. Truh dang ei, Kâu lak [o# hlôi đei je# 50 ‘nu jang. Atu\m hăm tơdrong tơroi găh hlôh vao, ho\k pơhrăm păng tơgu\m dih băl lơ\m pơm jang, te\ch pơdro, rim ‘nu jang lơ\m Kâu lak [o#, hăm tơdrong hlôh vao po, tơdrong mu\k drăm kơ po noh tơgu\m dôm bngai linh xo nai dơ\ng lơ\m Khul jang, anih oei xa. Kiơ\ kơ noh, pơm trong hiôk vă dôm bngai linh xo tơnap tap, dôm unh hnam hin dơnuh ato\k tơ iung. {ok Mai Khắc Tuấn, Kdră Kâu lak [o#, Kdră Jơnu\m jang găh linh xo apu\ng Chư\ Prông ăn tơbăt:“Dôm um ru\p âu, Jơnu\m jang linh xo hlôi tơle\ch lơ\m ja#p apu\ng vă pơih xă um ru\p jang rơgei. Kiơ\ đơ\ng pơih xă tơdrong jang gơh rơgei âu hlôi đei lơ bngai jang rơgei âu hlôi đei bngai tơgu\m bngai jang hin dơnuh. Lơ\m noh, hơdăh hloh lơ\m tơdrong jang xut le# pơngot tơjur hin dơnuh noh xăh Ia Phìn păng xăh Ia Đrăng. Nhôn adrin gô tơjur unh hnam hin dơnuh”

Hăm tơdrong adrin păng gơh rơgei, lơ linh xo tơ\ apu\ng Chư\ Prông, dêh char Gia Lai oei jing um ru\p gơh rơgei lơ\m pơm jang, te\ch pơdro. Dôm bngai linh [ô đo#i {ok Hồ kjăp kơtang tơ\ kơdrăn tơblăh, dang ei ăh chăl rơngei hiôk hian, pơtoi che\p vei đon bơnôh ‘lơ\ng dơnưp noh, tơgop pơjing tơring xơlam Chư\ Prông pơdro\ng jơnap.

Lan chih păng rapor