VOV4.Bahnar - Lơ\m dôm sơ năm tơ je# âu, tơ drong vei lăng , năng tông hơ io\h io\k đei lơ tơ drong ‘lơ\ng, pơm ‘lơ\ng ăn dôm tơ drong đei yoa kơ đe hơ io\h păng mât jang hơ doi hăm apu\ng plenh te\h. Luơ\t hơ io\h sơ năm 2016 ku\m hlôi chih đang luơ\t păng dôm tơ drong tơ gu\m tơ pôl [ơm truh tơ\ hơ io\h. Tơ drong jang kơ te\h đak yoa đe hơ io\h đơ\ng 2012-2020 hlôi tơ le\ch lơ trong jang, tơ drong tơ gu\m tơ mât jên ăn hơ io\h vă năm truh 1 tơ drong tơ gu\m tôm tong ăn hơ io\h. Mă lei oei đei lơ mơ mat tat, pơ long nol mưh bơ\ jang vei lăng, năng tông hơ io\h. Kơ lih thoi no\h, vei lăng năng tông hơ io\h tôch kăl đei tơ drong vang jang đơ\ng lơ an^h jang kơ pal păng hơ năp jang âu ưh đei hơ dro# bu đe\ch ôh.

Đei hơ io\h lăp rơ ne\h đang ‘no\h đe hu\t hơ chăng hloi yoa dôm tơ drong glăi đơ\ng bơ ngai ‘lo\. Hơ io\h pu\ răm đơ\ng đe te\h dong, pơ go\ jang trăp, rơ ka tơ\ hơ kâu jăn, lôch yoa pơ\k gre, glơ\k tơ\ đak oei đei hơ nơ\ng rim năr. Kơ so# chih jo# rim sơ năm đei dang 1.500 ‘nu hơ io\h pu\ răm đơ\ng đe te\h dong, tơ rôp; jo# păh lăp đei truh 2.000 ‘nu hơ io\h glơ\k kơ đak rim sơ năm păng kơ so# tơ drong glơ\k âu đei lơ lơ\m pơ yan pơ dơ\h he. Yă Ngô Thị Minh, Pho\ Kơ dră An^h vei lăng jo\h ayo\, pơ tho pơ hrăm druh dăm, hơ io\k ie\ kơ Kuo#k ho#i akhan:

“Tơ drong mă 1, mă bơ\n athei hơ met pơ ‘lơ\ng ‘no\h j^ tơ drong te\h dong, tơ rôp đe hơ io\h. Mă 2 j^ tơ drong gơ\h pơm đơ\ng đe hơ io\h, lơ\m no\h đei gru\p hơ io\h [ônh đei tơ drong răm, inh tơ re\k truh gru\p hơ io\h jo jăn păng gru\p hơ io\h athei hu\t ho\k, gru\p hơ io\h thông hoang mang đai tam đei ho\k đ^ jăl 2. Dôm an^h jang kơ pal athei tơ re\k truh gru\p hơ io\h [ônh đei tơ drong răm vă dôm gru\p âu gơ\h io\k yoa dôm tơ drong đei yoa đơ\ng kơ dih. M^nh tơ drong dơ\ng ‘no\h tơ drong gơ\h ngôi pơ chơt kơ đe hơ io\h. Vă hơ io\h gơ\h tih vơ\, djơ\ ‘lơ\ng bơ\n athei năng kăl tơ drong gơ\h ngôi pơ chơt đơ\ng đe hơ io\h, lơ\m no\h bơ\n athei tơ re\k truh dôm tơ drong jo\h ayo\ kơ do\ xoang, an^h ngôi pơ chơt”

Kiơ\ yă Nguyễn Phương Linh, Kơ dră An^h tơ che\ng hơ len vei lăng jang to\k kơ jăp ‘lơ\ng (MSD), Gru\p dôm khul jang khoa ho\k păng ki thuơ\t Việt Nam, hơ io\h tơ\ dôm tơ ring hơ tăih yăih, tơ ring mơ mat tat hui io\k đei nơ\r tơ roi, ưh đei nơ\r pơ tho păng vei lăng, năng tông đơ\ng unh hnam, hnam trưng kơ na [ônh pu\ tơ drong te\h dong, tơ rôp, glơ\k kơ đak păng pơ\k rơ ka. Kơ lih thoi no\h, hơ năp jang đơ\ng rim an^h jang, hnam tơ no\, hnam trưng, tơ pôl ‘no\h athei ăn đe o\h băt hơ dăh tơ drong gơ\h pơm đơ\ng kơ dih. Hơ dai hăm ‘no\h, đe o\h athei pơ tho tơ [ôh tôm găh trong arih vă gơ\h tơ jră hăm dôm tơ drong krê hơ mơt tơ dăh đei:

“Bơ\n ưh gơ\h vơ vei dăh mă găn đ^ tơ drong tơ roi hăm đe hơ io\h, bơ\n athei druh kiơ\ tơ drong arih kơ kon hơ ‘lơ\p. Mưh kon ‘me\h băt yă kiơ ‘no\h bơ\n, dôm bơ ngai ‘lo\, thây kô, hnam tơ no\, hnam trưng pơ tho ăn kon hơ ‘lơ\p, tơ [ôh ăn đe kon băt yă kiơ tro\, yă kiơ glăi, hơ yơ athei pơm lăp ai, hơ yơ athei jang kho\m ke\h. Mưh kon hơ ‘lơ\p kăl đei tơ gu\m ‘no\h athei chă tơ drong tơ gu\m đơ\ng unh hnam, hnam trưng mă ưh ‘no\h dôm an^h jang kơ pal, dăh mă Kơ so# điên thoăi 111 no\h. ‘No\h j^ dôm tơ drong mă bơ\n athei pơ tho păng pơ jing an^h ho\k pơ hrăm ‘lơ\ng hơ iă ăn đe kon mon.”

Vă dôm tơ drong vei lăng đe hơ io\h gơ\h jang kiơ\ ‘lơ\ng, [ok Đặng Hoa Nam, Kơ dră An^h vei lăng hơ io\h, găh An^h tơm vei lăng tơ drong jang xa, linh j^ rtơ ka păng tơ pôl ăn tơ băt, An^h tơm hlôi pơ jing trong jang hơ doi ăn lơ an^h jang, mă loi j^ hăm Trung ương Đoàn, Khul dro\ kăn Việt Nam, Khul vei lăng tơ drong đei yoa ăn hơ io\h Việt Nam, tơ le\ch truh an^h chă io\k nơ\r tơ roi, pơ gơ\r tơ gu\m tơ tom ăn rim hơ io\h đei đe te\h dong, tơ rôp, hơ io\h đei tơ drong arih xa mơ mat tat... Lơ\m no\h, kăn [o# phương, xăh athei đei ho\k pơ hrăm rim tơ drong găh đe hơ io\h vă đei dôm tơ drong tơ gu\m tơ tom ‘lơ\ng:

“Bơ ngai jang lơ\m dôm khul gru\p âu gơ\h io\k jang tơ pă tơ drong jang vei lăng hơ io\h tơ\ xăh. Trung ương athei đei nơ\r pơ tho ăn dôm tơ ring vă pơ tâp pơ hrăm Luơ\t vei lăng hơ io\h- tơ drong hơ găt 56. Trong vei lăng hơ io\h tôch mơ mat mă lei trong jang kăl kơ plăh dang ei tơ dăh bơ ngai yơ đei pơ jao vei lăng hơ io\h tơ\ xăh mă đe sư tam mă hlôh vao lơ ‘no\h gơ\h krao ăn kơ so# điên thoăi 111 lai yơ ku\m bưh vă gơ\h io\k đei nơ\r pơ tho bơ\ jang tôm tơ drong kiơ\ luơ\t hơ găt. Tơ drong nai dơ\ng, dôm an^h jang lơ\m tơ pôl kơ dôm dêh char ku\m ‘me\h jang hơ doi hăm xăh tơ le\ch dôm trong jang vei lăng năng tông ăn đe sư ‘năi.”

“Mơ\ng nơ\r hơ io\h hăm plei nuih, vei lăng hơ io\h hăm tơ drong jang”. ‘Nâu ưh lăp nơ\r pơ ma ho\h đe\ch mă bơ\n athei đei lơ tơ drong jang mă ‘lơ ‘lo\ ăn đe hơ io\h. Jăh vei lăng năng tông ăn jơ hnơr đơ\ng ro\ng kơnh kơ te\h đak vă đe hơ io\h đei arih lơ\m m^nh an^h sơ đơ\ng, tih vơ\ djơ\ ‘lơ\ng tôm tơ drong.

Kim Thanh: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\