VOV4.Bahnar - Tơdrong tơblăh hlôi hloh đunh mă lei um ai kơ rim hơdruh tơdăm jang xung phong xơ\ nuih mơng tơ\ ja#p tơring hơnơ\ng jing um ai ‘lơ\ng ro\ lơ\m đon bơnôh kon xâu. Chôt vih hăm tơdrong erih, khul hơdruh tơdăm jang xung phong pơtoi vei răk đon bơnôh dơnưp, ho\k pơhrăm păng pơm kiơ\ nơ\r pơtho đơ\ng nhâp [ok Hồ, tơgu\m dih băl ato\k jang mu\k drăm. {ơ\t tơbăt 66 xơnăm năr juăt jue khul hơdruh tơdăm jang xung phong, yuk trong hơlâu lơ\m tơdrong jang mu\k drăm, rim tơdrong jang tơpôl tơ\ Dak Lak.

Rơneh păng tih vơ\ lơ\m khei năr teh đak oei đei tơdrong tơblăh, nhen lơ hơdruh tơdăm nai băt ‘mêm kơ teh đak, [ok Trần Xuân Bình oei tơ\ Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh năm jang xung phong [ơ\t lăp ‘nao 18 xơnăm. 2 xơnăm jang xung phong đang kơ noh mơ\t pơm linh, vih jang tơ\ tiểu đoàn 50 phao tih tơ\ jăl trong 559, [ok hlôi vang ako\m 128 ‘măng tơblăh Mih hli hlơt. Xơnăm 1980, [ok le\ch đơ\ng linh chôt vih tơ\ pơlei pơla. Truh xơnăm 1990 [ok atu\m hăm unh hnam năm oei tơ\ Dak Lak. Hăm tơdrong erih tơnap tap, đon bơnôh nuih mơng ưh kơ hli tơnap tap đơ\ng bngai jang xung phong tơ\ kơdrăn tơblăh xơ\ dang ei iung  tơjră tơdrong tơnap ‘nao dơ\ng. {ok kơdih chă ho\k hơlen teh, ‘long pơtăm, kon tơring thoi yơ mă tro\ [lep. Hơnơ\ng thoi noh, io\k ‘long to\ xe\t năr rong ‘long đunh năr, hơto\k mu\k drăm kiơ\ trongpơtăm lơ hơdre\ch ‘long, tơdrong erih unh hnam [ok xơđơ\ng hloh. Dang ei, rim xơnăm um ru\p jang mu\k drăm âu pơyua ăn kơ [ok hloh 100 triu hlak jên:“Ăh ‘nao mơ\t truh Dak Lak noh oei pă 160 rơbâu hlak jên, đang kơ noh năm oei jang kơ đe, năm te\ch kem, te\ch prit, năm gơ\ tơ[ăng te\ch rim kơ năr đei 5 rơbâu, 10 rơbâu noh mong dar deh, đơ\ng noh đei jên, inh chă răt bơ\n teh jang. Truh dang ei kon hơ ioh tih vơ\, dang ei đei tơdrong jang xơđơ\ng, yă [ok jang xa đei yua truh kơ 100 triu hlak jên”

Dang ei jang Kơdră khul hơdruh tơdăm jang xung phong xơ\ tơ\ xăh Hòa Khánh, plei tơm Buôn Ma Thuột, [ok Bình hlôi adrin lơ\m tơdrong jang tơpôl duh nhen adrin tơgu\m khul jang hơto\k mu\k drăm.  

{ok kră jang xung phong xơ\ Y Ach Mlô, rơneh xơnăm 1956, oei tơ\ pơlei Huk B, xăh Chư\ M’Gar, apu\ng Chư\ M’Gar  vang jang xung phong tơ\ tơring H5, apu\ng Ea H’leo lăp ‘nao 18 xơnăm. 3 xơnăm đơ\ng ro\ng [ok jang lơ\m khul linh hơlen tơ\ apu\ng Ea Súp. Chôt vih hăm pơlei pơla, pơ ‘nam jang xa păng klo hơkăn drơ\ng minh, truh dang ei, unh hnam [ok hlôi đei  1 ha cà phê atu\m hăm 700 tơm tiu, đei yua 120 triu hlak jên minh xơnăm. Mu\k drăm ato\k, ưh kơ adro# axong ăn kon hơ ioh ho\k pơhrăm tơnăp, hăm xơnong jang Pho\ kơdră khul hơdruh tơdăm jang xung phong xơ\ tơ\ xăh Chư\ M’Gar păng jang Kơdră Khul linh xo tơ\ pơlei  Huk A păng Huk B, [ok oei vang chă hơvơn unh hnam kon pơlei vang jang ako\m “Jên mong tơgu\m bôl boăl” vă io\k jên tơgu\m hơto\k mu\k drăm, tơjur hin dơnuh păng đei jên jang ‘mêm bơnat hia. {ok Y Ach Mlô tơroi:“Inh duh tơgu\m khul gru\p bôl boăl găh tơdrong vei lăng tơm cà phê, tiu, rong kon tơrong, pơtho kon hơ ioh băt mơ\ng nơ\r me\ [ă, erih [lep kơluơ\t teh đak. Unh hnam inh xơ\ vang jang lơ\m khul xung phong noh athei erih tơnăp hloh. Noh jing dôm nơ\r mă inh pơtho đe xư. Adrol âu ki noh jang cà phê kiơ\ trong xo đe\ch, mă lei dang ei yuơ đei tơdrongtơgu\m dih băl băt chă yua khoa ho\k kih thuơ\t, pơtăm atu\m 1 trong cà phê, 1 trong tiu, 1ha jing 2ha. Tơplih đei tơdrong erih. Lơ\m khul gru\p đei jên mong bôl boăl 1 triu 1 ‘nu, ưh kơ io\k jên cheh ăn ‘nho\ng oh chă to\k io\k răt yo\ng bơ be dăh mă nhu\ng vă chă rong. Xơnăm mă yơ duh thoi ăi ngăl.”

Bngai jang xung phong xơ\ Nguyễn Thị Định oei tơ\ xăh Ea Kiết, apu\ng Chư\ M’gar noh jing um ai dơnưp. Jing hơkăn linh j^ rơka hlăm 3/4 Nguyễn Văn Thưởng, dôm xơnăm kơ âu, yă jing bngai dơnơm jang lơ\m unh hnam. Ưh kơ pơngơ\t tơdrong jang hrat dăh mă tơnap tap, yă muih choh mir, chă pơtăm hơdre\ch ‘long kiơ\ khoa ho\k kih thuơ\t, rong kon tơrong. Truh dang ei, unh hnam yă đei 4 ha cà phê atu\m hăm 2000 tơm tiu, ưh kơ jo# jên hoach oei đei yua hloh 1 tih hlak jên minh xơnăm. Xơnăm 2013 yă man đei hnam kjăp ‘lơ\ng, răt tôm kmăi kmo\k pơm jang păng tơmam yua lơ\m unh hnam.

Pơngơ\t hăm dôm bngai đei tơdrong erih tơnap tap nhen po, yă  Định atu\m hăm Jơnu\m jang khul hơdruh tơdăm xung phong xơ\ tơ\ xăh Ea Kiết hlôi pơjing jên mong tơgu\m bôl boăl jang xung phong hin dơnuh păng kon pơlei kon kông tơ\ tơring. Truh dang ei, Jên mong đei je# 500 triu hlak jên axong ăn kon pơlei chă to\k io\k ưh kơ io\k jên cheh vă hơto\k mu\k drăm unh hnam, hơmet ming hnam oei. Atu\m hăm noh, yă atu\m hăm khul jang chă ako\m kơbo#i mong phe ‘mêm kơ eng, io\k tơgu\m ‘mêm bơnat, tơgu\m bngai jang ăh j^ pơlo\ tro\ tơngie\t, chă ưh kơ ‘lơ\ng hơkâu. Yă  Nguyễn Thị Định ăn tơbăt: “Ba noh xo\ng xa rim kơ năr xơđơ\ng [iơ\, kon hơ ioh ho\k pơhrăm xơđơ\ng bơih, gre âu to đei tôm, hnam ba duh đei kjăp tôm tơmam yua bơih. Dang ei mưh khul gru\p bôl boăl kăl păng rim bngai tơnap tap noh ba hă tơgu\m đe ye\t, pơtih nhen tơgu\m ăn đe ye\t đei tơmam xo\ng xa rim kơ năr, đang kơ noh kon hơ ioh j^ pơlo\ tơgu\m jên ăn ‘nhăk tơ\ hnam pơgang. Lăng atu\m noh ba yuơ rim bngai, tơgu\m vă đe ye\t erih xơđơ\ng lơ\m tơpôl. Lơ\m kơxo# bôl boăl adoi đei jên tơgu\m, mă lei j^ pơlo\ noh pho\ lu xư lao đon, noh ba athei chă hơlêm vă đe xư adrin hơto\k lơ\m tơdrong erih”

Ato\k tơ iung đơ\ng tơpang ti hoh, hăm tơdrong adrin kơ kơ po, khul hơdruh tơdăm jang xung phong xơ\, dang ei hlôi xơkơ\t đon bơnôh kơ bngai jang xung phong lơ\m chăl ‘nao, jing um ai rơgei lơ\m tơdrong pơlong “Hơdruh tơdam jang xung phong xơ\ yuk trong hơlâu, pơm kiơ\ nơ\r pơtho păng đon bơnôh dơnưp Hồ Chí Minh”, đe ye\t hlôi che\p vei “Ăh mơlôh noh xung phong, ‘lo\ xơnăm noh yuk trong hơlâu” vă hơnơ\ng jing bngai [ok, bngai yă, bngai me\, bngai [ă, kon pơlei yuk trong hơlâu lơ\m tơdrong jang xut le# pơngot tơjur hin dơnuh pơm pơdro\ng ăn unh hnam păng pơlei pơla.

Lan chih păng rapor