Kơ ku\h pơ yan Puih mak ‘nao – {e\nh tơ drong hơ me\ng
Thứ bảy, 00:00, 25/01/2020

 

 

VOV4.Bahnar - Sơ năm 2020 truh, Pơ yan Puih mak Canh Tý hlôi truh tơ\ jơ\p jang tơ ring tơ rang lơ\m te\h đak. Sơ năm ‘nao hơ nhăk ba lơ tơ drong chơt hơ iă, ‘nă hal; hrâu hăm tơ drong ]hôk ‘nă kơ kon pơ lei tơ\ jơ\p pơ lei pơ la Tây Nguyên sơng xa têt hơ dai hăm hnam tơ no\, hăm tơ pôl. ‘Năr 1 Têt j^ 1 năr tôch g^t kăl pơih blu\ng ăn 1 sơ năm ‘nao, 1 năr ‘nao, hăm [e\nh jơ hngâm đon hơ iă ‘nao, dôm tơ drong vă jang ăn hnam tơ no\ păng pơ lei pơ la. {ât blu\ng sơ năm ‘nao Canh Tý, bơ\n ‘măn ăn băl dôm nơ\r hmach ‘lơ\ng hlo\h, hmach thơ thou ăn dôm tơ drong hơ me\ng, vă jang gô jing đei tơ pă, hăm [e\nh tơ drong chơt hơ iă ‘nă hal:

 

- Năr blu\ng sơ năm ‘nao, plei Tu Thó, xăh Tê Xăng, apu\ng Tu Mrông, de#h char Kon Tum nhen đei tơ hru\k ăn ao ‘nao, rơ go\h ‘lơ\ng. Tơ\ hơ la Rông kơ pơ lei, kon pơ lei tơ [ơ\p băl lơ\m năr blu\ng kơ sơ năm ‘nao hăm dôm [ơ\r hiơ hiek chhôk. Lơ\m tơ drong tơ roi blu\ng sơ năm, rim ‘nu vang tơ roi trong tơ le\ch jang, trong vă jang đơ\ng kơ d^h kâu păng u\nh hnam lơ\m rong pơ tho kon hơ ‘lơ\p, jang sa hơ to\k tơ iung mu\k drăm. Đ^ đăng kon pơ lei adoi lui nge\h sơ năm ‘nao gô tơ [ơ\p lơ pu\n ai, mă loi ‘no\h j^ cho\h jang sa nhen tơ drong pơ tăm dôm kơ loăi pơ gang hla ‘long, nhen sâm hro, sâm Ngọc Linh hiôk hian ăn kon pơ lei io\k yua lơ. Tôch kơ chhôk hơ iă [ơ\t [o#h kon pơ lei tơ goăt tơ goăl, kon kâu ngôi hơ dai hmơ hmao, yă  Y Vẩu, sơ năm ‘nâu đ^ 80 sơ năm chhôk hơ iă pơ tru\h nơ\r hmach thơ thâu sơ năm ‘nao ‘lơ\ng hơ iă tru\h kon sâu, kon pơ lei lơ\m pơ lei ku\m hăm m^h ma duch nă je# hơ tăih:“Sơ năm ‘nao, ^nh hmach thơ thâu kơ rim ‘nu pran jăng grăng hơ kâu, hiôk hian. Sơ năm ‘nao ^nh tơ tă kơ kon sâu athei pơ nam jang sa, ar^h hơ dai hiôk, ‘ne\ kơ che re pơm ư\h kơ tơ goăt tơ goăl, ‘ne\ kơ te\h dong băl. &nh ‘me\h vă kon sâu bơ\n athei ar^h băt ‘mêm kơ eng băl, tơ gu\m băl mư\h tơ [ơ\p mơ mat tat. Ư|h kơ gơ\h tơ tông kle\ băl tơ\ plei âu dăh mă plei nai. Hơ drol, lơ\m păng đơ\ng ro\ng Têt ^nh hnam kơ m^h am duch nă rim pơ lei pơ gơ\r sa Têt chơt hơ iă, tơ no\ hiôk păng hơ nu\k hơ noa”.

 

-Sơ\ j^ tơ ring 3 mơ mat tat dêh hlo\h, mă lei ku\m drăm, tơ pôl kơ xăh Pờ Tó, apu\ng Ia Pa, dêh char Gia Lai hlôi to\k hre\nh gơ nơm đơ\ng dôm tơ drong jang, tơ drong tơ gu\m đơ\ng Đảng, te\h đak nhen 134, 135, 167 păng mă loi hlo\h j^ đơ\ng đei trong Trường Sơn Đông kơ dâu kle\ch. Trong gre đei pơm ‘lơ\ng tơ gu\m ăn tơ drong te\ch mơ dro tơ mam hiôk hian [iơ\, kon pơ lei pơ tăm lơ kơ loăi ‘long hơ nhăk io\k yoa kơ jăp păng sơ đơ\ng. Dơ\ng lăng tơ drong tơ plih ‘lơ\ng đơ\ng pơ lei pơ la, kră pơ lei Đinh Krô, bơ ngai Bahnar, plei Ksom, xăh Pờ Tó tôch hơ iă. {lep [ât blu\ng sơ năm ‘nao, kră pơ lei Đinh Krô đei nơ\r hmach thơ thou Têt: “Tơ drong arih xa kơ kon pơ lei đei tơ plih lơ bơih, arih xa hiôk sơ đơ\ng, đei [ôh [iơ\. Têt truh kon pơ lei ku\m sơng xa têt nhen hơ dre\ch hơ drung nai ‘năi, tôch hơ iă. {lep [ât sơ năm ‘nao, inh hmach thơ thou ăn đ^ đăng mih ma duch nă tơ\ jơ\p pơ lei pơ la 1 sơ năm ‘nao pran jăng, grăng hơ kâu, jang xa đei [ôh. Hmach thơ thou ăn pơ lei pơ la tơ guăt 1 [ơ\r đon, tơ gu\m băl lơ\m tơ drong jang xa păng arih xa”

 

- Kueng kơ pho# Xoan, thị trấn Đinh Văn, apu\ng Lâm Hà, de#h char Lâm Đồng đei 115 u\nh hnam, hăm hlo\h 80% kon pơ lei bơ ngai K’ho. Sơ năm 2019, ku\m hăm lơ pơ lei tơ\ rim de#h char Tây Nguyên, kon pơ lei kueng kơ pho# Xoan hlôi hơ drin yak hlo\h lơ mơ mat tat găh an^h te\ch mơ dro, [ơ\t mă kơ jă tiu păngc he\h phe tă re\h ngăl. J^ bơ ngai kră tơ\ tơ ring, hlo#h hơ dăh dôm tơ drong mơ mat tat păng dôm tơ drong hơ drin đơ\ng kon pơ lei, yă K’Hiếu hmach kơ rim bơ ngai hơ drin lơ hlo\h dơ\ng păng gô io\k đei jơ nei lơ\m sơ năm ‘nao: “Hmach kơ pơ lei pơ la sơ năm ‘nao roi ‘năr roi hơ to\k tơ iung. Kon pơ lei jang sa tơ [ơ\p lơ pu\n ai. Đe jang đei , 4 ‘no\h kon pơ lei ku\m hơ drin jang đei 2. Ba ư\h kơ băt ‘no\h athei ho\k pơ hrăm, athei ap^nh nhen trong hơ drông pơm tơ pu brai ba ư\h kơ băt ‘no\h đei lăp pơ tho vă hơ to\k tơ iung. Rim ‘nu athei hơ drin tơ pl^h ;long pơ tăm kon tơ rong vă hơ to\k tơ iung mu\k drăm roi ‘năr roi đei [o#h, pơ jing pơ lei pơ la roi ‘năr roi pơ dro\ng ‘lơ\ng”.

 

-Xăh Yang Mao j^ xăh tơ ring 3 (tơ ring mơ mat tat dêh hlo\h) kơ apu\ng Krông Bông, dêh char Dak Lak đei 70% unh hnam ‘no\h j^ kon pơ lei bơ ngai M’Nông păng Rađe. Đei te\h đak tơ gu\m, dôm sơ năm tơ je# âu, tơ drong arih xa kơ kon pơ lei roi đunh roi to\k, sơ đơ\ng ‘lơ\ng [iơ\. {ok Hà – sơ\ pơm Kơ dră vei lăng xăh Yang Mao – dang ei oei tơ\ plei Tul, xăh Yang Mao, apu\ng Krông Bông tơ roi, sơ năm ‘nâu kon pơ lei xa têt chơt [iơ\ yoa pơ lei roi đei [ôh, roi tơ plih ‘lơ\ng: “Nhôn oei tơ\ tơ ring hơ tăih yăih mă lei đei Đảng, te\h đak tơ gu\m hơ nơ\ng. Đơ\ng trong jang Đảng tơ le\ch vă pơ jing tơ ring tơ rang. Kon pơ lei tôch tơ gu\m păng jang kiơ\, đơ\ng kră truh tơ\ ‘lơ\p vang pơ jing pơ lei pơ la roi đunh roi pơ dro\ng, ‘lơ\ng ro\. Rei pơ tăm, rong kon tơ rong kon pơ lei đ^ băt jang kiơ\ trong jang ‘nao bơih, te\h đak tơ le\ch jên man ăn hnam ho\k, dơ nâu đak, trong pơ lei pơ la. Têt ‘nâu hơ iă dêh.”

 

- Kơ ku\h sơ năm ‘nao 2020, bơ ngai Xơ đăng oei tơ\ xăh mơ mat tat de#h hlo\h Đăk Pxi, apu\ng Đăk Hà, de#h char Kon Tum đei lơ tơ drong chơt hơ iă. Sơ năm âu ki khu\l kơ dră ku\m hăm kon pơ lei lơ\m xăh hlôi pơ jing jơ nei tơ mam ‘lơ\ng tơ [a\ng pơ le Đăk Pxi; sơng đei lơ tơ moi tru\h tơ mang lăng, cha ưhơ len lăng găh jo\h ayo\ joăt joe kơ bơ ngai Xơ đăng păng cham char ‘lơ\ng ro\ kơ xăh nhen: chơ kơi đak Đăk Pe, an^h cho\h jang sa kơ măy kơ mo\k ‘nao…‘Nho\ng A Tuyên, plei Ling La tơ roi tơ drong hơ iă đơ\ng kơ d^h sư: “Năr ‘nâu ‘năr 1 Têt, u\nh hnam nhôn ku\m nhen đ^ đăng kon pơ lei lơ\m plei Linh La tôch kơ chhôk hơ iă. Gơ nang đơ\ng tơ drong hơ drin đơ\ng kon pơ lei đơ\ng dôm sơ năm hơ drol âu, dang ei jang sa, tơ drong ar^h kơ kon pơ lei tôch hơ to\k tơ iung. Dang ei lơ u\nh hnam lơ\m pơ lei hlôi pơ tăm đei ‘long che\h phe păng ăn io\k yua. Lơ\m no\h đei lơ u\nh hnam gơ nang đơ\ng ‘long che\h phe io\k đei kơ hre\ng triệu hlak jên  rim sơ năm. Hơ dai hăm ‘no\h rim u\nh hnam oei pơ tăm lơ [um [lang, tơ [ăr. Gơ nang đơ\ng tơ drong hơ drin đơ\ng kon pơ lei dang ei hlôi đei io\k yua. Sơ năm ‘nao kon pơ lei chhôk hơ iă tôch kơ lơ păng lui nge\h lơ\m trong jang, tơ drong che\p kơ\l đơ\ng Đảng. Sơ năm ‘nao kon pơ lei gô vang tơ goăt tơ goăl vă pơ jing tơ drong ar^h sa roi ‘năr roi ph^ tơ no\ ‘lơ\ng hơ iă hlo\h”.

 

- Mât lơ\m sơ năm ‘nao 2020, plei H’Lâm, th^ trơ\n Đak Đoa, apu\ng Đak Đoa, dêh char Gia Lai, tơ plih ‘lơ\ng hơ iă. Sơ năm 2017 [ât pơ jing plei hle, plei H’Lâm đei truh 56 unh hnam tơ nuh, ‘no\h dang ei pă 15 unh hnam tơ nuh đe\ch. Pơ lei pơ la đei tơ plih ‘lơ\ng ro\, trong pơ lei đei tuh bê tông kơ jăp ‘lơ\ng.{ok Mưnh, jang mặt trận tơ\ plei H’Lâm, chơt hơ iă pơ ma: “Kon pơ lei tơ\ plei H’Lâm tơ guăt m^nh [ơ\r đon, jang xa roi đunh roi to\k. Sơ năm 2020 nhôn hơ nơ\ng krao hơ vơn kon pơ lei ku\m hăm te\h đak tơ gu\m jên vă man trong tơ\ plei H’Lâm, man bê tông năm tơ\ chu\n mir păng vă man Hnam ho\k hôp tơ pôl vă kon pơ lei đei an^h hôp, ngôi pơ chơt hiôk, ‘lơ\ng”.

Kră pơ lei Nay Phun sơ năm ‘nâu 65 sơ năm, hăm 35 sơ năm jang Đảng. {ok chơt hơ iă akhan: pơ lei pơ lei nhôn tơ plih tôch hre\nh, kon pơ lei hơ nơ\ng pơ jei băl choh jang xa, pơ jing pơ lei pơ la roi đunh roi pơ dro\ng, ‘lơ\ng ro\: “Đơ\ng đei te\h đak tơ le\ch jên man trong, an^h jang, pơ jing tơ drong hiôk hian ăn kon pơ lei to\k io\k jên jang xa, 1 kơ so# unh hnam jang xa roi đei [ôh. Mă loi ‘no\h j^ tơ drong jang 134 tơ le\ch jên man hnam ăn dôm unh hnam tơ nuh; Tơ drong jang 168 tơ gu\m rơ mo yo\ng păng truh dang ei rơ mo su đei lơ kon bơih. Kon pơ lei tôch hơ iă, bơ nê kơ Đảng, Te\h đak tôch lơ. Rim ‘măng hôp pơ lei nhôn krao hơ vơn, pơ lung kon pơ lei adrin jang xa, m^nh jơ hngâm, jang ‘lơ\ng kiơ\ trong jang đơ\ng Đảng, khôi luơ\t te\h đak; ưh đei mơ\ng, ưh đei lui nơ\r bơ ngai kơ ne#”.

Dơ\ng hăm Thuem: Tơ blơ\

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC