VOV4.Bahnar - Sơ năm 2017, an^h vei lăng kon pơ lei de#h char Lâm Đồng hlôi k^ ăn tơ drong jang tơ mơ\t jên jang ming man trong tơ ley u\nh điên ăn kơ hre\ng u\nh hnam năm mơ\t oei đơ\ng nai tơ\ tơ ring kon pơ lei oei Đạ M’Pô găh xăh Liêng Srônh, apu\ng Đam Rông hăm ako\p kơ so# jên tơ mơ\t jang vă je# 5 ti hlak jên. An^h vei lăng kon pơ lei apu\ng Đam Rông hlôi pơ jao ăn kơ an^h vei lăng păng io\k jang tơ drong jang tơ pôl apu\ng pơm tơ ‘ngla tơ mơ\t jên jang tơ drong jang. Mă lei đơ\ng ro\ng vă je# 3 sơ năm, trong tơ ley trung thế hlôi đei dui v^h to\k bo\k pơ lei, mă lei kon pơ lei oei tam mă đei yua u\nh điên ‘mơ\i. Ư|h kơ đei u\nh điên, tơ drong ho\k pơ hrăm đơ\ng kon hơ ‘lơ\p đei ư\h kơ ‘lơ\ng, kon pơ lei ư\h kơ băt đei tơ drong kơ tơ\ng ang, tơ drong ar^h sa nhen le\ tơ klăh hơ dro# hăm tơ\ găh ‘ngoăih hloi.

Hiong dang 30 pơ n^t hao gre hon đa kiơ\ trong te\h, năm kle\ch lơ trong kơ ve\ch, nhôn mă gơ\h tru\h tơ\ thôn Đạ M’Pô, xăh Liêng Srônh, apu\ng Đam Rông, de#h char Lâm Đồng. ‘Nâu j^ an^h ar^h sa kơ hlo\h 200 u\nh hnam bơ ngai Mông năm mơ\t oei đơ\ng rim de#h char găh tu. Vă je# 20 sơ năm ar^h to\k bo\k bri, tơ drong u\nh kơ đeng bơ bre rim măng oei to\k bo\k [o#h tơ\ tơ ring ‘nâu.

{ok Sùng Seo Giáo tơ roi, [ơ\t blu\ng mư\h [o#h pơ dơ\ng jrăng, dui tơ ley mơ\t, kon pơ lei lơ\m pơ lei đơ\ng bơ ngai kră hơ io\h ie\ bu bu ku\m chhôk hơ iă. Đei hnam oei năm răt bơ\n go\ por điên, ti vi, hơ tuh tơ ngie\t, mă lei đ^ vă je# 3 ‘măng têt hlo\h bơ\ih, tru\h dang ei u\nh điên tam mă đei ‘mơ\i:  “Trong u\nh điên âu dui mơ\t tơ\ âu ku\m dang 3 sơ năm bơ\ih. Kon pơ lei ‘me\h vă đei u\nh điên vă tơ\k hơ dăh, đang kơ ‘no\h pơm kơ măy ot [a, [ôm đak. Dang ei jang che\h phe găh lơ kon pơ lei yua kơ măy kơ dâu hăm đak dâu kơ na jên hoach tôch kơ lơ, tơ dăh đei u\nh điên tơ ru\ih hăm mô tơ ‘no\h tôch kơ ‘mơ ‘met. Kon pơ lei ku\m ‘me\h vă khu\l kơ dră tơ ring pơm tơ drong hiôk hro#ih đei trong tơ ley u\nh điên vă kon pơ lei yua.”

Trong u\nh điên trung thế hlôi cho# tơ\ to\k bo\k thôn Đạ M'Pô mă lei kon pơ lei oei tam mă đei yua u\nh điên ‘mơ\i

Đơ\ng de#h char Vĩnh Long kiơ\ kon dro\ nglo sư mơ\t oei tơ\ thôn Đạ M’Pô jang sa hlo\h 15 sơ năm kơ âu, u\nh hnam [ok Phạm Văn Chiến oei tam mă đei 1 ‘măng đei yua u\nh điên vă tơ\k hơ dăh. {ok Chiến sơk jơ hngơ\m, kơ d^h kâu hlôi ar^h vă je# đ^ chăl ar^h bơ\ih, tơ drong ar^h sa ư\h kơ đei u\nh điên, ư\h kơ đei trong đ^ joăt mă lei lăp mơ nat kơ kon sâu đe\ch: “Ba dơ nu\h kơ na athei mơ\t tơ\ âu vă năm jang thuê tơ chă por so\ng. &nh ‘me\h vă te\h đak bơ ngơ\t tru\h trong nơ năm, u\nh điên ăn kon pơ lei. Vă u\nh hnam đei u\nh điên hiôk [iơ\, ăn kon sâu đơ\ng ro\ng âu kơnh ho\k pơ hrăm dă [iơ\ kơ mơ mat.”

Jơ hngơ\m đon ‘me\h vă đơ\ng [ok Chiến ku\m jing tơ drong tơ che\ng atu\m đơ\ng kơ hre\ng kon pơ lei Đạ M’Pô, lơ\m no\h đei đe o\h ie\. O|h Dương Thị Phương, ho\k tro lăm 8, hnam trưng ho\k jăl 2 Đạ Rsal (thôn Đạ M’Pô, xăh Liêng Srônh) ‘me\h ư\h pă athei ho\k [ai hăm u\nh kơ đeng đak dâu păng tru\h tơ\ hnam trưng lơ\m dôm trong hru\t rơ [ơ\r dơ\ng. “O|h ‘me\h đei trong ‘lơ\ng vă năm ho\k păng đei u\nh điên vă lu o\h ho\k pơ hrăm ‘lơ\ng [iơ\”.

Ư|h khan lăp hơ dro# hlo\h 200 u\nh hnam kon pơ lei tơ\ Đạ M’Pô răp gô u\nh điên, mă hơ tăih kơ ‘no\h ư\h kơ măh dôm yơ, 80 u\nh hnam kon pơ lei kơ thôn Pang Pế Nậm, xăh Đạ Rsal ar^h sa hơ la trong tơ ley trung thế âu oei tam yua u\nh điên mơ\n. 

M^nh an^h thôn Đạ M'Pô

{ok Thái Văn Phúc, kơ dră an^h vei lăng kon pơ lei xăh Đạ Rsal, apu\ng Đam Rông tơ băt: Lơ sơ năm âu ki, rim u\nh hnam kon pơ lei tơ\ au yua kơ [^nh ắc quy, u\nh kơ đeng đak dâu, u\nh hnam hơ yơ đei [o#h [iơ\ ‘no\h pơ lăp pin u\nh hơ yu\h măt ‘năr. Mă lei ku\m lăp tơ\k đei 1 pôm kơ [o\ng u\nh điên đe\ch.  “Trong tơ ley u\nh điên cho# kle\ch thôn Đạ M’Pô lơ\m xăh Đạ Rsal ‘no\h đei dang 80 u\nh hnam kon pơ lei jang sa hai, ar^h sa dang ei hai tam mă đei yua u\nh điên. An^h vei lăng kon pơ lei xăh hlôi hôp kon pơ lei păng đei hla ar tơ roi gơ\ih ăn apu\ng ap^nh hạ thế vă pơ tru\h u\nh điên ăn rim u\nh hnam lơ\m trong tơ ley trung thế năm kle\ch”.

Tơ drong jang pơ tru\h u\nh điên ăn tơ ring kon pơ lei Đạ M’Pô đei an^h vei lăng kon pơ lei apu\ng Đam Rông pơ jao ăn an^h vei lăng păng io\k jang tơ drong jang tơ pôl apu\ng pơm tơ ‘ngla tơ mơ\t jên jang. Mă lei vă je# 3 sơ năm kơ âu yua đơ\ng lơ tơ hlăk tơ hl^n tơ drong jang âu oei tam mă gơ\h pơ tru\h u\nh điên ăn kơ rim u\nh hnam. {ok Nguyễn Hải Thái, Pho\ kơ dră an^h vei lăng păng io\k jang tơ drong jang tơ pôl apu\ng Đam Rông tơ blang hơ dăh, trong nơ năm ‘no\h mơ mat tat, 1,2 an^h athei pơ ma dơ nu\h hăm rim u\nh hnam kon pơ lei ‘mơ\i mă pơ dơ\ng đei jrăng u\nh điên, kơ na tơ drong jang đei hiơ\ [iơ\.  “Hrei ‘nâu, apu\ng hlôi tơ mơ\t jên jang pơm trong tơ le\y u\nh điên trung thế mơ\t tru\h kơ\l thôn Đạ M’Pô. Tơ drong tơm kon pơ lei tam mă đei gơ\h yua u\nh điên ‘no\h j^ tam mă ming man đei an^h hạ thế. Tơ drong ‘no\h nhôn athei jang hơ dai hăm tơ drong pơm trong nơ năm, mư\h ming man trong nơ năm đang ‘no\h nhôn gô tăh jrăng hạ thế păng pơ tru\h u\nh điên ăn kon pơ lei”.

Dang yơ kon pơ lei Dạ M’Pô mă đei u\nh điên vă pơ yua ăn jang sa, sơ đơ\ng tơ drong ar^h sa, hơ drin klăih đơ\ng dơ nu\h hin; hơ io\h ư\h pă đei tơ drong ho\k [ai tơ\ hơ la u\nh kơ đeng bơ bre? Oei jing nơ\r ap^nh tam mă đei nơ\r tơl tơ blang.  

Tuấn Anh: Ch^h

Thuem: Tơ blơ\