VOV4.Bahnar - Jing minh lơ\m 6 hơdrung kon pơlei erih tơ\ dêh char Kon Tum, kon pơlei Jeh - Triêng oei ako\m tơ\ tơring apu\ng Đak Glei păng Ngọc Hồi rok kiơ\ jăl trong Hồ Chí Minh tơje# hăm xơlam teh kơ teh đak Lào. Jing kon pơlei erih đunh đa tơ\ tơring teh Ngọc Linh (Việt Nam) păng tơring găh hle\ch pơbăh kơ teh đak Lào, bơngai Jeh - Triêng đei tơdrong erih đon bơnôh hơ iă truh dang ei oei răk vei lơ um ru\p joh ayo\ kăp g^t.
Joh ayo\ đei ako\m pơgơ\r tơ\ rông
Năm kiơ\ jăl trong Hồ Chí Minh đơ\ng tơring tu truh đ^ dêh char Quảng Nam truh tơring teh kơ apu\ng Đăk Glei, dêh char Kon Tum noh pơtơm truh tơring teh kơ kon pơlei Jeh - Triêng. Hơnơ\ng thoi noh jur găh pơbăh rok kiơ\ xơlam teh Việt- Lào truh tơring teh kơ apu\ng Ngọc Hồi [ônh [o\ [ôh pơlei pơla kơ kon pơlei Jeh - Triêng kơtă ăh 2 păh trong păng pơih xă truh tơring xơlam.
Vih hơlơ\k hămkhei năr xơ\, tơpôl kơ kon pơlei Jeh - Triêng noh pơlei. Kră pơlei jin gbơngai che\p kơ\l păng pơgơ\r tôm tơdrong jang atu\m kơ pơlei pơla. Noh jing bơngai đei kon pơlei lui yom, hlôh vao găh khôi kră xơ\, hlôh vao lơ\m tơdrong pơm jang păng duh hơnơ\ng jing bơngai đei jơhngơ\m pơjing pơlei pơla. Tơdrong oei xa lơ\m pơlei noh tơguăt kơjăp dih băl.
Nhen lơ hơdrung kon pơlei nai tơ\ Tây Nguyên, kon pơlei Jeh -Triêng lui kơ yang hơpang. Yang tơ\ kơpal pơgơ\r tôm yang nai. Yuơ noh Yang đei ku\p yom păng pơg^t hloh. Đơ\ng đon lui kơ yang hlôi đei lơ tơdrong et xa lơ\m tơdrong erh kon pơlei duh nhen lơ\m rim unh hnam, nhen et xoi kơ yang, lêh xoi kơ rông, et xo\ng [a ‘nao... ‘Nguaih kơ noh oei đei lơ khôi pơgăn tơdrong ato\k tơ iung kơ rim tơ ‘ngla bơngai păng tơpôl. Kiơ\ khei năr, hăm tơdrong hơdăh rơgei, kon pơlei Jeh -Triêng hlôi xut le# lơ khôi ưh kơ ‘lơ\ng nhen khôi kơtol bơngai lôch tơ\ ‘long dăh mă pơlei đei bơngai lôch noh athei gie\ng lơ\m 10 năr ưh kơ năm tơ\ bri, ưh kơ năm jang xa... {ok A Bê, oei tơ\ pơlei Đak Răng, xăh Đăk Dục, apu\ng Ngọc Hồi ăn tơbăt: “Adrol ki, kon pơlei Triêng ka#m kang kơnang gie\ng âu to, ko\ kon adoi giăng, bơngai lôch adoi giăng, unh hnam yơ [ơm ưh kơ pu\n ai adoi giăng mơ\n, truh tơ\ kơpô rơmo lôch, bơngai lôch glơ\k noh lơ\m unh hnam noh ưh kơ gơh năm [u\, dang ei noh xut le# bơih, [ô đo#i năm hơvơn pơtho kon pơlei xut hu\t le# bơih”.
Đơ\ng xơnăm 1991, [ơ\t dêh char Kon Tum đei tơ iung pơjing hăm tơdrong tơklăh đơ\ng dêh char Gia Lai - Kon Tum, tơdrong erih kon pơlei Jeh - Triêng roi năr roi tơplih. Hơyak mă 2 noh jăl trong Hồ Chí Minh đei axong ming man keh đang tơgu\m ăn dêh char Kon Tum hiôk hian hloh ăn tơdrong jang te\ch răt tơmam drăm tơ\ tơring kon pơlei Jeh - Triêng oei xa. Dang ei kon pơlei ưh kơ adro# băt pơtăm [um [lang, jang [a mir mă hlôi kloh kle\ch lơ\m tơdrong jang [a na, lơ\m tơdrong choh jang păng vei lăng ‘long pơtăm tơm kơ Tây Nguyên, nhen kơxu, cà phê. Kon pơlei Jeh -Triêng dang ei duh pă đei kơđau chă tơmam xo\ng xa rim kơ năr, unh hnam yơ adoi đei tơmam xo\ng xa răk ‘măn ngăl.
Lơ\m tơdrong tơplih kơ minh hơdrung bơngai ưh kơ tôm măh mưh ưh kơ đei tơre\k truh dôm bơngai kon gơh rơgei. Kon pơlei Jeh -Triêng erih jang xa tơ\ tơring tu Tây Nguyên chơt hơ iă yuơ minh ‘nu kon kơ kon pơlei po đei jang Po\ kơdră Kuôk ho#i; minh ‘nu noh jang lơ\m Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Anih jang dêh char păng 2 Thiếu tướng jang lơ\m anih linh. Jing minh lơ\m dôm bơngai kon rơgei kơ hơdrung Jeh -Triêng, Thiếu tướng Đinh Hồng Đe, xơ\ bơ\ Pho\ kơdră linhvei xơlam teh Việt Nam xơkơ\t: “Lơ\m khei năr tơblăh vang xơ\ duh nhen lơ\m khei năr tơ iung pơjing teh đak dang ei, kon pơlei Jeh -Triêng yak kiơ\ Đảng, yak kiơ\ cách mạng. Kon pơlei minh bơnôh kiơ\ Đảng, kiơ\ cách mạng. Kon pơlei Jeh -Triêng dang ei rơgei bơih. Khul mơlôh duh rơgei lơ, đơ\ng todrong hlôh vao, mưh ưh kơ ho\k pơhrăm tơnăp noh gô jing kơtul chơ dư noh kon mon kon xâu năm ho\k ngăl”
Atu\m hăm hơto\k mu\k drăm, hơto\k tơdrong erih, kon polei Jeh -Triêng duh hlôh vao lơ\m tơdrong vei răk tơ[ăk mong kơjă joh ayo\ kră xơ\ kơ kon pơlei po. Atu\m hăm tơdrong tơgu\m đơ\ng jơnu\m pơgơ\r tơring, pơlei Jeh - Triêng yơ adoi đei rông juăt jue vă ‘măn ho\k hôp oh ayo\ tơpôl. Khôi ‘lơ\ng ro\ đei vei răk lơ\m tơdrong erih kon pơlei hloi. {ok Dương Tôn Bảo, bơngai jang hơlen găh joh ayo\ kră xơ\ kơ tơring Tây Nguyên ăn tơbăt: “Lơ\m tơdrong ako\m joh ayo\ kơ kon pơlei Jeh -Triêng duh oei răk vei lơ khôi ‘lơ\ng ro\ kră xơ\. Hơdăh noh găh bro\ hri noh Đinh Tút jing bro\ đei 6 ‘nu dro\ nglo mă lei hru\k hơbe\n ao drăkăn vă pơdăh Đinh Tút kăp g^t tơpă mơ\n. Găh lêh ako\m duh nhen lơ kon pơlei kon kông nai tơ\ Tây Nguyên, kon pơlei Jeh -Triêng đei et xo\ng [a ‘nao, et hơto\k rông ‘nao, et hlôm đon, et hơto\k jơhngơ\m. Noh jing dôm tơdrong ‘lơ\ng ro\ lơ\m khôi kră xơ\ kơ kon pơlei Jeh -Triêng mă dang ei kon pơlei adoi oei răk vei tơnăp lơ\m tơdrong erih po”
Khul tơdăm pơdăh Đinh Tut
Hăm tơdrong hlôh vao găh vei răk tơ[ăk mong um ai joh ayo\ kon kông, cho\ng mă hăm tơdrong pơma lơ nơ\r Yuăn, kon pơlei Jeh -Triêng dang ei duh oei pơma nơ\r pơma po lơ\m gru\p nơ\r pơma Môn-Khơ Me păng răk vei chư chih nhen chư La Tinh. Atu\m hăm noh, lơ\m tơdrong erih rim kơ năr, tơje# hăm bơbu\ng hnam man kiơ\ ‘nao dang ei, dôm tơmam yua ‘nao nhen gre hơyh, gre honđa, kơtuh hơngeo, bếp ga… kon pơlei adoi oei răk hnam kơjung rơgoh rơngơp ‘lơ\ng, răk vei tơnuh unh đơ\ng yă [ok xơ\, tanh bơ\n khăn buk, jru\ng jop, chă păh cho# ‘long unh kiơ\ nhen rok khôi xo xơ\ kơ kon pơlei Jeh -Triêng… Păng oei lơ tơdrong hơ iă nai dơ\ng găh kon pơlei Jeh - Triêng mă adro# năm truh tơ\ tơring đe ye\t erih xa atu\m erih pơm jang rim kơ năr hăm de ye\t noh pơtơm mơn đei tôm tơdrong [ôh băt âu.
Lan chih păng rapor
Viết bình luận