VOV4.Bahnar - Atu\m hăm Trong pơkăp tơgu\m đơ\ng Trung ương găh hnam oei, teh bơ\ hnam, teh choh jang, pơtho tơdrong jang, dui unh hơyuh vih truh tơ\ hnam vă tơ\k hơdăh ăn kon pơlei Khmer, khei năr âu ki, d/c Trà Vinh oei tơle\ch lơ um ru\p jang đei jơnei, gơnơm thoi noh tơdrong erih kon pơlei lơ\m tơring hlôi đei lơ tơplih [ôh hơdăh. Lơ unh hnam hin dơnuh noh kon pơlei kon kông dang ei pă đei năm tơ\ tơring ataih chă jang thuê mă gơh kơdih chă jang đei yua xđơ\ng kơtă ăh tơring teh pơlei pơla po.

Mưh nhen adrol âu ki năm truh tơring Đôn Chụm, xăh Tân Sơn, apu\ng Trà Cú ưh kơ x^ lơ\m ‘năr lêh tết noh truh lơ tơring adro# [ôh hơ ioh păng bngai kră oei lơ\m hnam hơyah hơyok. Mă lei dang ei um ai noh pă đei oei bơih mă tơ\ yơ duh [ôh kơmâu jơk [l^k kơ ‘nhot pơtăm păng rơ ông rơ ang kơ nơ\r pơma hơ hie\k đơ\ng bngai mơlôh, bngai ‘lo\.

Xơng pơma dơnuh hăm nhôn tơ\ hnam đei kjă kơ hre\ng triu hlak jên, [ok  Thạch Chung tơroi, adrol ki unh hnam inh đei 04 hlak teh na mă lei jang đei 2 pơyan đe\ch, xơnăm đei xa xơnăm ưh, ưh kơ đei bngai chă io\k jang noh prăt xơnăm athei năm truh tơ\ Đắc Nông pe\ cà phê, đang kơ noh jur tơ\ Bình Phước bu\ch [um ăn kơ đe... ăh ‘năr ako\m lêh, tết pơtơm vih apong unh hnam. Truh xơnăm 2013, đei tơgu\m ăn dui unh hơyuh pơm jang păng đei tơgu\m ăn minh pôm rơmo hăm kjă je# 15 triu hlak jên, unh hnam xkơ\t ưh kơ đei năm jang ăn kơ đe xa jên hơpăh bơih: “Adrol âu ki inh athei le# unh hnam năm jang ăn kơ đe chă jên. Mă lei dang ei tơring inh đei teh đak man ăn trong nơnăm, dui unh hơyuh vih tơ\ pơlei noh klo hơkăn inh xkơ\t ưh kơ đei năm jang ăn kơ đe xa hơpăh bơih, mă oei tơ\ hnam pơtăm ‘nhot, tơdrong erih adoi xđơ\ng [iơ\ mơ\n”.

Truh tơ\ tơring Đa Hòa, xăh Phước Hảo, apu\ng Châu Thành, tơring đei khei năr kon pơlei hin dơnuh athei năm te\ch pham vă chă erih xa, dang ei tơplih mă chre\ng kơ măt; kon pơlei hao gre thu\t truh tơ\ na [a hloi, trong nơnăm tơ\ tơring pơxe\l kjăp ‘lơ\ng, pă đei hnam hơyah hoyok... Teh tơ\ âu pă đei le# hoh bơih mă rim hlak na adoi pơtăm ‘nhot hlôi pơyua ăn kon pơlei đơ\ng 5 - 10 triu hlak jên minh pơyan. Găh tơdrong rong rơmo, rong ier yuơ Anih mong jên tơgu\m tơpôl păng Jơnu\m kon pơlei jang mir dêh char hlôi tơgu\m kon pơlei klaih đơ\ng hin dơnuh, xđơ\ng tơdrong erih. Kim Sa Rây – minh lơ\m dôm unh hnam đei xkơ\t klaih đơ\ng hind ơnuh lơ\m khei năr âu xơ\ tơroi: “Pơkong đang, klo hơkăn măr nhi năm tơ\ Bình Dương jang ăn kơ đe xa jên hơpăh. Truh xơnăm 2011 ăh vih tơ\ hnam noh đei teh đak xek tơgu\m bơ\ hnam oei kiơ\ tơchơ\t kxo# 167. Đei hnam bơih inh xđơ\ng jơhngơ\m oei tơ\ hnam, rong rơmo vă hăp chêk lar păng đei mơr tuh ăn ‘long pơtăm”.

Oei hăm kon pơlei Khmer tơ\ tơring Sơn Lang, xăh Kim Hòa, apu\ng Cầu Ngang noh tơdrong adrin ato\k pơm pơdro\ng hăm lơ um ru\p jang đei jơnei kjăp, ưh kơ đei gơnơm lơ\m dôm tơdrong tơgu\m đơ\ng teh đak, hlôi hơ ‘nhăk um ai ‘nao ăn tơring ataih yaih âu. Lơ unh hnam pơtăm hơ mre\, pơtăm pro, pia, tơh te\ch ăn teh đak đe, rong hơdang, rong rơmo... đei io\k yua kơ hre\ng triu hlak jên minh xơnăm noh đei [ôh lơ. Hăm dôm unh hnam ưh kơ đei dăh mă đei to\ xe\t teh jang noh rơih um ru\p jang tro\ [lep hăm tơdrong ke\ đei kơ unh hnam vă hơto\k io\k yua. Hơdăh nhen [ok Thạch Phone hnam đei 1 hlak teh đe\ch, hăm tơdrong tơgu\m găh kih thuơ\t đơ\ng Anih pơtru\t choh jang xa – rong ka hơdang dêh char, [ok hlôi xkơ\t rong bip, um ru\p jang âu hlôi tơgu\m [ok rim xơnăm đei yua dôm j^t triu hlak jên mă ưh kơ đei năm jang tơ\ ataih:“Adrol âu ki duh năm jang ming man ăn kơ đe tơ\ dêh char Đồng Nai, tep tơ\ mum tơ\ uh, tơnap dêh. Mă lei xơnăm âu ki ưh kơ đei rơkăh ôh. Inh kơche\ng mưh ưh kơ đei adrin pơm jang, xđơ\ng minh anih noh dang ei ưh kơ băt hăm ke\ ato\k dăh mă ưh, yuơ noh xkơ\t rong bip păng pơgenh năm jang kơ đe xa jên hơpăh, jang dôm tơdrong kiơ mă ba ke\ jang... minh xơnăm duh chă đei hloh 60 triu hlak jên”.

Trà Vinh xkơ\t tơdrong jang tơjur hin dơnuh jing minh lơ\m dôm xơnong jang kăp g^t lơ\m tơdrong ato\k mu\k drăm tơpôl kơ tơring. Je# dôm j^t xơnăm kơ âu, rim xơnăm tơring hơvơn kxo# jên đơ\ng 600 – 800 tih hlak jên vă jang dôm tơdrong pơkăp ăn tơdrong xut pơngot tơjur hin dơnuh. Đơ\ng blu\ng xơnăm truh dang ei, đơ\ng Tơdrong jang 135, Trung ương hlôi axong 47 tih hlak jên vă chă ming hơmet 71 tơdrong ming man kăl, tơgu\m ăn 1.300 unh hnam ato\k pơm jang kiơ\ Tơchơ\t kxo# 29 găh tơdrong tơgu\m xek axong teh bơ\ hnam, teh choh jang đei hloh 2.500 unh hnam kon pơlei đei yua hăm jên hoach 65 tih hlak jên, lơ\m kplăh Tơchơ\t kxo# 102 đơ\ng Thủ tướng Teh đak, dêh char hlôi tơgu\m 8,5 tih hlak jên ăn kon pơlei hin dơnuh, tơring tơnap tap … Đơ\ng noh, mu\k drăm tơpôl tơring kon pơlei Khmer pơtoi ato\k tơ iung, tơdrong erih kon pơlei roi năr đei hơto\k. Kxo# unh hnam kon pơlei kon kon kông hin dơnuh lơ\m 5 xơnăm kơ âu tơjur 5,3%/xơnăm, lơ hloh 3% pơtêng hăm tơdrong pơkă kơ dêh char. {ok Nguyễn Thanh Hùng, Pho\ kdră Anih jang găh kon pơlei kon kông dêh char Trà Vinh ăn tơbăt:“Lơ\m dôm xơnăm kơ âu, Đảng păng teh đak tơle\ch lơ tơdrong jang chă tơgu\m axong jang pơyua ăn tơpôl hăm tơring kon pơlei kon kông. Dang ei tơ\ dôm xăh tơnap tap găh trong nơnăm hlôi hiôk hian. Mă kăl noh anih jang dêh char Trà Vinh hlôi tơle\ch Tơchơ\t găh ato\k tơring kon pơlei Khmer păng Anih vei lăng kon pơlei dêh char đei Tơdrong jang ato\k mu\k drăm tơpôl tơ\ tơring kon pơlei kon kông. Đơ\ng dôm trong jang tơ\ kpal hlôi tơgop hơto\k tơdrong erih găh đon bơnôh păng mu\k drăm kơ kon pơlei Khmer lơ\m khei năr âu ki”.

Hăm tơdrong tơre\k đơ\ng Đảng păngteh đak, atu\m hăm tơdrong adrin kơ ‘nôh đơ\ng dôm jăl jang Đảng, Jơnu\m pơgơ\r tơring păng kơdih po kon pơlei ato\k tơ iung, lui ngeh mu\k drăm tơpôl, tơdrong erih kon pơlei Khmer dêh char Trà Vinh pơma adro#, kơ kon pơlei Khmer tơring pơbăh pơma atu\m gô pơtoi đei hơto\k kjăp xđơ\ng; tơgop pơjing ăn unh hnam, pơlei pơla roi năr roi pơdro\ng.

Lan chih păng rapor