VOV4.Bahnar - Băt hơdăh găh tơdrong pơtăm ‘long bri ăn Mir pơgar te\h đak Chư Mom Ray ‘no\h tôch g^t kăl, kơna lơ u\nh hnam kon pơlei oei tơ\ apu\ng Sa Thầy, dêh char Kon Tum hlôi plang te\h vă Dơno\ an^h vei lăng mir pơgar bri au pơtăm ‘long. Đơ\ng ro\ng ‘no\h, kon pơlei đei te\h đak pơjao vei lăng năng tông vă io\k yua sa yuơ đơ\ng tơdrong jang kla ăn kon jên io\k yua cham char bri.

Đunh kơ au vă je# 5 sơnăm, 15 u\nh hnam kon pơlei bơngai Xdang oei tơ\ pơlei Đak Đê, tơring Rờ Kơi, apu\ng Sa Thầy drơ\ng nơ\r năm oei tơ\ hơn^h anai. Rim u\nh hnam kon pơlei pơdre\o dơ\ng 7ha 3 sao te\h mir to\k bo\k jang sa ăn kơ Dơno\ an^h vei lăng Mir pơgar bri Te\h đak Chư Mom Ray. Đ^ đăng hơgăt te\h au đơ\ng ro\ng ‘no\h chă pơtăm ‘long tơgie\r, ‘long tơpang, ‘long kơsa vă pơjing đei bri ‘long dơ\ng. Tơroi găh tơdrong kon pơlei pơdreo te\h vă Dơno\ an^h vei lăng Mir đak lar Bri te\h đak Chư Mom Ray pơtăm dơ\ng bri, [ok A Thun khei năr ‘no\h sơ\ trưởng thôn Đăk Đê tơbăt, ư\h khan lăp pơdreo te\h mă lei kon pơlei oei vang pơtăm ‘long dơ\ng:“Kon pơlei bu bu jei ‘me\h pơtăm ‘long bri vă đei io\k yua sa hơpăh. Te\h đak ăn kơ bơ\n jên vei lăng năng tông bri vă hoei đei u\nh sa bri. Bri ‘long jing ‘lơ\ng no\h kon bơngai bơ\n jei er^h sa ‘lơ\ng hơ iă mơ\n ne\”. 

Atu\m hăm pơdreo dơ\ng 7 ha 3 sao te\h ăn Dơno\ an^h vei lăng Mir pơgar bri Te\h đak Chư Mom Ray pơtăm dơ\ng ‘long bri, lơ\m dôm sơnăm au ki tơdrong jang kiơ\ Tơdrong jang kla ăn kon jên io\k yua cham char bri, lăng [o#h đei io\k yua kơ jăp mă bri hơnhăk ăn tơdrong er^h sa, 38 u\nh hnam kon pơlei lơ\m pơlei Đak Đê jei tôch hơdrin vang vei lăng năng tông păng ato\k tơ iung bri. Hrei au rim u\nh hnam lơ\m pơlei tơklăh jing 2 Khu\l đei 13 u\nh hnam io\k vei lăng 250ha bri. Hăm kon jên kla ăn lơ\m 1 ha bri lơ\m 1 sơnăm ‘no\h 720.000 hlak jên, rim u\nh hnam đei dơ\ng kon jên răt sa kơ ‘năr. ‘Nho\ng A Sur, m^nh ‘nu kon pơlei tơ\ pơlei au tơbăt: “U|nh hnam bơ\n mơmat tat kơna io\k jên au chă răt bơ\n phe pai sa. Găh lơ dơ\ng ‘no\h j^ răt bơ\n hơbe\n ao ăn kon hơ ‘lơ\p năm ho\k, răt bơ\n chơ kho\ ăn đe hăp. Ư|h khan lăp hơdro# u\nh hnam nhôn đe\ch ôh, mă lei pơ đ^ lơ\m pơlei bu bu jei ‘me\h vă vei lăng bri ngăl”.

Lơ\m tơring Rờ Kơi, apu\ng Sa Thầy, atu\m hăm 21.000 ha bri găh Dơno\ an^h vei lăng Mir pơgar bri Te\h đak Chư Mom Ray vei lăng mă lei oei đei 3.000 ha bri păng te\h bri kơ yuơ Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei tơring vei lăng. Pơ đ^ lơ\m tơring đei 6 pơlei hăm 213 u\nh hnam io\k vei lăng bri vă sơng io\k đei kon jên đơ\ng tơdrong jang kla ăn io\k yua cham char bri.{ok Trần Lệnh Tuyến, Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei tơring Rờ Kơi sơkơ\t hơdăh, tơdrong jang kiơ\ jơnei tơdrong jang kla ăn kon jên io\k yua cham char bri to\k bo\k pơjing đei tơpl^h tôch kơtang lơ\m jơhngơ\m đon tơche\ng păng tơdrong er^h sa kơ kon pơlei lơ\m tơring: “Kon pơlei bơ\n j^ tôch hlo#h vao kơtang lơ\m bơ\ jang vei lăng bri, mă kăl ‘no\h jang tang găn u\nh sa bri. Mă đơ\ng hơgăt te\h bri tôch kơ să mă lei ư\h kơ đei [o#h u\nh sa bri. Mă [ar ‘no\h kon pơlei vei lăng bri tôch tơnăp. Mă pêng ‘no\h kon pơlei đei io\k yua sa hơpăh đơ\ng au vă tơgop lơ\m ato\k tơ iung mu\k drăm xut xa pơngot rơve\t tơ jur dơnu\h kơ tơring. Gơnơm đơ\ng tơdrong jang au kơna đơ\ng jăl jang 2016 tơring đei hlo\h 60% u\nh hnam dơnu\h. Tru\h đ^ sơnăm 2019 tơring tơjur pă 18% u\nh hnam dơnu\h bơih”.   

Tơ drong pơ ma nuh hăm [ok Hồ Thanh Hoàng, Kơ dră che\p kơ\l An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum. Tơ drong pơ ma nuh âu gô pơm hơ dăh 1,2 tơ drong tơm đơ\ng trong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh mă khei ‘năr âu ki lơ bơ ngai hlôi pơ truh nơ\r ap^nh găh tơ drong ‘nâu:

-{ok ăi, trong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh hlôi đei jang kiơ\ lơ sơ năm bơih mă lei ku\m oei đei lơ kon pơ lei, mă loi ‘no\h tơ\ tơ ring hơ tăih yăih lơ\m dêh char tam mă băt hơ dăh găh tơ drong ‘nâu. Ap^nh ih tơl tơ blang mă rơ đăh [iơ\ vă kon pơ lei băt lăng?

-{ok Hồ Thanh Hoàng:  Pơ vih găh cham char bri brăh ‘no\h j^ pơ truh dôm kơ jă kăp g^t đơ\ng cham char bri brăh. Kiơ\ apăng 61 Luơ\t bri ‘long sơ năm 2017 chih hơ dăh cham cham bri brăh thoi âu:

-Mă 1 vei lăng te\h, găn [iơ\ te\h hơ lih păng te\h dơ\k lơ\m dơ nâu, đak krong, thong đak.

-Mă 2 pơ ro, vei lăng kơ tu đak ăn tơ drong jang xa păng arih xa tơ pôl.

-Mă 3 hyup io\k păng vei lăng các bon đơ\ng bri; pơm tơ jur [iơ\ hơ yuh pơm ăn plei te\h roi to\ yoa đơ\ng hiong răm bri ‘long păng bri ‘long roi kơ ne#, vei lăng bri kơ jăp ‘lơ\ng, hơ to\k tơ iung bri ‘long jing ‘lơ\ng.

-Mă 4 vei lăng kơ jăp cham char bri brăh, vei lăng rim kơ loăi ‘long bri pơ ‘nho\ ăn tơ drong chă tơ mang lăng.

-Mă 5 pơ truh an^h che\h, tơ mam xa, kon yo\ng bri brăh, kơ tu đak đơ\ng bri păng dôm tơ drong kăl đơ\ng cham char, bri brăh vă rong ka hơ dang.

- Găh trong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh, đei chih hơ dăh thoi yơ?

-{ok Hồ Thanh Hoàng: Kiơ\ Apăng 62 Luơ\t bri ‘long sơ năm 2017 chih hơ dăh trong kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh, thoi âu:

-Mă 1, bri ‘long đei kla jên mưh io\k yoa chma char bri brăh athei pơm lăp hăm dôm tơ drong hơ găt tơ\ trong 3 Apăng 2 Luơ\t bri ‘long sơ năm 2017, vă akhan bri âu đei lơ kơ loăi ‘long, kon sem bri brăh, pơ mâu, te\h bri păng dôm tơ drong [ơm truh cham char nai, lơ\m no\h tơm a hlo\h j^ 1 dăh mă 1,2 kơ loăi ‘long pơm tơ\r, kram, pơ lei, ‘long kâu tih kơ jung chăt kơ pal kông te\h, kông tơ mo, chăt tơ\ krơ\p, te\h chuơh dăh mă dôm kơ loăi ‘long kăp g^t nai; bri ‘long ako\m 1 [ôt xă đơ\ng 0,3 ha to\k tơ\ kơ pal, đei yơ\p ‘long 0,1 to\k tơ\ kơ pal” păng pơ truh 1 dăh mă 1,2 tơ drong kăl mưh io\k yoa cham char bri brăh tơ\ Apăng 61 kơ luơ\t bri ‘long sơ năm 2017, vă akhan vei lăng te\h, tang găn te\h hơ lih păng te\h dơ\k tơ\ dơ nâu, đak krong, thong đak; pơ ro, vei lăng ‘lơ\ng kơ tu đak pơ yoa ăn tơ drong jang xa păng arih xa kơ tơ pôl; hyup io\k păng vei lăng các bon đơ\ng bri; pơm tơ jur [iơ\ hơ yuh pơm ăn plei te\h roi to\ yoa đơ\ng hiong răm bri ‘long păng bri ‘long roi kơ ne#, vei lăng bri kơ jăp ‘lơ\ng, hơ to\k tơ iung bri ‘long jing ‘lơ\ng; vei lăng kơ jăp cham char bri brăh, vei lăng rim kơ loăi ‘long bri pơ ‘nho\ ăn tơ drong chă tơ mang lăng; pơ truh an^h che\h, tơ mam xa, kon yo\ng bri brăh, kơ tu đak đơ\ng bri păng dôm tơ drong kăl đơ\ng cham char, bri brăh vă rong ka hơ dang”.

-Mă 2 găh an^h io\k yoa cham char bri brăh athei kla jên ăn an^h pơ truh cham char bri brăh.

-Mă 3 bơ\ jang kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh kiơ\ trong kla kơ tă jên măt păng kla kiơ\ trong nai hai.

-Mă 4 jên kla mưh io\k yoa cham char bri brăh ‘no\h j^ 1 tơ drong đei jo# pơ tih nhen thoi kơ jă tơ mam drăm, pơ vih pơ văn đơ\ng an^h io\k yoa.

-Mă 5 pơm ‘lơ\ng, rơ đăh rơ đong, tro\ [lep; lăp hăm khôi luơ\t Việt Nam păng dôm tơ drong pơ kăp đơ\ng apu\ng plenh te\h mă te\h đak Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bơ\n vang jang kiơ\.

- Lơ kon pơ lei oei ’me\h băt găh dôm kơ loăi ’long bri đei kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh, bơ ngai đei xa yoa jên vei lăng cham char bri brăh păng bơ ngai athei kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh ’no\h j^ bu?

-{ok Hồ Thanh Hoàng:  Kiơ\ trong 1 Apăng 63 Luơ\t bri ‘long sơ năm 2017 chih hơ dăh bơ ngai đei io\k jên đơ\ng cham char bri brăh ‘no\h đei:

Tơ ‘ngla bri đei chih tơ\ A păng 8 khôi luơ\t bri ‘long sơ năm 2017, đei:

-Mă 1 An^h vei lăng bri ‘long tang găn sar bar, An^h vei lăng bri ‘long kơ drơ\ng.

-Mă 2 Khul jang mu\k drăm, đei dôm an^h jang, HTX, gru\p HTX păng khul gru\p jang mu\k drăm nai đei pơ jing păng bơ\ jang kiơ\ tơ drong hơ găt đơ\ng luơ\t.

-Mă 3 an^h jang găh khul linh đei pơ jao vei lăng bri.

-Mă 4 an^h jang khoa ho\k păng kơ măy kơ mo\k, pơ tho ho\k, pơ tho tơ drong jang găh bri ‘long.

-Mă 5 unh hnam, kon pơ lei lơ\m te\h đak.

-Mă 6 tơ pôl kon pơ lei tơ\ pơ lei pơ la.

-Mă 7 An^h jang đei jên tơ mât jang đơ\ng te\h đak đe, đei te\h đak asong thuê te\h vă pơ tăm ‘long pơm tơ mam.

-Khul gru\p, unh hnam, dôm bơ ngai, tơ pôl kon pơ lei đei hla ar pơ kăp io\k vei lăng bri hăm tơ ‘ngla bri ‘no\h j^ an^h jang yoa te\h đak pơ jing.

Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei tơ\ xăh păng dôm khul gru\p nai đei te\h đak pơ jao vei lăng bri kiơ\ tơ dỏng hơ găt đơ\ng khôi luơ\t.

            Kiơ\ Apăng 57 Tơ drong hơ găt kơ so# 156 ‘năr 16/11/2018 đơ\ng Khul kơ dră te\h đak chih, bơ ngai athei kla jên mưh io\k yoa cham char bri brăh thoi âu:

-Mă 1 j^ Hnam kơ măy unh điên đei chih tơ\ điêm a trong 2 A păng 63 kơ Luơ\t bri ‘long.

-Mă 2 An^h pơm tơ le\ch păng pơ truh đak rơ go\h kiơ\ tơ drong hơ găt tơ\ điêm b trong 2 Apăng 63 kơ Luơ\t bri ‘long.

-Mă 3 an^h jang kơ măy đei chih tơ\ điêm c trong 2 Apăng 63 kơ Luơ\t bri ‘long, đei io\k yoa đak đơ\ng kơ tu vă pơ yoa ăn tơ drong jang kơ măy kơ mo\k.

-Mă 4 Khul gru\p, dôm bơ ngai jang găh tơ drong chă tơ mang lăng tơ\ bri brăh, pơ dơ\h ngôi đei chih tơ\ điêm d trong 2 Apăng 63 kơ Luơ\t bri ‘long athei kla jên kiơ\ tơ drong hơ găt tơ\ trong 1 A păng 58 đơ\ng tơ drong Tơ chơ\t kơ so# 156, đei: dôm tơ drong jang pơ vih ăn tơ moi chă tơ mang lăng, chơ chue\n bơ ngai chă tơ mang lăng, pơm an^h oei xa, pơ vih pơ văn et xa, răt tơ mam, tơ plo\ng kơ dâu, ngôi pơ chơt, vei lăng jơ hngâm pran, dăr lăng, roi tơ băt păng dôm tơ drong jang nai vă pơ vih ăn tơ moi chă tơ mang lăng lơ\m tơ ring bri ‘long đei tơ ‘ngla vei lăng.

Hăm khul gru\p, dôm bơ ngai jang xa, te\ch mơ dro pơm tơ le\ch kơ chơ\t ‘me\h, pơm ăn hơ yuh plei te\h roi to\ kiơ\ tơ drong hơ găt tơ\ điêm đ trong 2 Apăng 63 kơ Luơ\t bri ‘long, An^h tơm vei lăng choh jang xa păng ato\k tơ iung tơ ring tơ rang pơ gơ\r jang pơ long năng truh đ^ sơ năm 2020.

Dôm an^h rong ka hơ dang đei chih tơ\ điêm e trong 2 Apăng 63 kơ Luơ\t bri ‘long ‘no\h j^ an^h rong ka hơ dang dăh mă an^h jang vang jang hơ doi hăm dôm unh hnam, dôm bơ ngai rong ka hơ dang athei kla jên kiơ\ tơ drong hơ găt tơ\ trong 1 Apăng 58 kơ Tơ drong tơ chơ\t kơ so# 156 đơ\ng Khul kơ dră te\h đak.

- Lei a, bơ nê kơ ih [ok Hồ Thanh Hoàng, Kơ dră che\p kơ\l An^h mong jên vei lăng păng ato\k tơ iung bri dêh char Kon Tum ‘măn jơ vang pơ ma nuh hăm nhôn.

Amazưt - Dơ\ng: Tơ blơ\