VOV4.Bahnar - Khei 4 âu ki, Anih jang Măt trâ̆n tôh kuôk Việt Nam dêh char Kon Tum hlôi tơlĕch tơdrong hơvơn vă pơm tơplih đon kơchĕng, trong pơm jang ăn kon pơlei kon kông, pơm ăn kon pơlei kon kông hơtŏk tơ iung klaih đơ̆ng hin dơnuh kơjăp xơđơ̆ng. Năm akŏm lêh tơlĕch jang đei khul kơdră kơpal kơ dêh char; tang măt ăn dôm anih jang păng 10 apŭng, plei tơm kơ dêh char atŭm hăm hloh 100 tơ ‘ngla jang rơgei noh bơngai kon kông.  

Dêh char Kon Tum đei hloh 53% kơsô̆ măt kon pơlei kon kông tơdrong erih oei ƀơm lơơ tơnap tap. Tơdrong tơm đei xơkơ̆t noh yuơ tơdrong hŏk pơhrăm oei kơđeh; oei đei đon kơchĕng gơnơm đơ̆ng nai tơgŭm, gơnơm tơdrong tơgŭm đơ̆ng Teh đak; tam mă băt chă jang kiơ̆ khoa hŏk kih thuơ̆t lơ̆m choh pơtăm... Dang ei jâ̆p dêh char đei hloh 13.600 unh hnam bơngai kon kông hin dơnuh, đei jê̆ 94% unh hnam hin dơnuh păng hloh 7.500 unh hnam tơjê̆ hin dơnuh, đei hloh 90% pơtêng hăm kơsô̆ unh hnam tơjê̆ hin dơnuh lơ̆m jâ̆p dêh char.

Vă tơplih đon kơchĕng, trong pơm jang hăm bơngai kon kông, pơm ăn bơngai kon kông hơtŏk tơ iung klaih đơ̆ng hin dơnuh kơjăp xơđơ̆ng, Anih jang Măt trâ̆n tôh kuôk Việt Nam dêh char Kon Tum xơkơ̆t 5 xơnong jang tơm noh: Tơroi tơbăt dôm trong pơkăp jang mă kăl noh găh teh, tơjur hin dơnuh kơjăp xơđơ̆ng, pơjing tơring pơxĕl ‘nao truh hăm kon pơlei kon kông; Tơroi găh dôm trong jang rơgei, trong jang đei yua kơjăp; Pơtho kon pơlei kon kông hin dơnuh păng tơjê̆ hin dơnuh iŏk yua tơnăp tơdrong pran kơ unh hnam, jên tŏk iŏk vă hơtŏk mŭk drăm; Pơtho kon pơlei tơplih dôm hơdrĕch ‘long pơtăm kon tơrong; Hơvơn kon pơlei kon kông vang jang lơ̆m dôm hơp tak xăh vă pơtăm ‘long pơm pơgang, hơtŏk choh jang xa rơgoh, iŏk yua trong jang ‘nao, adrin chă pơtăm bri, vei lăng păng hơtŏk pơ ‘lơ̆ng bri.  

Pơma ăh jơ lêh, ƀok Nguyễn Văn Hoà – Phŏ Ƀĭ thư Anih jang Kơpal dêh char, Kơdră Hô̆i đŏng kon pơlei dêh char Kon Tum pơkăl: Dôm jăl jang, Anih jang Măt trâ̆n tôh kuôk Việt Nam dôm jăl lơ̆m dêh char kăl đei lơ tơdrong jang hơdăh tơnăp hloh vă tơrĕk ăn tơdrong erih kon pơlei; vang glơng, vang tơgŭm hăm kon pơlei tơnap tap lơ̆m tơdrong erih, mă kăl noh hăm kon pơlei kon kông, kon pơlei tơ̆ tơring ataih yaih... Jang tơnăp tơdrong chă hơvơn, hơtŏk păng pơih xă tơdrong tơguăt tơguăl tôm kon pơlei. Tơroi hơvơn kon pơlei kon kông dar deh tơplih đon kơchĕng, trong pơm jang, xut hŭt lê̆ dôm khôi kơtul chơ dư, băt chă pơgơ̆r pơm jang, pơm ăn rim unh hnam kon pơlei kon kông hin dơnuh păng tơjê̆ hin dơnuh hơtŏk klaih đơ̆ng hin dơnuh kơjăp xơđơ̆ng. Ƀok Nguyễn Văn Hòa akhan, âu jing Tơdrong hơvơn tih tên đơ̆ng dêh char, vă vei xơđơ̆ng đei jơnei kơjăp kăl chĕp vei đei tơdrong yuk trong hơlâu đơ̆ng đe kang ƀô̆, đảng viên păng xơkơ̆t đei rim tơdrong pơm jang hơdăh: “Ăh bơ̆n tơlĕch tơdrong jang vă pơm tơplih đon kơchĕng păng trong pơm jang đơ̆ng bơngai kon kông noh pơtơm đơ̆ng dôm bơngai đei kon pơlei lui yom lơ̆m pơlei pơla po. Đang kơ noh truh đe kang ƀô̆ đảng viên bơngai kon kông athei yuk trong hơlâu. Tôm anih jang chĭnh trĭ athei vang jang vă xơkơ̆t hơdăh dôm tơdrong kơchĕng, trong pơm jang mă kon pơlei kon kông kăl chă tơplih dăh mă hŏk hơlen vă hơtŏk tơ iung klaih đơ̆ng hin dơnuh kơjăp xơđơ̆ng pơm pơdrŏng ăn kơdih po, unh hnam păng tơpôl”.

Tơdrong hơvơn tơlĕch tơchơ̆t truh xơnăm 2025 đei đơ̆ng 70% tŏk tơ̆ kơpal unh hnam kon pơlei kon kông hin dơnuh, tơjê̆ hin dơnuh tơplih đon kơchĕng, dar deh xut lê̆ dôm khôi kơtul chơ dư, ưh đei gơnơm lơ̆m Teh đak, kơdih hơtŏk tơ iung klaih đơ̆ng hin dơnuh kơjăp xơđơ̆ng; Đei đơ̆ng 40% kơsô̆ unh hnam băt iŏk yua khoa hŏk kih thuơ̆t lơ̆m choh jang xa; Hloh 25% kơsô̆ unh hnam đei tơdrong erih hơtŏk ƀiơ̆; Kơsô̆ unh hnam hin dơnuh, tơjê̆ hin dơnuh bơngai kon kông tơjur đơ̆ng 3- 4% rim xơnăm.

Pơtơm ăh jơ lêh, Kơdră Anih jang Măt trâ̆n tôh kuôk Việt Nam dêh char Kon Tum ră hơdăh: Hăm tơdrong ‘meh vă tơgŭm kon pơlei kon kông lơ̆m tơring kơ dêh char đei tơdrong erih roi năr roi đei hơtŏk, tơgop pơm jang đei jơnei Tơchơ̆t Hop akŏm Đảng ƀô̆ dêh char ‘măng mă 16, jăl jang 2020 - 2025 hlôi tơlĕch, Anih juăt jang kơpal kơ dêh char hlôi tơlĕch Tơkơ̆t kơsô̆ 08 găh pơm kiơ̆ Tơdrong hơvơn  “Pơm tơplih đon kơchĕng, trong pơm jang đơ̆ng kon pơlei kon kông, pơm ăn kon pơlei kon kông hơtŏk klaih đơ̆ng hin dơnuh kơjăp xơđơ̆ng” lơ̆m dêh char. Hăm tơdrong kăp gĭt noh, Anih jang Măt trâ̆n tôh kuôk Việt Nam dêh char tơlĕch Tơdrong hơvơn dôm jăl jang, dôm anih jang tơpôl chĭnh trĭ, kon pơlei kon kông, dôm tơdrong khop lơ̆m dêh char tơguăt tơguăl, jang atŭm hăm Anih jang Măt trâ̆n tôh kuôkViệt Nam chă tơroi pơtho; chĕp vei jơhngơ̆m pran lơ̆m tơpôl, gơh rơgei, hơvơn rim tơdrong pran, tơdrong hiôk tơ̆ tơring kon pơlei oei xa vă pơm kiơ̆ Tơdrong hơvơn.

Tơ̆ Lêh tơlĕch Tơdrong hơvơn  “Pơm tơplih đon kơchĕng, trong pơm jang đơ̆ng kon pơlei kon kông, pơm ăn kon pơlei kon kông hơtŏk klaih đơ̆ng hin dơnuh kơjăp xơđơ̆ng”, Anih jang Măt trâ̆n tôh kuôk Việt Nam dêh char Kon Tum hlôi pơgơ̆r kĭ pơkăp Tơdrong jang hadoi tơlĕch Tơdrong hơvơn, jăl xơnăm 2021- 2025 hăm Anih vei lăng kon pơlei dêh char păng kĭ pơkăp pơjao tơdrong pơlong pơm kiơ̆ Tơdrong hơvơn đơ̆ng Anih jang Măt trâ̆n tôh kuôk Việt Nam 10 apŭng, plei tơm.

Lan chih păng pơre nơ̆r