VOV4.Bahnar - Xơnăm âu jing xơnăm mă 12 jo# đơ\ng tơm kơxu mă blu\ng đei pơtăm tơ\ apu\ngxơlam teh Ia H’Drai, dêh char Kon Tum. Truh dang ei hơgăt ‘longpơtăm âu tơ\ âu hlôi to\k truh 24.700ha.  Ia H’Drai duh jing apu\ng adro# kơ tơring Tây Nguyên pơtăm tơm kơxu vă hơyak kiơ\ xơkơ\t hơto\k tơ iung ‘nao. Cho\ng mă hơlơ\k hăm tơdrong ‘meh vă, tơdrong mă kơjă kơxu hơnơ\ng kơ tơjur lơ\m dôm xơnăm kơ âu, hlôi pơm ăn doanh nghiệp păng bơngai jang tơguăt hăm tơm kơxu tơ\ tơring teh âu athei tơjră hăm lơ tơnap tap.

Đei khei năr, tơring xơlam Ia H’Drai, dêh char Kon Tum jing tơring pơtăm kơxu xă hloh hăm kơ rơbâu kơmăi kơmo\k păng kon bơngai đei pơtruh pơm jang. Lơ\m 3 xơnăm, đơ\ng 2011 truh xơnăm 2013 hlôi đei hloh 17.000ha kơxu đei pơtăm tơ\ âu. Lơ\m noh đei doanh nghiệp, nhen Anih axong jang hơto\k tơ iung Duy Tân minh xơnăm pơtăm hloh 2.600ha kơxu. Tơdrong pơtăm kơxu lơ tam mă pơdơh păng hơgăt pơtăm kơpal 24.700ha kơxu dang ei tơ\ tơring xơlam Ia H’Drai duh tam mă x^ kơxo# mă ano# đ^ đăng mưh nhen kơtăk kơxu ưh kơ đei tơjur kơjă. Lơ\m tơdrong ưh kơ đei hơ iă âu, 7 doanh nghiệp, anih jang pơtăm kơxu tơ\ Ia H’Drai athei jang đei jơnei trong pơkăp “kơhret jang” vă tơjur jên huach ăn rim ha pơgar ‘long. Tơdrong mă âu pơrăm tih tên truh tơdrong pơyua ăn bơngai jang. {ok Huỳnh Ngọc Hưng, Pho\ kơdră Anih jang Kơxu Chư Mang Mrai ăn tơbăt:“Jên axong jang đơ\ng Anih tơm pơjao ăn Anih jang xơnăm âu ki oei pơhlom 62 triu hlak jên pơrăm truh jên khei bơngai jang. Atu\m hăm pơgar ‘long ‘nao pơtăm kơ Anih jang dôm xơnăm đơ\ng ro\ng tơm tih giơ\ng bơih noh ưh kơ gan đei tơdrong jang pơm ăn tơdrong jang xa jên khei jing tơnap tap”

Hăm jên khei jang rim khei đei io\k đơ\ng 2 truh 3 triu hlak jên đe\ch. Thoi noh mă lơ anih jang oei klă jên khei adar, pho\ hre jên khei, lơ bơngai jang kơxu tơ\ Ia H’Drai lơ\m dôm xơnăm kơ âu athei năm chă tơdrong jang nai vă chă jên ăn unh hnam, pho\ đei hloi tơdrong jang pơm glăi kơluơ\t pơkăp, nhen pơnăh hơnguăng kon bri brăh, koh ot ‘long tơ\r, muih choh teh mir glăi. ‘Nguaih kơ noh duh đei bơngai hu\t le# tơdrong jang vă năm jang thuê ăn kơ đe, vă do\ng kơdih unh hnam po. ‘Nho\ng Nguyễn Tiến Bắc, jang lơ\m doanh nghiệp pơtăm kơxu ăn tơbăt: “Jên khei jang kiơ\ pơkă noh tơdrong erih tơnap tap. Bơngai jang kơdih năm chă tơdrong jang, đei bơngai jang tơdrong âu, đei bơngai năm jang tơdrong nai dăh mă jang [um, jang điều thuê ăn kơ đe. Khei năr pe\ plei điều lơ\m 2 dăh mă 3 khei. Duh tơjur [iơ\ tơnap tap lơ\m minh xơnăm”

Đơ\ng minh hơdre\ch ‘long pơtăm đei pơtih nhen măh kok, adro# pơtăm đei noh đei xa lơ, to\k pơdro\ng, tơm kơxu ưh kơ ê jing he# tơdrong tơnap tap tih tên hăm dôm anih jang tơ\ tơring xơlam Ia H’Drai lơ\m khei năr tơdrong te\ch răt tơjur kơjă. Hlôi đei kơ rơbâu ha kơxu tơ\ âu, doanh nghiệp pă đei jên vă jang, noh le# hon nhen ‘long bri đe\ch. Kơ hre\ng ha jing tơmam hiôk ăn unh xa lơ\m pơyan phang. Pho\ noh đei doanh nghiệp athei pơjao ăn anih jang nai io\k jang, dăh mă chă trong pơkơ\ng hre hăm pơgar tơm kơxu. Tơdrong pơngơ\t hloh noh lơ\m khei năr ‘nao pơtăm, tơm kơxu ưh kơ đei vei jang [lep pơkăp gô pơrăm ăn tơdrong pơyua ning nai kơnh. Nơ\r pơtruh đơ\ng bơngai jang kơxu lơ xơnăm tơ\ hơla âu tơroi hơdăh: “Tơroi găh pơtăm ‘nao noh athei măh pho\ng rei đơ\ng blu\ng. Ba vă pơtăm noh pơm thoi yơ ăh xơnăm mă mônh athei [lep hăm tăl hla, tu\t tơm. Lăng atu\m athei jang kơjăp kiơ\ kih thuơ\t, pho\ng rei. Mưh mă ba jang ăh xơnăm mă mônh ưh kơ đei tơnăp noh dôm xơnăm đơ\ng ro\ng kơ noh jang ưh kơ đei xa ôh, truh ăh xơnăm mă 7noh tơm hăp kue păng ưh kơ đei klăh lơ xơdrai noh thoi yơ mă hăp ke\ pran ăi”

Hăm tơdrong tơnap tap đơ\ng tơm kơxu, jơnu\m pơgơ\r apu\ng Ia H’Drai, dêh char Kon Tum hlôi păng to\k bo\k chă trong pơtăm lơ hơdre\ch ‘long pơtăm hrơ hrau vă xơđơ\ng tơdrong erih ăn kon pơlei lơ\m apu\ng, mă lơ noh jang kơxu ngăl. {ok Nguyễn Văn Lộc, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei apu\ng ăn tơbăt: “Hăm tơdrong tơnap đei [ôh âu, Anih vei lăng kon pơlei apu\ng jang atu\m hăm rim doanh nghiệp chă hơvơn kon pơlei pơtoi jang kơxu păng io\k trong teh lơ\m lô kơxu vă pơtăm ‘long pơm pơnăn xa, tơh hơ[o ‘nâu nai hia, duh nhen axong kon pơlei to\k io\k jên jang vă chă rong kon tơrong, đang kơ noh tơplih tơdrong pơm jang”

Đơ\ng ro\ng kơ dôm tơdrong tơnap tap đei [ôh lơ\m to\ xe\t khei năr, xơnăm âu đei je# 5.400ha lơ\m hơgăt hloh 24.700ha kơxu tơ\ apu\ng xơlam teh Ia H’Drai, dêh char Kon Tum yak ăh xơnăm mă mônh păng xơnăm mă [ar kơ jăl io\k yua. Tơdrong mă kơjă kơxu lơ\m dôm khei tơje# âu ato\k noh jing tơdrong hơ iă hăm anih jang pơtăm kơxu păng bơngai jang. Cho\ng mă tơnap tap hăm tơm kơxu tơ\ âu nhen le\ pơtơm kơlih ưh kơ đei bu kh^n akhan kơjă kơxu gô ato\k păng vei xơđơ\ng kơjă đunh đai. Tơdrong tơnap tap kơ tơm kơxu lơ\m tơring xơlam Ia H’Drai yuơ noh mă [ôh hơlơ\k dơ\ng.  

         Lan chih păng rapor