Việt Nam đei dơ\ng 2 anih mu\kdrăm joh ayo\ kơ apu\ng plenh teh:

Năr 23/6, tơ\ anih tơm Doha, Qatar, anih jang găh mu\k drăm apu\ng plenh teh đei anih jang pơtho pơhrăm, khoa ho\k păng joh ayo\ kơ Liên hợp quốc (UNESCO) hlôi chih tơmơ\t hơnăn anih tơmang pơhiơ\ Tràng An (Ninh Bình) kơ teh đak Việt Nam lơ\m hơnăn pơkăp mu\k drăm kơ apu\ng plenh teh. Anih tơmang pơhiơ\ Tràng An đei 3 anih pơtoi băl noh gru groa hnam xo cố đô Hoa Lư, Tơring pơhiơ\ Tràng An-Tam Cốc-Bích Động păng kơdrơ\ng Hoa Lư. Kjă ang hơdăh lơ\m kpal teh kơ anih tơmang Tràng An đei anih jang găh mu\k drăm apu\ng plenh teh xkơ\t gơnơm lơ\m 3 tơdrong tơm pơkăp lơ\m tơdrong pơtho chih tơbang xkơ\t găh vei răk tơ[ăk mong mu\k drăm joh ayo\ păng cham char apu\ng plenh teh.

Tơdrong hri Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đei anih jang UNESCO chih lơ\m hơnăn mu\k drăm joh ayo\ tang măt ăn kon bngai lơ\m ‘măng hop ako\m ăh năr 27/11/2014, tơ\ Paris, t/đ Phlăng lơ\m tơdrong xkơ\t hri Ví, Giặm kơ t/đ Việt nam, tang măt ăn jơnu\m xkơ\t hla bar hồ sơ ră hơdăh: mu\k drăm pơm tro\ tơdrong pơkăl đơ\ng anih jang UNESCO tơle\ch; mu\k drăm đei tơdrong erih pran păng lang xă kơtang, đei dôm kjă kăp g^t lơ\m tơpôl Việt, đei jang lơ\m lơ tơdrong jang lơ\m tơdrong erih nhen pơtăm [a, tanh brai, hri pơlung kon...

“Châu bản triều Nguyễn” đei chih lơ\m hơnăn Mu\k drăm kăp g^t kơ hnưr xơ\ ki kơ apu\ng plenh teh tơring Châu Á – Thái Bình Dương đơ\ng UNESCO.

Năr 14/5/2014, lơ\m ‘măng hopa ko\m tôm ‘măng mă 6 kơ Tơdrong hơlen hnưr erih xo xơ\ kơ apu\ng plenh teh tơring Châu Á – Thái Bình Dương, hla bar chih răk “Châu bản triều Nguyễn” pơtơm đei chih tơmơ\t lơ\m hơnăn Mu\k drăm kăp g^t kơ hnưr erih apu\ng plenh teh tơring Châu Á – Thái Bình Dương đơ\ng  UNESCO. Châu bản triều Nguyễn jing hla bar chih răk hành chính đei chih ako\m lơ\m tơdrong jang vei lăng teh đak lơ\m chăl pơtao Nguyễn (1802-1945), đei hloi dôm hla bar yua [ok pơtao tơbang, hla bar yuơ dôm anih jang lơ\m jơnu\m pơgơ\r pơtruh ăn {ok pơtao k^ pơkăp hăm đak mư\k hu păng minh [ar hla bar jang tơbôl hăm teh đak đe. Châu bản âu jing hla bar tơm, adro# đei chư chih pơkăp kơ dôm chăl [ok pơtao Nguyễn hăm trong jang hơ iă păng kăp g^t nhen: Châu điểm, Châu phê, Châu khuyên, Châu mạt, Châu sổ... Châu bản triều Nguyễn ưh kơ adro# đei kjă kăp g^t găh joh ayo\, mă oei oei đei kjă kơ hnưr erih găh tơdrong pơgơ\r kơdih hơgăt xơlam teh, achon đak dơx^ kơ teh đak bơ\n, tơdrong mă Châu bản triều Nguyễn đei anih jang UNECO xkơ\t jing mu\k drăm kăp g^t kơ apu\ng plenh teh roi pơm hơto\k hloh dơ\ng kjă kơ Châu bản triều Nguyễn lơ\m tơdrong pơkăp tơdrong pơgơ\r kơdih đơ\ng Việt Nam hăm achon teh Hoàng Sa, Trường Sa”.

Tơbang hơgơp tơmo đơ\ng kông unh tih hloh tơring Đông Nam Á tơ\ Dak Nông

Anih tơm jang găh teh păng tơmo kăp g^t păng Jơnu\m jang găh hơgơp tơmo đơ\ng kông unh pơjing kơ teh đak Nhật hlôi tơbang minh lơ\m dôm mu\k drăm kăp g^t mă Anih tơm jang hlôi hơlen băt lơ\m khei năr âu ki. Noh jing, hơgơp tơmo đei đơ\ng kông unh bluh tơ\ xăh Buôn Choah, apu\ng Krông Nô, dêh char Dak Nông. “Hơgơp tơmo đơ\ng kông unh bluh tơ\ Dak Nông đei lơ hơgơp tơmo tih ie\ phara băl. Dang ei, khul jang hơlen hlôi năm hơlen đei 3 hơgơp tơmo (kiơ\ gru xkơ\t: C7, C3, A1). Lơ\m noh, hơgơp tơmo C7 jing hơgơp tơmo kông unh bluh đei um đing păng kjung đei lăng tih hloh tơring Đông Nam Á – 1066,5m”. ‘Nâu đei lăng jing hơgơp tơmo yuơ đơ\ng kông unh bluh tih hloh tơring Đông Nam Á hăm kxo# ataih 25 km. Lơ\m hơgơp đei lơ um ru\p kăp g^t ăn tơdrong bluh teh nhen: Dôm tơmo ngar ro bluh, hơlu\ng hu\t, dôm tơmam drăm đei iung jing đơ\ng kơ triu xơnăm. Kiơ\ đơ\ng noh ăn [ôh, gru\p hơgơp Dak Nông đei lơ kjă kăp g^t găh hơlen păng tơmang pơhiơ\ mưh đei hơyak io\k jang tro\ [lep...

Dôm dêh char Tây Nguyên janga tu\m pơgơ\r keh đang Xơnăm tơmang pơhiơ\ kơ teh đak 2014 – Tây Nguyên – Đà Lạt.

Xơnăm tơmang pơhiơ\ kơ teh đak 2014 – Tây Nguyên – Đà Lạt hlôi pơtôch hăm lêh ako\m tơ\ cham pơhiơ\ Lâm Viên, plei tơm Đà Lạt, dêh char Lâm Đồng ăh kơmăng năr 27/12. Ăh jơ lêh pơtôch, [ok Hoàng Tuấn Anh, Bộ trưởng Anih tơm joh ayo\ tơplo\ng kơdâu păng tơmang pơhiơ\, Kdră jơnu\m pơgơ\r xơnăm tơmang pơhiơ\ kơ teh đak 2014 hlôi xkơ\t tôm tơdrong đei jơnei đơ\ng pơm jang. Kiơ\ kơ noh, hlôi đei tôm 74 tơdrong jang yuơ Anih tơm joh ayo\, tơplo\ng kơdâu păng tơmang pơhiơ\ jang atu\m hăm dôm anih jang tơm, anih jang Trung ương; dôm tơdrong jang yuơ dêh char Lâm Đồng păng dôm tơdrong jang yuơ dôm dêh char Tây Nguyên pơgơ\r lơ\m prăt xơnăm 2014. Hăm hơnăn “Bri kơdrơ\ng Tây Nguyên” xơnăm tơmang pơhiơ\ kơ teh đak 2014 – Tây Nguyên – Đà Lạt hlôi tơgop tơbang um ru\p, mu\k drăm tơmang pơhiơ\ kơ dôm dêh char Tây Nguyên păng tơmang pơhiơ\ Việt Nam truh hăm bôl boăl lơ\m teh đak păng apu\ng plenh teh. Lơ mu\k drăm tơmang pơhiơ\ ‘nao đei iung jing păng đei io\k jang hăm tơdrong jơnei kjăp, đei um ru\p kăp g^t adro# kơ tơring Tây Nguyên duh nhen [enh kơ um ai rim tơring kiơ\ đơ\ng noh pơjing tơdrong tơguăt hăm dôm dêh char, plei tơm lơ\m tơring vă pơjing tơmam drăm tơmang pơhiơ\ kơ tơring. Kiơ\ jo# hơlen kxo# tơmoi truh tơmang ăh xơnăm 2014 truh dôm dêh char Tây Nguyên đei pơhlom 6 triu ‘nu, ato\k 14%, tơdrong pơyua đơ\ng tơmang pơhiơ\ đei hloh 10.000 tih hlj. Lơ\m plei tơm Đà Lạt - Lâm Đồng, đei je# 5 triu ‘nu tơmoi, ato\k hloh 14%. 

Tơdrong mă Unh hnam tơm kơ dôm hdrung bngai Việt Nam hăm tơdrong jang tơ iung pơjing păng vei lăng teh đak ăh xơnăm 2014 tơ\ pơlei Joh ayo\ tơmang pơhiơ\ hdrung kon kông Việt Nam.

‘Nâu jing tơdrong jang vă tơle\ch jang kiơ\ Tơchơ\t kxo# 33/NQ-TW tơbang ăh năr 9/6/2014 đơ\ng Ban Chấp hành Trung ương Đảng jăl 11 găh pơjing păng ato\k joh ayo\, kon bngai Việt Nam pơm tro\ tơdrong pơkăl găh ato\k tơ iung kjăp kơ teh đak. Atu\m hăm noh âu duh jing tơdrong jang kăp g^t, tơgop hơmet hơto\k tơdrong tơguăt tơguăl kon pơlei lơ\m tơdrong pơjing păng vei lăng teh đak; Hơto\k tơdrong jang tơbang, tơroi kơ teh đak păng kon bngai Việt Nam pơma atu\m păng Pơlei joh ayo\ tơmang pơhiơ\ kon kông Việt Nam - “Bơbu\ng hnam atu\m” kơ 54 hdrung kon pơlei Việt Nam pơma adro#. Dôm tơdrong jang tơm đei: tơdrong pơdăh joh ayo\ “Unh hnam tơm kơ dôm hdrung bngai Việt Nam hăm tơdrong pơjing păng vei lăng teh đak”. Tơje# hăm noh oei đei lêh ako\m kră xơ\ tang măt ăn dôm hdrung bngai kon kông Việt Nam tơre\k hăm achon teh, đak dơx^ păng tơdrong pơgơ\r kơdih achon teh kơ teh đak; Pơdăh um, hla bar vă tơroi kơ um ru\p achon xơlam teh păng tơdrongpơgơ\r kơdih kăp g^t kơ teh đak tơguăt hăm tơdrong pơtih tơmoi vă tơbang tơdrong pơgơ\r kơdih hăm achon teh Trường Sa.

Tơdrong pơlong hơvơn tơroi “Xơlam teh păng achon đak dơx^  Việt Nam”

Hloh 2.000 ‘nu bngai truh đơ\ng 11 dêh char, plei tơm tơring to\k bo\k păng 14 apu\ng, plei tơm kơ dêh char Quảng Ngãi vang năm pơm lêh pơlong tơroi tơbăt hơnăn “Xơlam teh păng achon đak dơx^ Việt Nam” tơ\ dơno\k duk xăh Tịnh Hòa, plei tơm Quảng Ngãi, d/c Quảng Ngãi. ‘Nâu jing tơdrong ako\m tih kơ teh đak vă hơvơn xkơ\t tơdrong pơgơ\r kơdih kơ teh đak hăm achon teh xơlam teh Việt Nam; tơbang đon bơnôh băt ‘mêm kơ teh đak, ato\k um ru\p juăt joe ‘lơ\ng ro\ kơ kon pơlei lơ\m tơdrong tơ iung pơjing păng vei lăng teh đak.

Bơngai tơblơ\ nơ\r: Lan