VOV4.Bahnar – Đei minh tơdrong kăp g^t tơ\ tơring teh găh tu Tây Nguyên đei hơnăn tơdrong jơnei Đăk Tô- Tân Cảnh. 50 xơnăm kơ âu tơ\ tơring teh âu, hăm hloh 25.000 kon pơlei đei pơklaih rơngei, hrôih hloh 3 xơnăm pơtêng hăm pơkăp kơ hnưr erih jơnei tơring pơbăh, rơngei teh đak ăh năr 30/4/1975. Tong ane# anglo\ kơ âu, pơtoi chih ako\m [ai hri đei jơnei Đăk Tô- Tân Cảnh, Đảng [o#, jơnu\m pơgơ\r tơring, khul linh păng kon pơlei apu\ng Đăk Tô, dêh char Kon Tum hlôi keh đang tơguăt minh đon vă pơ ‘lơ\ng tơdrong j^ bơnôh kơyuơ tơdrong tơblăh răk, yak hloh dôm tơdrong tơnap tap tơ iung pơjing pơlei pơla Đăk Tô roi năr roi pơdro\ng ‘lơ\ng ro\.

{ok Võ Văn Mẹo, hnam oei kơtă ăh Thôn 1, xăh Tân Cảnh, apu\ng Đăk Tô, tơring mă 50 xơnăm kơ âu jing kơdrăn tơblăh kơtang hloh dang ei hlôi to\k 72 xơnăm, cho\ng mă duh oei pran kơtang păng oei hơdral rơgei. ‘Năr Đăk Tô - Tân Cảnh đei jơnei 24/4/1972, [ok Mẹo to\k bo\k oei pơm jang lơ\m khul linh vei xơđơ\ng kơ dêh char Kon Tum đei xơnong ‘nhăk linh [ơm rôp păng phao kơtuang găh ayăt ku\p kơ\l yơ\r ti. {ok ăn tơbăt, khei năr noh  Đăk Tô - Tân Cảnh [ơm tơdrong tơblăh phă pơrăm hlăm, nhen le\ pă đei vă minh tơdrong ming man yơ oei hrong, tơm ‘long [ơm păk tơgơ\ unh xa kơyuơ [ôm ‘mra#m păng tơring Tân Cảnh ưh đei bơngai oei hloi. Ăh je# đ^ xơnăm 1989, th^ tra#n Đăk Tô đei tơ iung pơjing, xăh Tân Cảnh tơklăh jing xăh adro#, [ok Võ Văn Mẹo đei axong vih jang ko\ng ang xăh, đang kơ noh đei pôk jang Kơdră Anih vei lăng kon pơlei mă blu\ng kơ xăh Tân Cảnh. Tong ane# anglo\ xơnăm hlôi hloh đơ\ng đei jơnei rơngei, Tân Cảnh hrei âu hlôi đei lơ hnam kơmăi, anih jang, rơngơp jơk [lik kơ ‘long pơtăm đunh xơnăm, ‘long xa plei. {ok Võ Văn Mẹo chơt hơ iă tơroi găh tơdrong tơplih kơ pơlei pơla, tơring mă adrol ki jing kơdrăn tơblăh krưp hiơ\r kơ jơhngơ\m: “Dang ei mu\k drăm kơ tơring Tân Cảnh hơto\k hloh pơtêng hăm đơ\ng ro\ng kơ đei jơnei xơnăm 1972 truh dang ei noh hơto\k pran. Kiơ\ kơ inh kơche\ng pă le# dôm hre\ng ‘măng pơtêng hăm ‘nao đei io\k jơnei. Dang ei trong nơnăm, anih jang, tơdrong erih kon pơlei hơto\k tih tên, pran kơtang”. 

Tơ\ xăh Tân Cảnh, apu\ng Đăk Tô đei minh thôn 5 kăp g^t hloh, lơ\m thôn dang ei đei 312 unh hnam kon pơlei, hloh 1.000 măt bơngai păng đơ\ng 30 dêh char, plei tơm lơ\m teh đak vih ako\m erih jang xa tơ\ âu. Tơdrong erih, pơm jang tơ\ tơring teh adrol ki hram [enh xe\ch pham yă [ok, kon pơlei băt hơdăh kơjă kăp g^t kơ tơdrong rơngei noh tơguăt tơguăl, tơgu\m dih băl pơm jang.

Lơ\m thôn dang ei oei 4 unh hnam hin dơnuh kơyuơ ‘lo\ xơnăm, j^ pơlo\ tro\ tơngie\t. Hăm hơgăt choh jang xa rim unh hnam pơhlom 2ha, kon pơlei thôn 5 hơbe\ch hơbal, băt ho\k hơlen, io\k yua tơdrong rơgei khoa ho\k lơ\m choh jang xa noh đei yua lơ. {ok Nguyễn Đình Cương, kơdră thôn ăn tơbăt: “Ăh chăl  4.0 hăm tơring noh io\k jang tenh kuăng păng hơto\k tơnăp. Pơtih nhen tơđăh ‘long pơtăm. Đơ\ng ro\ng kơ noh ‘long xa plei to\k giơ\ng, io\k yua khoa ho\k kih thuơ\t tơnăp, tơdrong jang pơyua, tơdrong erih kon pơlei đei jơnei tơnăp. Tơroi găh xơnong jang, tơdrong tơguăt tơguăl lơ\m tơring kon pơlei noh vă pơkăp pơđ^ Đăk Tô ưh đei anih yơ nhen tơ\ thôn 5. Pơtih nhen tơdrong tơguăt tơguăl lơ\m pơjing tơring pơxe\l ‘nao, tơguăt lơ\m kueng [ôt, vei xơđơ\ng tơpôl tơgăl kơ pôk bơnê”.

Gơnơm dôm trong pơkăp jang tro\ [lep đơ\ng Đảng [o#, jơnu\m pơgơ\r apu\ng Đăk Tô, dôm xơnăm tơje# âu mu\k drăm tơpôl kơ apu\ng đei dôm tơdrong hơto\k [ôh hơdăh. Kơso# unh hnam hin dơnuh kơ apu\ng kiơ\ pơkăp xơnăm 2016-2020 oei pă hơla 5%, apu\ng hlôi đei 3/8 xăh đei jơnei tơring tơrang ‘nao. Păng chơt hơ iă hloh dơ\ng noh tơdrong erih kon pơlei kon kông đei tơplih hơdăh. {ok A Pái, tơ\ pơlei Đăk Rao Lớn, th^ tra#n Đăk Tô lui ngeh tơroi găh mu\k drăm unh hnam thoi âu: “Dang ei inh duh pơtăm đei 1,2ha  ka phê, hăm 6ha kơsu, hăm 1,5 sao na, đang kơ noh 1ha [um [lang. Tơroi găh tơdrong io\k yua rim xơnăm đei đơ\ng 600 truh 700 tr^u lơ\m xơnăm. Tơdrong đei jơnei găh ho\k pơhrăm adoi kơjung. Tôm jên huach, jên jang adoi tơmơ\t lơ\m jên ho\k pơhrăm vă kon hơ ioh ho\k pơhrăm truh tôch. Dang ei hăm inh 4 ‘nu kon dro\nglo noh adoi đei tơdrong jang xa xơđơ\ng ngăl”.

{ok Sa Phương, Pho\ kơdră Anih vei lăng kon pơlei apu\ng Đăk Tô ăn tơbăt, apu\ng Đăk Tô đei 9 xăh, th^ tra#n hăm kơso# măt bơngai je# 49.000 ‘nu, lơ\m noh bơngai kon kông đei truh 50%. Che\p vei tơdrong nuih mơng jơnei Đăk Tô - Tân Cảnh, Đảng [o#, jơnu\m pơgơ\r tơring, khul linh păng kon pơlei apu\ng Đăk Tô hlôi tơguăt minh bơnôh to\k bo\k oei yak lơ\m jăl trong tơ iung pơjing pơlei pơla Đăk Tô roi năr roi pơdrơ\ng ‘lơ\ng ro\: “Tơdrong đei jơnei tih hloh noh jing anih pơm jang, trong nơnăm, hơto\k pơtho pơhrăm, tơdrong vei lăng jơhngơ\m jăn ăn kon pơlei đang kơ noh tơdrong pơyua ăn tơpôl. Um ai kơ tơring đơ\ng anih tơm apu\ng truh dôm tơring adoi tơplih hơdăh, tơdrong erih kon pơlei đei hơto\k. Apu\ng đei 8 xăh păng minh th^ tra#n, dang ei đei 4 xăh oei lơ\m xăh tơnap tap hloh. Kiơ\ đơ\ng xơkơ\t 4 xăh tơnap tap hloh lơ\m tơdrong pơm kiơ\ pơkăp tơring tơrang ‘nao đei minh xăh nhen jơnei tôm 19 tơdrong tơchơ\t păng dôm xăh nai noh đei jơnei 10 tơdrong tơchơ\t”.

Pơtoi chih ako\m [ai hri ang bang đei jơnei Đăk Tô - Tân Cảnh, lui ngeh lơ\m jăl trong tơplih ‘nao, hơto\k tơ iung, Tơchơ\t Hop ako\m Đảng [o# apu\ng Đăk Tô ‘măng mă 17, jăl jang 2020- 2025 tơle\ch tơchơ\t hơdăh, hăm tơdrong hơto\k kơjă pơm jang hloh 10% minh xơnăm; đei yua hăm rim bơngai jang hloh 57 tr^u hlj hăm minh ‘nu minh xơnăm ăh xơnăm 2025; kơso# unh hnam hin dơnuh kiơ\ pơkăp ‘nao tơjur 2,5% minh xơnăm; đei 7 lơ\m 8 xăh [lep hăm pơkăp tơring tơrang ‘nao; th^ tra#n Đăk Tô đei jơnei dôm tơchơ\t tơring kơloăi 4. Lơ\m dôm năr kơ khei 4 hnưr erih, tơ\ kơdrăn tơblăh  Đăk Tô - Tân Cảnh xơ\ ki, [ai hri đei jơnei oei ang bang ling lang.

Lan chih păng pơre nơ\r