Ƀai 2: Hơmet pơ ‘lơ̆ng khul bơngai jang ăn tơdrong vă jang tŏk pran kơjăp đơ̆ng Tây Nguyên
Thứ sáu, 10:28, 24/07/2026 Tuấn Long/Dơ̆ng tơblơ̆ Tuấn Long/Dơ̆ng tơblơ̆
VOV.Bahnar - Đơ̆ng rŏng kơ tơmât hơdai, 3 dêh char Đắk Lắk, Gia Lai păng Lâm Đồng đei teh xă hlŏh 63,8 rơbâu km², iŏk đei 1/5 groi teh lơ̆m teh đak, hăm kơsô̆ kon pơlei truh 10 triu 790 rơbâu ‘nu bơngai, hơtŏ hăm dang 1/10 kơsô̆ kon pơlei lơ̆m teh đak. Mă đơ̆ng 2/3 kơsô̆ kon pơlei oei đei lơ̆m sơnăm bơ̆ jang, lơ tơring oei ưh kơmăh bơngai jang vă jang tŏk. Lei, bơngai jang tơ̆ Tây Nguyên oei dơ̆ng ƀât yơ lơ̆m hla kak bơngai jang? Ƀai mă 2 kơ dôm ƀai chih “Đon pơhnŏng jang tŏk đơ̆ng Tây Nguyên păng tơdrong nol găh khul bơngai jang” đei hơnăn “Hơmet pơ ‘lơ̆ng khul bơngai jang ăn tơdrong vă jang tŏk pran kơjăp đơ̆ng” gô tơl tơblang nơ̆r apinh âu.

Công nhân Đoàn Văn Tâm, bơngai ‘nao lĕch đơ̆ng plt Hồ Chí Minh vih tơ̆ pơlei vă jang tơ̆ Tơring jang kơmăy Becamex Bình Định (dêh char Gia Lai) ăn tơbăt đon hơpơi ‘mĕh đei vih dơ̆ng tơ̆ pơlei vă bơ̆ jang păng pơm sơđơ̆ng tơdrong arih xa đơ̆ng rŏng đunh khei ‘năr lĕch đơ̆ng pơlei năm jang: “Adrol ki, inh tơ̆ phường Bình Tân, Sài Gòn (plt Hồ Chí Minh) bơ̆ jang vă jê̆ 10 sơnăm. Jên khei, jên hơpăh tơ̆ noh 1 khei dang 13 triu, mă lei dang ei vih tơ̆ âu păng jang jê̆ hnam. Jên khei, jên tăng ka đŏng đang ƀao hiêm ‘nŏh oei đei 8 triu hlak jên 1 khei. Jên khei tŏ sĕt, ba athei ‘mơ ‘met ƀiơ̆ ‘nŏh tơdrong arih kŭm oei pôm păi ƀiơ̆ kơ bơ̆ jang tơ̆ Sài Gòn đĕch."  

Đơ̆ng rŏng kơ tơmât hơdai, dôm dêh char tơ̆ Tây Nguyên đei dơ̆ng tơdrong ‘lơ̆ng vă jang tŏk, sơng iŏk lơ tơdrong jang tơ̆ dôm tơring jang kơmăy, chă tơmang lăng, tơnok đak dơsĭ păng tơring kơdrâm, hăm kơsô̆ jên vă tơmât jang hlŏh 470.000 ti hlak jên, đơ̆ng 2026 - 2030. Hơdrô̆ dêh char Đắk Lắk iŏk đei dang 170.000 ti hlak jên. Ƀok Huỳnh Lữ Tân, Kơdră jang lơ̆m Anih chĕp kơ̆l pơgơ̆r Đảng dêh char Đắk Lắk, Kơdră Anih vei lăng Tơring jang mŭk drăm Phú Yên ăn tơbăt, dôm tơdrong jang ‘nao kăl đei truh 60.000 ‘nu bơngai jang. ‘Nâu jĭ tơdrong ‘lơ̆ng vă chă tơdrong jang, hơnhăk ba iŏk yoa ăn kon pơlei, mă lei kŭm jing tơdrong nol găh kơsô̆ bơngai jang kŭm nhen tơdrong gơ̆h hơgei đơ̆ng khul jang:

“Hăm jên vă tơmât jang tôch lơ, man anih jang, pơm trong tơ̆ dôm tơring jang kơmăy, tơdrong jang chă tơmang lăng păng dôm tơdrong jang iĕ ƀiơ̆ nai tơ̆ tơring jang kơmăy, tơ̆ dôm tơring jang mŭk drăm, inh tơchĕng gô sơng đei lơ bơngai truh jang. Hơdrô̆ Grŭp jang Hòa Phát păng dôm tơdrong jang nai đơ̆ng dang ei truh sơnăm 2030 gô chă tơdrong jang ăn dang 40.000 ‘nu bơngai tơ̆ tơring găh Hơlĕch dêh char Đắk Lắk.”

Ƀok Nguyễn Quang Thuân, Phŏ Kơdră Anih jang Nội vụ dêh char Đắk Lắk akhan, kŭm nhen dôm dêh char Tây Nguyên juăt jang mŭk drăm đơ̆ng choh jang xa đa gơnơm kiơ̆ pơyan, tơdrong jang kơmăy – ming man oei tam gan pran; tơdrong ‘lơ̆ng vă hŏk pơhrăm, jang tŏk, păng dôm tơdrong đei xa yoa lơ̆m tơpôl oei tam mă gan 'lơ̆ng, Đắk Lắk oei tơƀâp pơmat tat vă sơng păng gơ̆t jang bơngai jang. 

Ƀok Nguyễn Quang Thuân akhan, tơdăh ưh đei trong tơgŭm lăp 'lơ̆ng, khul bơngai jang oei hơnơ̆ng jing tơdrong tơhlăk găn trong jang tŏk đơ̆ng dêh char đĕch: “Dang ei, dôm anih tĕch mơdro tơ̆ dêh char Đắk Lắk kla ăn bơngai jang lăp tŏ sĕt đĕch pơting hăm dôm tơring nai. Yoa bơ̆n jĭ tơring 3, tơring 4. Ƀât lăp lơ bơngai jang năm hŏk tơdrong jang tơ̆ plt Hồ Chí Minh dăh mă Đồng Nai đe đei kla đơ̆ng 8,5 triu hlak jên 1 khei mă ưh ‘nŏh lơ hlŏh dơ̆ng, mă lei mưh vih tơ̆ Đắk Lắk đe sư lăp kla 6 triu hlak jên 1 khei. Đang kơ ‘nŏh, anih bơ̆ jang kŭm ưh đei ‘lơ̆ng dang dôm anih jang tih, ‘nâu jĭ dôm tơdrong ưh kơ ‘lơ̆ng, kơna dôm anih jang xa tơ̆ Đắk Lắk athei hơmet ming vă gơ̆h sơng păng gơ̆t jâng bơngai jang.”

Bơ̆ jang hăm Anih jang Nội vụ găh khul bơngai jang lơ̆m khei ‘năr jang tŏk ‘nao, Tổng Bí thư, Kơdră teh đak Tô Lâm pơma hơdăh: Athei hơmet ‘lơ̆ng khul bơngai jang hơdai hăm hơtŏk tơdrong ‘lơ̆ng lơ̆m tơdrong arih xa kơ bơngai jang; Atŏk tơiung khul bơngai jang ưh lăp tơgŭm bơ̆ jang đĕch mă athei đei trong tơgŭm găh hơdrĕch kon kông, tưk tơiung kon bơngai păng hơmet kơjăp đon lui đơ̆ng kon pơlei.

Mă đơ̆ng ưh đei pơma hơdrô̆ hăm dôm dêh char Tây Nguyên mă lei nơ̆r pơtho đơ̆ng Tổng Bí thư, Kơdră teh đak tơ̆ jơ bơ̆jang âu, hlôi pơma trŏ tơdrong đei ƀôh tơ̆ Tây Nguyên vă atŏk tơiung khul bơngai jang, ‘nŏh jĭ “athei năng kiơ̆ tơdrong arih xa tơpă tơ̆ rim tơring, rim hơdrĕch hơdrung, rim khul tơpôl”; “hơdai hăm chĕp vei tơdrong juăt, jŏh ayŏ kơ dŏ xoang ‘lơ̆ng đơ̆ng sơ̆, vei lăng cham char, vei lăng bri, vei lăng teh, vei lăng tu đak, vei lăng tơring sơlam”.

Tổng Bí thư, Kơdră teh đak Tô Lâm tơƀôh trong tôch hơdăh găh hơnăp jang đơ̆ng teh đak păng dôm tơdrong kăl jăh bơ̆ jang: “Teh đak tơgŭm anih jang, jên tŏk iŏk, tơdrong roi tơbăt, pơtho pơhrăm, roi tơƀôh luơ̆t; anih tĕch mơdro, HTX, anih jang, jang hơdoi răt iŏk pơđĭ tơmam jang đei, pơtho tơƀôh ki thuơ̆t, pơjing hơnăn tơmam, tơdrong hơgăt ‘lơ̆ng; tơring pơgơ̆r jang hơdoi bơ̆ jang sơđơ̆ng ‘lơ̆ng, găn tơdrong chă mât oei kư̆ kă, bơ̆ jang ưh sơđơ̆ng, đei đe pơgâm, hơlĕnh pơdăr. Tưk tơiung tơdrong jang tơ̆ tơring kon kông hơdai hăm vei kơjăp tơdrong juăt, jŏh ayŏ kơ dŏ xoang, vei lăng cham char, vei lăng bri, vei lăng teh, vei lăng tu đak, vei lăng tơring sơlam, hăm đon pơhnŏng ‘nŏh ưh lăp chă dơ̆ng tơdrong jang đĕch mă athei chă tơdrong jang mă lăp hăm tơring, lăp hăm tơdrong juăt, jŏh ayŏ kơ dŏ xoang, tơdrong jang xa, tơgŭm ăn kon pơlei pơm sơđơ̆ng tơdrong arih, tơjur tơnuh hin kơjăp 'lơ̆ng, hơđơ̆ng jơhngâm mât hơdai, vang tơgop ăn tơdrong jang tŏk atŭm kơ teh đak.”

Mă tơpă đơ̆ng mir roh truh tơ̆ dôm anih ming man, dôm tơdrong jang tih tơ̆ dôm dêh char Tây Nguyên, truh dôm nơ̆r pơtho, tơƀôh trong jang đơ̆ng Kơdră chĕp kơ̆l Đảng păng Teh đak ăn ƀôh, pơtho khul bơngai jang ‘nŏh pơm lăp hăm tơdrong ‘mĕh vă dang ei hai, vă hơmet ăn tơdrong pơjei đunh đai hai. Khul bơngai jang đei tôm, jang gơ̆h hơgei ‘nŏh jĭ jơhngâm pran gĭt kăl vă dôm tơdrong jang gơ̆h bơ̆ jang đei yoa, jang đei đon pơhnŏng jang tŏk truh 2 kơsô̆, hơdai hăm ‘nŏh kŭm jing jơhngâm pran vă pơjing mĭnh Tây Nguyên rơgŏh ‘lơ̆ng, ƀĕnh tơdrong juăt ‘lơ̆ng hơiă, mĭnh tơring tơter jih pran kơjăp kơ teh đak.

Păng ‘mĕh jang đei tơdrong ‘nŏh, dôm dêh char tơ̆ Tây Nguyên ưh lăp athei jang kiơ̆ dôm tơdrong tơgŭm găh anih jang, trong nơnăm, jên tŏk iŏk, nơ̆r roi tơbăt, pơtho pơhrăm nhen Tổng Bí thư, Kơdră teh đak hlôi pơma tơlĕch đĕch, mă oei athei bơ̆jang mă pran mưh hơmet ming dôm tơdrong ưh sơđơ̆ng lơ̆m tơdrong jang tŏk nhen hrei ‘nâu; athei vei sơđơ̆ng ‘lơ̆ng găh tơdrong jang, jên khei păng tơdrong arih xa ăn bơngai jang./.

-https://vov4.vov.vn/bahnar/choh-jang-sa-nha-nong/bai-chih-torih-trong-tolech-an-tok-muk-dram-ko-tay-nguyen-pang-todrong-long-gah-bongai-jang-bai-1-tocha-uh-ko-dei-bongai-jang-dong-honih-ming-man-truh-choh-jang-sa-truh-hloi-hnam-kmai-523226.vov4

Tuấn Long/Dơ̆ng tơblơ̆

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC