VOV4.Bahnar - Tây Nguyên oei mât lơ̆m tŏk bŏk pơ yan phang. Tơ̆ dêh char Dak Lak, 1 kơ sô̆ hơ găt tĕh pơ tăm ‘long pơ tơm ƀôh vă ưh kơ măh đak. Tơ̆ hơ năp tơ drong ‘nâu, đĭ đăng anih jang kơ pal păng kon pơ lei oei adrin jang chă trong tang găn tŏ phang ăn ‘long pơ tăm.

Ƀok Nguyễn Văn Đa tơ̆ thôn 2, xăh Cư M’gar, apŭng Cư M’gar đei 1,5 ha mir pơ tăm hơ lam 700 tơ nơm chĕh phe, 300 tŏ jrăng tiu păng hlŏh 50 tơ tơm ‘long sâu riêng. Vă tơ ruih ăn ‘long pơ tăm, ƀok sir sơ lŭng đak xă 700m2, jrŭ 8m vă mong đak păng khoan đak kuay jrŭ hlŏh 90m. Ƀok Đa ăn tơ băt, kơ plăh dang ei chĕh phe oei mât lơ̆m khei ‘năr pruih đak ‘măng mă 2, tiu kŭm kăl đei đak ‘năi, mă lei dang ei đak lơ̆m sơ lŭng hrơ̆ ngăl bơih, athei yoa đak kuay khoan vă tơ ruih ăn ‘long pơ tăm:

“Dơ nâu hnam nhôn truh pơ yan phang ‘nŏh đak hrơ̆ đĭ. Unh hnam athei khoan dơ̆ng đak kuay, lơ̆m pơ yan phang tơ ruih đak đơ̆ng đak kuay khoan ‘nâu ngăl đĕch. Mưh tơ ruih ăn chĕh phe ‘nŏh tơ ruih kiơ̆ trong ‘mơ ‘met đak, tơ ruih hăm đing tơ jroh tơ păt tơ̆ tơm, tơ ruih 1 tơm dang 200 kơ lich, sơ lŭng ‘nâu ƀĕnh ‘nŏh tơ ruih ăn sơ lŭng nai. Găh tơ ruih ăn tiu, ‘nŏh chă tơ ruih kiơ̆ trong pơm đing đak kơ tŏh vă ‘mơ ‘met đak.”

Vă kơ chăng tang găn tŏ phang, anih jang kơ pal tơ̆ Dak Lak tơ tă ăn kon pơ lei yoa đak ‘mơ ‘met, lê̆ brăh brư

Apŭng Cư M’gar dang ei đei hlŏh 64.500 ha ‘long pơ tăm, lơ̆m nŏh đei 52.000 ha ‘long đunh sơ năm đei: Chĕh phe, tiu, cao su păng lơ kơ loăi ‘long xa plei; hlŏh 12.500 ha ‘long pơ tăm rim sơ năm đei bơ̆n ƀa, hơ ƀo, ƀum, tơ̆h, ƀum ngô, 'nhnot... Ƀok Ngô Xuân Biện – Phŏ Kơ dră Anih vei lăng choh jang xa păng atŏk tơ iung tơ ring tơ rang apŭng Cư M’gar akhan, hrei 'nâu tơ̆ apŭng đei 1,2 hơ găt tĕh pơ tăm 'long tơ̆ dôm xăh Cư M’gar, Ea M’đroh, Ea Tar, Quảng Hiệp, Cư Đliê M’nông ưh kơ măh đak… Anih jang roi tơ ƀôh ăn Dơ nŏ anih vei lăng kon pơ lei apŭng pơ tho ăn dôm xăh hơ tŏk tơ drong tơ roi tơ băt ăn kon pơ lei athei yoa ‘mơ 'met đak, atŭm hăm 'nŏh tơ lĕch trong pơ choh đak đơ̆ng dôm dơ nâu mă lăp vă tơ ruih ăn 'long pơ tăm:

“Vă vei lăng măh mai đak tơ ruih ăn ‘long pơ tăm truh hơ tuch pơ yan phang, Anih vei lăng choh jang xa păng atŏk tơ iung tơ ring tơ rang apŭng roi tơ ƀôih ăn Dơ nŏ anih vei lăng kon pơ lei apŭng pơ tho ăn dôm tơ ring dăr hơ len năng rim dơ nâu đak tơ̆ tơ ring, tơ lĕch trong pơ chŏh đak mă lăp ăn rim tơ ring vă vei lăng ‘lơ̆ng đak ăn rim pơ gar ‘long, chŭn na, ưh gơ̆h yoa đak brăh brư. Tơ tă ăn kon pơ lei athei tơ ruih đak ‘mơ ‘met, kôch hơ met hơ bong, bơ̆ hơ met dơ nâu đak iĕ kơ unh hnam vă mong đak tơ ruih ăn ‘long pơ tăm.”

Lơ dơ nâu đak tơ̆ Dak Lak pơ tơm vă hrơ̆, mă đơ̆ng pơ yan phang oei truh 2 khei dơ̆ng ‘mơ̆i mă tôch

Công ty TNHH MTV vei lăng dơ nâu đak Dak Lak oei vei lăng 341 tŏ dơ nâu đak, lơ̆m nŏh đei 247 tŏ dơ nâu, 13 tŏ hnam kơ măy ƀôm đak păng 82 dơ nâu đak blai. Dôm dơ nâu đak âu vă tơ ruih ăn vă jê̆ 80.000 ha ‘long pơ tăm tơ̆ dêh char Dak Lak.

Kiơ̆ ƀok Nguyễn Công Hạnh – Phŏ Kơ dră công ty, kiơ̆ đơ̆ng hơ len năng hrei ‘nâu đei 118/247 dơ nâu đak oei đei đak sơ đơ̆ng, 118 dơ nâu đak oei đei đak đơ̆ng 70 – 90%, 8 dơ nâu mong đơ̆ng 50 – 70% păng 3 dơ nâu oei đei dơ̆ng mong hơ la kơ 50%. Tơ dra adrol Tơ ring vă tơ ruih đak đơ̆ng công ty pơ hlom đei dang 1.200 ha ‘long pơ tăm ưh kơ măh đak, lơ̆m nŏh đei vă jê̆ 600 ha ƀa, oei đei ‘nŏh dôm kơ loăi ‘long pơ tăm nai, akŏm tơ̆ dôm apŭng Cư M’gar, Buôn Đôn, Krông Năng, thĭ xăh Buôn Hồ păng plt Buôn Ma Thuột. Dang ei công ty oei jang hơ doi hăm anih jang kơ pal tơ lĕch trong jang, hơ met khul bơ ngai jang, tơ mam drăm, kơ măy kơ mŏk vă kơ chăng tang găn tŏ phang pơ đang ăn ‘long pơ tăm:

“Hrei ‘nâu nhôn hlôi tơ lĕch lơ trong tang găn tŏ phang ăn ‘long pơ tăm. Mă 1, iŏk ƀao tăh tĕh bơ̆ găn đak blai vă mong đak tơ̆ dôm dơ nâu, mă 2 iŏk kơ măy ƀôm ƀôm pơ đĭ lơ̆m sơ lŭng vă tơ ruih ăn ƀa păng dôm kơ loăi ‘long pơ tăm nai. Hơ met tôm kơ măy kơ mŏk, khul jang, đak dâu vă mưh đei tŏ phang dêh ƀât hơ tuch khei 3 dăh mă ƀât blŭng khei 4 ‘nŏh tơ tom tơ jră hloi. Trong tang găn tŏ phang pơ đang đei nhôn hơ met tôch hơ len, adrin bơ̆ jang mă ‘lơ̆ng, pơm tơ jur tôch ai tơ drong hiong răm ăn kon pơ lei”.

            Tuấn Long: Chih

Dơ̆ng: Tơ blơ̆