Dơ̆ng tơ̆ hơnăp hnam man kơjăp ‘lơ̆ng, mơ̆ng ƀơ̆r đe hơioh pơđeng ngôi pơchơt tơ̆ cham, yă H’Pé Niê tơ̆ Buôn Trí, xăh Buôn Đôn, dêh char Đắk Lắk ưh kĕ ôn tơdrong hơiă mưh pơting tơdrong arih xa hiôk jơnap hrei ‘nâu hăm dôm sơnăm pơlei pơla oei pơngot rơvĕt tơngiĕt găng, trong yak tôch kơnê̆, tơdrong arih xa kơƀăh kơƀôch athei chă xa rim năr sơ̆. Hăm yă, tơdrong, tơdrong tơplih ‘nao hrei ‘nâu ưh lăp hnam oei kơjăp ‘lơ̆ng, trong yak hiôk hian đĕch mă lơ̆m jơhngâm đon hiôk sơđơ̆ng, mưh kon pơlei đei Đảng, teh đak, khul kơdră tơring vang pơngơ̆t ăn, chă tơdrong jang, pơjing tơdrong arih xa sơđơ̆ng 'lơ̆ng hơiă.

Kiơ̆ đơ̆ng noh, kon pơlei tơ̆ tơring sơlam nhen yă H’Pé Niê ƀôh hơđơ̆ng jơhngâm oei xa tơ̆ pơlei, vei kơjăp đon lui hăm teh đak tơ̆ tơring sơlam: “Dang ei kon pơlei đei arih xa hiôk dêh bơih. Hnam pơgang, hnam trưng, trong... yă kiơ kŭm đei man kơjăp ‘lơ̆ng, pơma atŭm arih xa phĭ tơtŏ dơnŏ ‘lơ̆ng, hiôk chơt dêh.”

Tơdrong hơiă đơ̆ng yă H’Pé Niê kŭm jing tơdrong hơiă hơdai kơ lơ unh hnam kon pơlei kon kông tơ̆ Đắk Lắk đơ̆ng rŏng dôm sơnăm đei xa yoa tơdrong tơgŭm jang atŏk tơiung mŭk drăm, tơjur tơnuh hin. Đơ̆ng đon tơchĕng “tơgŭm hmă đĕch”, tơring hlôi tơplih jing pơjing trong jang xa đunh đai, tưk tơiung jơhngâm pran lơ̆m kon pơlei. Kiơ̆ đơ̆ng lơ kơsô̆ jên đei tŏk iŏk kŭm hăm tơdrong vang yak hơdoi đơ̆ng rim anih jang chinh trĭ, lơ unh hnam pơ̆n jang kiơ̆ khoa hŏk ki thuơ̆t mưh choh jang xa, atŏk tơiung mŭk drăm lơ̆m unh hnam, dar deh jang tŏk klăih đơ̆ng tơnuh hin.

Truh khei 5 sơnăm 2026, lơ̆m dêh char Đắk Lắk đei hlŏh 833.500 unh hnam. Lơ̆m noh oei đei hlŏh 34.000 unh hnam tơnuh, iŏk đei 4,13%, hơdrô̆ unh hnam tơnuh tơ̆ tơring kon kông oei đei dang 10%. Lơ̆m jăl jang âu ki, Đắk Lắk chih hơdăh tơjur tơnuh hin hơnơ̆ng jing 1 lơ̆m dôm tơdrong jang chinh trĭ gĭt kăl hlŏh, hăm đon pơhnŏng tơjur kơsô̆ unh hnam tơnuh jĭ kon pơlei kon kông đơ̆ng 3% tŏk tơ̆ kơpal 1 sơnăm. Vă jang đei tơdrong 'nâu, hơnăp jang đơ̆ng rim anih jang chinh trĭ tơ̆ tơring đei năng tơm hlŏh.

Yă H’Đa Nê Byă, Bí thư Chi ƀô̆ plei Buôn Đôn, xăh Buôn Đôn, dêh char Đắk Lắk ăn tơbăt, tơdrong jang tơjur tơnuh hin lơ̆m pơlei tŏk bŏk đei pơ ‘nhŏ jang hơdrol hlŏh, pơjao hơdăh tơdrong jang ăn rim đảng viên, rim kăn ƀô̆ pơlei vă tơgŭm ăn dôm unh hnam tơnuh: “Nhôn akŏm jơhngâm hơtŏk tơdrong tơroi tơbăt, krao hơvơn kon pơlei vang jang lơ̆m dôm tơdrong pơjei băl ‘mêm kơ teh đak, nhen tơdrong pơjing tơring tơrang ‘nao. Dôm Khul vei lăng kơdih, khul tơpôl tơ̆ pơlei kŭm kơchăng tơgŭm găh tơdrong jang xa, tơgŭm ăn kon pơlei jang atŏk tơiung mŭk drăm lơ̆m unh hnam vă gơ̆h tŏk klăih đơ̆ng tơnuh hin kơjăp 'lơ̆ng.”

Kŭm hăm jang atŏk tơiung mŭk drăm, Đắk Lắk oei năng kăl truh tơdrong tơmât jên ăn pơtho pơhrăm, pơm hơtŏk đon hlôh vao ăn kon pơlei vă hơmet kơjăp “đon lui hăm teh đak” tơ̆ tơring hơtăih yăih, mă loi ‘nŏh tơ̆ tơring sơlam.

Tơ̆ dôm xăh sơlam păng tơter jih teh đak tơ̆ găh Pơmât kơ dêh char Đắk Lắk, lơ hnam trưng tih oei tŏk bok đei ming man pơkeh. Đơ̆ng 2025-2030, Đắk Lắk đei Đảng, Teh đak tơlĕch hlŏh 485 ti hlak jên vă man 5 tŏ Hnam trưng teh đak rong.

Ƀok Lê Thanh Sơn, Phŏ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Buôn Đôn ăn tơbăt, hnam trưng teh đak rong tơ̆ xăh đei jên man hlŏh 158 ti, pơm lăp hăm tơdrong ‘mĕh vă hŏk pơhrăm ăn hlŏh 1.150 ‘nu hŏk tro. ‘Nâu ưh lăp anih pơtho pơhrăm đĕch mă oei jing tơdrong tơgŭm vei sơđơ̆ng tơdrong arih xa gĭt kăl đunh đai truh ning mônh: “Hnam trưng gô pơjing tơdrong ‘lơ̆ng ăn kon hơ ‘lơ̆p bơngai kon kông, hơdai hăm ‘nŏh tơgŭm ăn kon pơlei hơđơ̆ng jơhngâm choh jang mir pơgar, oei xa lơ̆m pơlei, atŏk tơiung muk drăm păng vei kơjăp tơring sơlam.”

Mưh tơdrong arih xa roi hiôk sơđơ̆ng, đon lui đơ̆ng kon pơlei hăm Đảng păng teh đak kŭm roi kơjăp. Tơ̆ lơ pơlei pơla, đe kră pơlei, bơngai đei đe lui yom jing dôm khul jang tơm lơ̆m tơdrong tơroi tơbăt, krao hơvơn kon pơlei hơtŏk đon kơchăng tơ̆ hơnăp dôm nơ̆r hơlĕnh pơdăr, pơm che re hơdrĕch hơdrung.

Ƀok Bàn Tôn Nhất, bơngai đei kon pơlei lui yom tơ̆ xăh Ea M’Droh, dêh char Đắk Lắk ăn tơbăt, tơdrong tơjră hăm tơdrong phă ngơ̆r, vă vei lăng sơđơ̆ng ‘lơ̆ng pơlei pơla đei bơ̆ jang hơnơ̆ng: “Inh hơnơ̆ng krao hơvơn kon pơlei kon kông athei kơchăng, lê̆ mơ̆ng nơ̆r bơngai kơnê̆ pơhlŭ vă phă ngơ̆r teh đak. Gơnơm jang ‘lơ̆ng tơdrong krao hơvơn kon pơlei kơna mih ma duch nă tơ̆ âu hơnơ̆ng pơm kiơ̆ ‘lơ̆ng trong jang đơ̆ng Đảng, khôi luơ̆t teh đak.”

Đơ̆ng rŏng vă jê̆ 40 sơnăm bơ̆ jang tơplih ‘nao, tơdrong arih xa mŭk drăm, tơpôl tơ̆lơ pơlei pơla hơtăih yăih kơ Đắk Lắk hlôi đei tơplih roi ‘lơ̆ng. Lơ jăl trong ‘nao, lơ trong jang xa đei yoa ‘lơ̆ng, lơ hnam trưng oei man tơ̆ tơring sơlam ưh lăp pơm tơplih um ai tơ̆ tơring kon kông đĕch mă oei vang tơgop hơmet kơjăp đon lui đơ̆ng kon pơlei hăm Đảng, teh đak.

Kiơ̆ ƀok Nguyễn Hoàng Giang, Kơdră Anih vei lăng hơdrĕch kon kông păng tơdrong lui khop dêh char Đắk Lắk, đơ̆ng 2021-2025, hlôi đei hlŏh 8.000 ti hlak jên đơ̆ng dôm tơdrong jang tơm kơ teh đak đei tơlĕch ăn dôm tơring lơ̆m dêh char (đei hloi dêh char Phú Yên so). Đơ̆ng 2026 – 2030, dêh char vă hơnơ̆ng tơlĕch jang đẻi yoa Tơdrong jang tơm kơ teh đak, hơdai hăm atŏk tơiung mŭk drăm, chĕp vei kơjăp dôm tơdrong juăt, jŏh ayŏ kơ dŏ xoang păng pơm ‘lơ̆ng ăn tơdrong arih xa tơpôl.

“Hăm Đắk Lắk păng tơring Tây Nguyên, tơdrong jang găh hơdrĕch kon kông păng tơdrong lui khop ‘nŏh jĭ tơdrong tơm vă vei sơđơ̆ng chinh trĭ, tơpôl păng kŭm jing jơhngâm pran ăn tơdrong jang tŏk kơjăp ‘lơ̆ng. Mưh dôm tơdrong tơgŭm đei tơlĕch jang ‘lơ̆ng đơ̆ng atŏk tơiung mŭk drăm, chĕp vei dôm tơdrong juăt ‘lơ̆ng đơ̆ng sơ̆ păng vei lăng ‘lơ̆ng tơdrong arih xa tơpôl gô pơjing đei jơhngâm pran vă tơring jang tŏk, vei sơđơ̆ng chinh trĭ păng pơm hơtŏk đon lui đơ̆ng kon pơlei lơ̆m trong jang đơ̆ng Đảng, Teh đak.”

Mă tơpă tơ̆ Đắk Lắk ăn ƀôh, vei lăng năng tông truh tơdrong arih xa kơ kon pơlei kon kông, pơjing tơdrong jang xa hơđơ̆ng ‘lơ̆ng ăn kon pơlei ‘nŏh jĭ trong jang tơm hlŏh vă vei kơjăp tơdrong sơđơ̆ng chinh trĭ đơ̆ng tơring hloi. ‘Nâu kŭm jing tơdrong gĭt kăl vă hơmet kơjăp tơdrong tơguăt đĭ đăng hơdrĕch hơdrung, hơmet kơjăp “đon lui đơ̆ng kon pơlei hăm teh đak” tơ̆ tơring bri kông Tây Nguyên./.