Apŭng Kon Rẫy, dêh char Kon Tum đei vă jê̆ 57.000 ha bri ‘long bri brăh. Lơ̆m dôm sơnăm âu ki, khul kơdră chĕp kơ̆l apŭng pơgơ̆r hơlen năng dôm hơgăt teh bri ‘long đei ‘long pơgang vă tơlĕch trong rong, tưk tơiung tơdrong jang xa, arih xa ăn kon pơlei. Ƀok Nguyễn Văn Thuỷ, Phŏ Kơdră vei lăng kon pơlei apŭng Kon Rẫy, ăn tơbăt, nhen thoi tơ̆ xăh Đăk Tờ Re pơgơ̆r vei lăng, kŏh iŏk ‘long trơng lơ̆m hơgăt teh xă vă jê̆ 100 ha bri. Đei iŏk yoa dơ̆ng đơ̆ng ‘long pơgang, kon pơlei roi đei đon vei lăng ‘lơ̆ng ƀiơ̆ bri ‘long đei pơjao. ‘Nâu jĭ 1 trong jang đơ̆ng apŭng Kon Rẫy vă vei lăng, atŏk tơiung bri kơjăp ‘lơ̆ng:

“Đunh kơ âu 5 sơnăm đĭ đăng bri lơ̆m tơring gơ̆h pơtăm sâm Ngọc Linh công ty pơjao kơjăp ăn đĭ đăng kon pơlei, ăn tơpôl pơm tơ ‘ngla jang tơpă. Kon pơlei, tơpôl đei xa yoa đơ̆ng vei lăng bri vă akhan đei iŏk yoa đơ̆ng dôm tơdrong ƀơm truh bri ‘long. Mă 2 dơ̆ng, kon pơlei gơ̆h pơtăm ‘long pơgang hơla yơ̆p bri, mă loi jĭ ‘long sâm Ngọc Linh”.  

Hlŏh 2 sơnăm âu ki kŭm hăm vei lăng bri, kon pơlei tơ̆ dêh char Kon Tum chă sir, kŏh iŏk đei 694 tân ‘long pơgang hơla yơ̆p ‘lŏng, lơ̆m noh mă lơ ‘nŏh jĭ ‘long culy păng tơlei huyết đằng. Kŭm hăm ‘long pơgang lơ̆m bri, truh dang ei dêh char Kon Tum hlôi pơih xă, atŏk tơiung đei hlŏh 10.800 ha ‘long pơgang, lơ̆m noh đei hlŏh 2.400 ha ‘long sâm Ngọc Linh. Tơdrong kăl hlŏh jĭ dôm kơloăi ‘long pơgang tơ̆ dêh char Kon Tum đei pơtăm păng lăp blŭh jing ‘lơ̆ng tơ̆ hơla bri ‘long, nhen ‘long sâm Ngọc Linh, sâm hro, ngũ vị tử…

Mŏ Y Hlạng, tơ̆ plei Pu Tá, xăh Măng Ri, apŭng Tu Mrông, ăn tơbăt, gơnơm đơ̆ng pơtăm sâm Ngọc Linh, sâm hro tơ̆ hơla bri ‘long, kon pơlei đei iŏk yoa kơjăp, tŏk klăih đơ̆ng tơnuh hin păng jang pơm pơdrŏng đơ̆ng bri: “Pơma atŭm ‘nŏh tơ̆ xăh Măng Ri, hơdrô̆ unh hnam nhôn kŭm nhen kon pơlei, hrei ‘nâu jang xa, tư̆k tơiung mŭk drăm mă 1 ‘nŏh găh hồng đẳng sâm, 1 kơsô̆ ‘nŏh pơtăm sâm Ngọc Linh. Mih ma duch nă oei akŏm jơhngâm vă vei lăng bri, đei bri vă mih ma duch nă chă pơtăm bơ̆n sâm hro, sâm Ngọc Linh”.

Tơ̆ tơdrong tơchơ̆t kơsô̆ 14, ‘năr 19/5/2022 găh tơmât jên jang, atŏk tơiung păng pơm tơlĕch pơgang tơ̆ dêh char truh sơnăm 2025, trong jang truh sơnăm 2030, Anih chĕp kơ̆l đảng dêh char Kon Tum chih hơdăh: "Hơnhăk dêh char Kon Tum jing tơring pơtăm ‘long pơgang tơm kơ teh đak păng jing anih pơm tơlĕch pơgang đơ̆ng rơ̆h hla ‘long tih kơ teh đak sơnăm 2025. Pơm hơtŏk anih dơ̆ng ăn hơnăn tơmam sâm Ngọc Linh Kon Tum tơ̆ anih tĕch mơdro lơ̆m teh đak păng lơ̆m apŭng plenh teh". Dôm anih jang, tơring tơrang hơtŏk tơdrong roi tơbăt, pơtho tơƀôh mă hơdăh găh trong jang, tơdrong tơgŭm tơmât jên, atŏk tơiung ‘long pơgang kơ dêh char. Lơ̆m kơsô̆ ‘nŏh, Anih vei lăng choh jang xa păng atŏk tơiung tơring tơrang jang hơdoi hăm dôm anih jang đei ƀơm truh kơchăng pơjing tơdrong jang, trong bơ̆jang vă gơ̆h bơ̆ jang đei yoa ‘lơ̆ng dôm tơdrong hơgăt, tơdrong jang đei pơjao; vang roi tơƀôh ăn Anih vei lăng kon pơlei dêh char vă pơjao trong jang găh ‘long pơgang mă lăp hăm yăn âu tơ̆ rim tơring. Atŭm hăm ‘nŏh, pơtho ăn dôm anih jang găh sư tơlĕch trong pơih xă, tưk tơiung tơring pơtăm; adrin hơlen năng, băt hơdăh păng tơlĕch nơ̆r athei, apinh mă tơtom găh dôm trong hơmet pơ ‘lơ̆ng pơmat tat, ưh tam mă lăp lơ̆m tơdrong tơmât jên jang, atŏk tơiung păng pơm tơlĕch pơgang tơ̆ dêh char.

Jĭ tơring pơtăm ‘long pơgang tơm kơ dêh char, ƀok Võ Trung Mạnh, Kơdră vei lăng kon pơlei apŭng Tu Mrông, ăn tơbăt, đei yoa đơ̆ng tơdrong vei rong, pơtăm ‘long pơgang hơla ‘long bri hlôi pơm ăn kon pơlei tơ̆ tơring tơplih đei tơdrong juăt oei xa hăm bri ‘long: “Đơ̆ng mih ma duch nă adrol sơ̆ juăt kŏh phă bri pơm mir roh ‘nŏh kon pơlei jing chă pơtăm bri. Sơnăm ‘nâu, kon pơlei tơlĕch jên kơdih pơtăm 194 ha. ‘Nŏh jĭ 1 tơdrong tơplih ‘lơ̆ng, đơ̆ng juăt kŏh phă bri jing bơngai pơtăm păng vei lăng bri. Trong jang đunh đai vă kon pơlei klăih đơ̆ng tơnuh hin ‘nŏh jĭ vei lăng năng tông, atŏk tơiung bri, pơtăm ‘long pơgang, rong kon tơrong tơ̆ hơla bri ‘long hơdai hăm chă tơmang lăng”.

Đei teh bri ‘long bri brăh xă hlŏh tơ̆ tơring Tây Nguyên, hăm hlŏh 550.000 ha, tơdrong dêh char Kon Tum tưk tơiung tơdrong pơtăm ‘long pơgang tŏk bŏk hơnhăk ba lơ tơdrong đei yoa ăn kon pơlei păng khul kơdră pơgơ̆r hai, jang atŏk tơiung mŭk drăm, hơdai hăm vei lăng bri ‘long hai. Sơnăm âu ki kơjă tơmam roi tŏk lơ hlŏh dơ̆ng đơ̆ng pơtăm ‘long pơgang tơ̆ dêh char Kon Tum, iŏk đei 1.650 ti hlak jên, dang 24% akŏm đĭ đăng kơjă tŏk thim đơ̆ng anih choh jang xa./.