Rim ‘măng truh khei 8, đon ƀlŏk dơ̆ng kơ 1 pơyan puih gĭt kăl dŏh sơ̆ vih dơ̆ng hăm dôm bơngai vang iung tơblăh sơ̆. Hăm pơnă Chinh trĭ Đinh Kim Anh, tơ̆ phường Ea Kao, dêh char Đắk Lắk, kơjă kăp gĭt đơ̆ng tơdrong rơngei hiôk hian đei tơplih hăm chăl sơnăm oei mơlôh păng đei hloi sĕch pham kơ bôl boăl. Sơnăm 1972, đơ̆ng rŏng kơ juă ƀơm mĭn ƀât 1 ‘măng năm sơng kăch mang, ƀok rơka ăl păng đei hơyăt rôp. Hlŏh 2 sơnăm đei rôp kron tơ̆ lơ hnam phak, ƀok hơnơ̆ng đei hơyăt teh dong mă lei ưh đei ha ƀơ̆r pơma 1 tơdrong kiơ, yoa găh rŏng ƀok jĭ dôm anih jang kăch mang ƀônh đei hơyăt băt.

Tơdrong tơgŭm ăn ƀok Đinh Kim Anh yak hlŏh dôm sơnăm tôch pơmat tat, vei kơjăp đon lui chinh trĭ doh sơ̆ ‘nŏh jĭ Kơjă kăp gĭt đơ̆ng Tơdrong rơngei, hiôk hian – dôm tơdrong Ƀok Hô hlôi pơma lơ̆m Hla ar Pơre Nơ̆r rơngei, pơjing đei teh đak Việt Nam Dân chủ Cộng hòa: "Ưh kơ đei yă kiơ kăp gĭt hloh kơ rơngei hiôk hian, Ƀok Hô pơma bơih. Nơ̆r noh tôch kăp gĭt. Kơlih thoi noh lơ̆m tơdrong arih, inh băt pơmat tat, ưh kơ măh ƀoh, ưh kơ măh phe xa ƀa xŏng, xa xăi ƀum ƀlang đĕch, mă lei oei hơnơ̆ng lui tơdrong jang kăch mang gô iŏk đei jơnei. ‘Noh jĭ tơdrong tôch 'lơ̆ng."

Đon lui 'nŏh ưh lăp tơgŭm ăn đe linh dơ̆ng kơjăp lơ̆m hnam phak đĕch, mă oei pơlung lơ jơhnơr druh dăm rơih trong vang yak kiơ̆ mưh teh đak oei đei tơdrong tơblăh.

Ƀât ‘nao 17 sơnăm, tơdăm Bùi Ngọc Thảo oei tơ̆ Diễn Châu, Nghệ An năm pơm ƀô̆ đô̆i, jing ƀô̆ đô̆i Đặc công tơ̆ đak păng năm tơ̆ kơdrăn tơblăh găh Tơring Tŏk bŏk. Đei lơ bôl boăl ưh đei brŏk hơlơ̆k dơ̆ng, đei dôm 'măng tơblăh tih, hiong răm tôch dêh, mă lei lơ̆m đon tơchĕưng kơ đe linh oei mơlôh dŏh sơ̆ 'noh jĭ, hơnơ̆ng hơpơi 'meh iŏk rơngei ăn pơlei pơla, pơjing đei 1 teh đak kơjăp ‘lơ̆ng.

81 sơnăm đơ̆ng rŏng Kăch mang Khei 8, teh đak yak mơ̆t lơ̆m mĭnh jăl trong tôch phara. Đơ̆ng mĭnh teh đak pơngot rơvĕt, tơngiĕt găn, kơtul kơhlôh, Việt Nam hlôi pơjing tơdrong pơvei, jang tơbôl hăm vă jê̆ 200 teh đak, vang iung jang pran ‘lơ̆ng lơ̆m dôm Khul jang mŭk drăm păng tĕch mơdro xa lơ̆m plei teh, dar deh tơƀôh hơdăh anih dơ̆ng đơ̆ng mĭnh teh đak jang mŭk drăm hơbĕch hơbal, gơh hơgei tơ̆ tơring.

Tơdăh chăl adrol athei iung tơblăh vă iŏk đei rơngei hiôk hian, chĕp kơ̆l pơgơ̆r kơdih ăn hơdrĕch hơdrung, 'nŏh chăl hrei 'nâu, tơdrong ‘mĕh vă 'nŏh đei pơ ‘yoi lơ̆m tơdrong jang 'nao, ‘nŏh jĭ: pơjing mĭnh teh đak Việt Nam rơngei hiôk hian, pơm tơm kơdih, pơdrŏng pran kơtang, kĕ mât jang hơdoi păng pơjei băl lơ̆m mĭnh apŭng plenh teh đei lơ tơdrong tơplih.

Lăng dơ̆ng trong yak 'noh, ƀok Bùi Ngọc Thảo, dang ei oei tơ̆ phường Buôn Ma Thuột, dêh char Đắk Lắk akhan, dôm kơjă kăp gĭt đơ̆ng Kăch mang Khei 8 oei jing tơdrong tơm vă teh đak yak mơ̆t lơ̆m chăl jang tŏk 'nao: "Nhen nơ̆r ƀok Tổng Bí thư Tô Lâm, bơ̆n yak mơ̆t lơ̆m chăl jang tŏk đơ̆ng hơdrĕch hơdrung, 'nŏh jĭ mĭnh hơyak tŏk pran ‘moi kiơ̆ đơ̆ng tơdrong juăt jang kăch mang Việt Nam. Đơ̆ng tơdrong juăt ‘lơ̆ng đei hơdrô̆ âu bơ̆n gơ̆h păr đông kơjung hlŏh dơ̆ng."

Hăm jơhnơr mơlôh hrei 'nâu, ƀai hŏk kăp gĭt đơ̆ng pơyan Puih sơnăm 1945 yoa thoi noh ưh lăp đei lơ̆m dôm hla ar chih đĕch. Tơ̆ Đắk Lắk, Anih jang đoan dêh char chih hơdăh, pơtho tơƀôh tơdrong juăt ‘lơ̆ng athei tơgŭm ăn druh dăm băt kơjă kăp gĭt đơ̆ng rơngei hiôk hian, năng kăl, băt ‘mêm dôm tơdrong jơnei mă mĕ ƀă yă ƀok hlôi tơplih hăm sĕch kar, chu lôch tang hơkâu păng kăl hlŏh dơ̆ng ‘nŏh athei pơm tơdrong hưch hanh ‘nŏh jing tơdrong bơ̆ jang tơ̆ yăn âu.

Trong jang kŭm đei tơplih 'nao kiơ̆ trong jê̆ hăm druh dăm ƀiơ̆, đơ̆ng mang tơpôl, video kơđeh, podcast truh dôm tơdrong jang chă hơlen chăl adrol sơ̆, tơƀơ̆p dôm bơngai bơ̆ jang păng arih xa chăl dŏh sơ̆. Tơdrong tơm ưh lăp vă bơngai mơlôh băt truh chăl arih adrol sơ̆ đĕch, mă vă đơ̆ng chăl arih ‘nŏh pơjing đei đon tơnăp vă bơ̆ jang ăn chăl dang ei păng ning mônh kơnh.

'Nhŏng Nguyễn Thao Giang, Phŏ Bí thư Đoàn dêh char Đắk Lắk tơroi: "Tơdrong kăl hlŏh 'nŏh jĭ tơmât chăl adrol ki hăm tơdrong arih xa hrei 'nâu ăn druh dăm. Athei tơgŭm ăn đe buăl mơlôh băt hơdăh kơjă kăp gĭt đơ̆ng tơdrong rơngei hiôk hian hrei 'nâu vă pơtho đon hlôh vao hăm tơpôl, tơdrong mât 1 jơhngâm đon, tơdrong pơma xa mưh yoa mang. Đơ̆ng tơdrong chu lôch tang đơ̆ng rim jơhnơr adrol sơ̆, gơ̆h tưk tơiung jơhngâm đon bơ̆ jang tơgŭm, plang pơyơ̆r, đon jang tơnăp hăm tơpôl."

Rim chăl đei mĭnh trong yak kơdih vă pơtrơp dơ̆ng jơhngơ̆m đon pran kơtang đơ̆ng pơyan Puih rơngei hiôk hian sơ̆. Tơdăh chăl mĕ ƀă, yă ƀok iŏk jơhngơ̆m đon 'mêm kơ eng teh đak, nuih mơng păng chu lôch tang vă iŏk đei tơdrong rơngei hiôk hian, 'noh jơhnơr hrei 'nâu athei pơm tơplih dôm kơjă kăp gĭt 'noh jing jơhngơ̆m pran vă tơiung pơjing teh đak: hăm tơdrong hlôh vao vă pơm tơm kơdih tơ̆ ning mônh kơnh, hăm tơdrong pơchĕh rơgei vă pơjing đei dôm kơjă kăp gĭt 'nao, hăm đon jang tơnăp vă vei lăng tơdrong jơnei đơ̆ng dôm chăl hơdrol sơ̆.

'Nŏh kŭm jing trong jơhngơ̆m đon Kăch mang Khei 8 hơnơ̆ng arih hơdai lơ̆m chăl dang ei, ưh khan lăp lơ̆m dôm tơdrong đei chih răk, tơroi dơ̆ng mưh rim ‘măng truh khei 8 đĕch, mă lơ̆m tơdrong jang, đon hơpơi 'meh păng dôm tơdrong tơgop rơđăh ‘lơ̆ng đơ̆ng rim bơngai Việt Nam hrei 'nâu.