VOV4.Bahnar - Jô̆ trŭh đĭ khei 3/2022, tơ̆ dêh char Gia Lai, oei đei vă jê̆ 170.000ha lơ̆m akŏp hlŏh 632.000 ha bri tim mă pơjao ăn rim hơnĭh vei lăng, khŭl, kon pơlei jang kiơ̆ vei lăng năng tông bri. Tơdrong mă au pơm ăn kơdră tơring măh vei lăng bri lơ̆m bơngai jang, tơmam drăm pơ yua ăn vei lăng bri kơ ƀăh kơ bôch dơ̆ng. Tơdrong mă au pơm mơmat tat ăn jang kiơ̆ rim tơdrong jang chĭnh trĭ anai tơ̆ tơring, tơdrong vei lăng năng tông bri jei ư̆h kơ jơnei.

Tơdrong oei sa kơ rim bơngai jang vei lăng bri tơ̆ tơring Ia Mơr, apŭng Chư̆ Prông

‘Nhŏng Trần Quốc Châu, 34 sơnăm, oei tơ̆ pơlei Kla đei Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei tơring Ia Mơr, apŭng Chư̆ Prông kĭ pơkăp iŏk jang vei lăng bri ăn tơring đơ̆ng blŭng sơnăm 2022. Hăm kon jên khei 6 trĭu hlak jên lơ̆m 1 ‘nu 1 khei, tơdrong jang kơ ‘nhŏng Châu hăm 4 ‘nu kang ƀô̆ tơ̆ Hơnĭh gak vei lăng bri kơsô̆ 1 ‘nŏh năm dăr joang, vei lăng dang 4.000 ha bri. Groi tĕh bri să, jơ ‘năr bơ̆ jang prăt măng prăt năr; hơmơt tơt mă lei ư̆h kơ đei yă kiơ vei lăng akau jăn au to pơm ăn khŭl vei lăng bri ư̆h kơ pran:“Đe hăp krao điên thoăi, băt nhôn năm pơtrui trong ayơ, đe hăp akhan năm tơ̆ au, tĕh pơlôch; chĕp săng tơgăk drŭh kŏh ƀet ‘nŏh đei ƀôh hơnơ̆ng đĕch. Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnĭh gak pơjao ăn ‘nhŏng ŏh nhôn năm pơtrui, tơdăh ƀô̆h kŏh tơtông ‘long ‘nŏh krao điên thoăi tơroi, hơdrô̆ bơ̆n vă kĕ đơ̆ng yơ, tơroi ăn kơdră tơring ăn khŭl jang năm xek tơlang, khŭl vei lăng bri ư̆h kơ gơ̆h xek tơlang ôh”.

        ‘Nhŏng Nguyễn Tuấn Anh, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei tơring Ia Mơr, apŭng Chư̆ Prông tơbăt, hơgăt tĕh bri păng tĕh jang sa tơ̆ tơring dang ei ‘noh 24.000 ha. Lơ̆m au ‘nao lăp 10.000 ha đei pơjao ăn Dơnŏ anŭh Vei lăng Bri Ia Mơr vei lăng. Groi tĕh bri uơ oei, tơring măh vei lăng hloi. ‘Ngoăih 20 ‘nu bơngai jang đei kĭ pơkăp, tơring măh ăn khŭl kang ƀô̆, kŏng ang, dân quân tự vệ vang iung jang tơgŭm tơ̆ gơmăng. Kơ yuơ ‘nau jing bri ‘long đe pơrăm kơtang hlŏh. Ƀok Nguyễn Tuấn Anh tơbăt, đơ̆ng sơnăm 2021 trŭh dang ei, kơ dĭh ƀok, tơpôl Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei tơring hăm khul vei lăng bri hlôi pơm kiêm điêm lơ ‘măng kơ yuơ tim mă tang găn kĕ đe koh pơrăm bri ‘long: "Nhen kơ dĭh ba, tơ̆ kơ ‘năr bơ̆ jang lơ̆m Hơnih bơ̆ jang tơring, tơ̆ gơmăng oei chô̆ hơnhŭng oei lơ̆m bri atŭm hăm ‘nhŏng ŏh tang găn vă chĕp pơgơ̆r kơtang, xek tơlang tơtom. Mă lei tơnap tap ăn tơring lơ̆m rim tơdrong jang anai. Pơ tĭh gia nhen đei khei ‘năr akŏm iung jang lơ̆m vei lăng năng tông bri, ‘nŏh dôm tơdrong bơ̆ jang anai nhen atŏk tơ iung mŭk drăm, pơtho tơbăt ăn kon pơlei hơdrin chŏh jang sa ‘nŏh tim gan tom”.

Khŭl vei lăng bri tơring Ia Mơr, apŭng Chư̆ Prông oei sa lơ̆m bri vă vei lăng bri

Pă kĕ lơ̆m vei lăng bri ‘nŏh jing tơdrong đei ƀô̆h tơpă yan au kơ Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei tơring H’Bông, apŭng Chư̆ Sê. Ƀok Bùi Văn Cường- Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei tơring H’Bông tơbăt, tŏk bok sơnăm 2019, mư̆h Dơnŏ anĭh vei lăng bri ‘long Ayun Pa sơlăh pơdơ̆h jang, tơring đei pơjao ăn vei lăng hlŏh 3.800 ha bri, lơ̆m au bri gĭt kăl. Jei đơ̆ng mă nŏh trŭh dang ei, tơdrong koh pơrăm bri tơ̆ au hơnơ̆ng đei ƀô̆h, hăm bri ‘long răm trŭh mĭnh ƀar hektar trŭh mơjĭt hektar lơ̆m 1 ‘măng. Lăp hơdrô̆ lơ̆m tim mă truh 1 sơnăm đơ̆ng khei 9/2021 trŭh năr blŭng khei 7/2022, bri tơ̆ 15 hơdrar kơ 4 groi găh rim tĕh bri 1064 păng 1065 hlôi răm khŭl tơtông kŏh, chưk tĕh tơnă. Lơ̆m au đei 23ha 5 sao ‘nŏh đe pơtăm hloi ‘long ƀăch đan, mư̆h dơnơm ‘long đĭh hơri blŭh bơ̆ kơ jung minh hơđa ‘noĭh tơngla bri mă ƀô̆h. Ƀok Bùi Văn Cường tơbăt:“Lăp đơ̆ng rŏng tơring H’Bông iŏk vei lăng tĕh bri au ‘nŏh đei tôch kơ lơ tơnap tap nhen găn hlŏh đak kroong, dăh mă yak hlŏh 2 apŭng Phú Thiện, Ia Pa, pơ đĭ brŏk năm dang 100km".

        Ƀok Thái Thượng Hải, Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anih vei lăng bri apŭng Chư̆ Sê tơbăt, lơ ‘măng hơnĭh au jang tơgŭm ăn Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei apŭng Chư̆ Sê pơm hla bơar athei Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai pơjao bri, mă lei tim mă ƀô̆h lơ liơ:“Hlŏh đơ̆ng rim tơdrong đei ƀô̆h păng lơ̆m bơ̆ jang vei lăng đei lơ tơdrong tim mă lăp, kơna sơnăm 2021, Dơnŏ anĭh vei lăng bri hlôi jang tơgum ăn apŭng pơtrŭh tơƀô̆h hăm Dơnŏ anih vei lăng Chŏh jang sa păng Tơring tơrang dêh char pơtrŭh ăn Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei dêh char apĭnh pơjao dơ̆ng hơgăt tĕh bri au ăn Dơnŏ anĭh vei lăng Bri Ayun PaPa vei lăng, kơ yuơ đe sư đei bơngai joăt jang, đei kon jên jang ‘nŏh ‘lơ̆ng hlŏh. Khei năr blŭng sơnăm 2022 jei hlôi bơ̆ jang mĭnh ‘măng bơih".

Bri tơ̆ tơring Ia Mơr hơnơ̆ng răm đe kŏh mŭih chŏh jang sa

Hăm hlŏh 632.000 ha, hrei au, Gia Lai ‘nŏh dêh char đei tĕh bri să hlŏh mă 4 lơ̆m tĕh đak păng să hlŏh lơ̆m 5 dêh char Tây Nguyên. Khei năr au ki, groi tĕh bri kơ dêh char Gia Lai oei hơnơ̆ng răm kơtang; ‘long hơyơ̆r ăn kơ tĕh pă gan kơtang pơtêng jô̆ hơtŏ lơ̆m tơring. Jăl jang 2015-2020, lơ̆m dêh char hlôi đei hlŏh 4.300 ‘măng đe pơrăm bri hăm kơ hrĕng hektar bri ‘long răm đe kŏh pơrăm.

        Ƀok Nguyễn Văn Hoan- Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anĭh vei lăng Chŏh jang sa păng Atŏk tơ iung tơring tơrang dêh char Gia Lai tơbăt, mĭnh lơ̆m dôm tơdrong pơm ăn mă rim tơring ư̆h kơ kĕ vei lăng bri ‘nŏh tĕh bri đei pơjao vei lăng hăp plăh sơlam tĕh jang sa kơ kon pơlei. Vă sơđơ̆ng ăn vei lăng bri 'lơ̆ng hloh, bri kăl đei pơjao ăn rim hơnĭh mơdro sa tơm dăh mă kon pơlei nhen tơdrong tơchơ̆t kơ Khôi luơ̆t Bri ‘long. Mă lei tơdrong au đei ƀơm trŭh lơ tơdrong nhen kon jên jang, chă hơgăt. Ƀok Hoan hơmŏ, đĭ đăng bri tơ̆ dêh char gô đei pơjao ƀlep hơnĭh ƀlep bơngai kiơ̆ trong pơ prŏ vă jang trŭh sơnăm 2030:“Hrei au, Gia Lai oei đei tĕh bri tôch kơ să tim mă pơjao ăn rim tơngla vei lăng. Trong bơ̆ jang kơ Dơnŏ anĭh vei lăng Chŏh jang sa păng Bri ‘long ‘noh đĭ đăng groi tĕh bri kăl đei pơjao ăn tơngla vei lăng, hơdrin trŭh sơnăm 2030, đĭ đăng tĕh bri au kăl pơjao ăn tơngla bri vei lăng".

Lơ̆m khei ‘năr gô chang đei tơngla, Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei rim tơring đei bri tim mă đei pơjao oei mơ hoal hăm tơdrong jang ‘nau đĕch.

Tơblơ̆ nơ̆r: Amazưt

Bơngai chĭh: Nguyễn Thảo