VOV4.Bahnar – Gơnơm hrôih hơlen tang găn pơrang j^  COVID-19, lơ anih jang mu\k drăm tơ\ dêh char Gia Lai hlôi ke\ hơto\k pran pơm jang, hơto\k tơmam drăm choh pơtăm te\ch ăn teh đak đe. Tơdrong âu tơgop hơto\k tơmam te\ch ăn teh đak đe kơ ja#p dêh char to\k je# 39% pơtêng hăm khei năr âu xơnăm xơ\, đei 368 tr^u đôlar. 'Nâu duh jing trong hiôk vă jơnu\m jang mu\k drăm lơ\m dêh char hơto\k hơmet, hơto\k pran jang te\ch pơdro, tơgu\m Gia Lai đei jơnei dôm tơchơ\t jang mu\k drăm tơpôl lơ\m xơnăm 2022. 

          Đơ\ng blu\ng xơnăm truh dang ei, Ko\ng ti jang kiơ\ Kôh phân Choh jang xa kiơ\ trong 'nao Hưng Sơn (dêh char Gia Lai) hlôi te\ch ăn teh đak đe đei je# 9000 ta#n prit, đei yua 9 tr^u đôlar, tôm tơmam te\ch adoi tơmam tơm dơnơm. {ok Lê Hoàng Linh- pơgơ\r pơgar jang prit kơ ko\ng ti tơ\ xăh Trang, apu\ng Đăk Đoa ăn tơbăt, vă 'măn ăn tơdrong te\ch tơmam tơm găh prit, đơ\ng 'nao tơ iung pơjing, anih jang hlôi bơ\ hla bar chih pơkăp tơring pơtăm păng anih 'nu\ng tơmam.

Gơnơm noh, mă prit đei yua, te\ch ăn teh đak đe adoi tơnăp. Gơnơm te\ch ăn teh đak đe xơđơ\ng, dang ei ko\ng ti hlôi axong tơdrong jang ăn pơhlom 800 'nu jang, lơ\m noh đei 80% noh bơngai kon kông tơ\ xăh Trang păng xăh Hneng, apu\ng Đăk Đoa, hăm jên khei jang đơ\ng 6 truh 7 tr^u hlj minh khei hăm minh 'nu jang: "Đơ\ng pơtăm, noh chih pơkăp tơring  pơtăm hloi. Kơyuơ noh, ko\ng ti kơdih pơtăm, 'nu\ng tơmam te\ch ăn teh đak đe hloi. Ăh đei axong pơkăp tơring pơtăm noh gơh te\ch ăn teh đak đe bơih, ưh kơx^ kiơ\ đơ\ng anih pơm kơdranh ăh yơ ôh, tơjur [iơ\ jên huach te\ch tơmam kơ po. Tơchơ\t kơ ko\ng ti noh pơih xă dar deh tơring te\ch răt, chă tơring te\ch 'nao, tang găn răm lơ\m tơdrong jang te\ch pơdro".

          Adoi đei jơnei lơ hơto\k te\ch tơmam ăn teh đak đe, Ko\ng ti Kôh phân Te\ch Răt tơmam drăm hăm teh đak đe Đồng Giao pơm jang tơ\ Gia Lai hlôi tơle\ch đei hloh 15.000 ta#n tơmam bơ\ đơ\ng chăn hroi, chik, pơ o\, tơh kok, hơ[o 'ngam vă te\ch ăn teh đak Mih păng Châu Âu, đei yua 40 tr^u đôlar, yak hloh 126% pơtêng hăm khei năr âu xơnăm xơ\.

{ok Đinh Gia Nghĩa – Kơdră anih jang ăn tơbăt, đei io\k yua âu, 'nguaih kơ tơdrong hơbe\ch đơ\ng anih jang mu\k drăm, oei đei tơdrong mă Khul kơpal teh đak hơlen tang găn keh kong pơrang j^ COVID-19, bơngai jang đei [et vaccine bơ\ng j^ hrôih noh tơdrong jang ưh đei tơhlăk tơhl^n: "Kơtă đơ\ng ro\ng kơ pơrang j^ COVID-19 hơbuh hli, anih jang mu\k drăm nhôn hơbe\ch hơbal lơ\m hơmet pơm jang. Dang ei, nhôn ako\m axong jang găh kơmăi kơmo\k, mă kăl noh kơmăi pơm tơle\ch tơmam drăm, kiơ\ đơ\ng noh hơto\k pơ 'lơ\ng tơmam drăm, vă ako\m te\ch ăn teh đak Mih păng Jơnu\m Châu Âu. Nhôn duh jang hadoi hăm kon pơlei jang mir vă vei xơđơ\ng tơring pơtăm tơmam jang gơh xơđơ\ng, hơto\k tơ iung, vei xơđơ\ng ăn hnam kơmăi gơh đei tơmam pơjing te\ch tơle\ch"

          Dang ei, Hnam kơmăi pơm tơle\ch păng 'nu\ng plei 'long hơdrih păng plei 'long 'măn hơ ngeo IQF kơ Ko\ng ti Kôh phân Hoàng Anh Gia Lai oei đei dôm j^t anih vei hơlen, pơm tơle\ch 'nhot plei 'long xa iơ ie\ hăm tơdrong pơm tơle\ch pơhlom 100.000 ta#n tơmam drăm minh xơnăm păng hlôi đei lơ anih jang mu\k drăm chih măt hơlen axong jang vă pơtăm, pơm tơle\ch te\ch ăn teh đak đe 'nhot plei 'long xa. 'Nâu jing tơdrong kăp g^t vă dôm anih jang mu\k drăm hơto\k te\ch tơmam ăn teh đak đe, lơ\m noh đei tơring EU.

{ok Phạm Văn Binh – Kơdră Anih jang Te\ch pơdro dêh char Gia Lai ăn tơbăt, te\ch tơmam choh pơtăm ăn teh đak đe tơ\ dêh char đei hơto\k hơ iă. Ja#p dêh char dang ei đei hloh 30 anih jang mu\k drăm te\ch tơmam choh pơtăm ăn teh đak đe. Lơ\m noh, dôm teh đak lơ\m Jơnu\m jang Châu Âu đei pơhlom 40%. Atu\m hăm dôm anih jang mu\k drăm ka phê, kơsu, chăn hroi, hlôi jang kloh kle\ch, hlôi đei lơ anih jang mu\k drăm 'nao tơ iung pơjing mă lei hlôi pơm jang đei jơnei kăp g^t kơyuơ đei trong jang rơgei. Dôm anih jang mu\k drăm âu hlôi chih pơkăp 55 kơso# pơkăp tơring pơtăm păng 21 anih 'nu\ng tơmam bơ\ đơ\ng prit, mit, gu ga vă te\ch ăn teh đak Trung Quốc, Nha#t, Hàn Quốc. Kiơ\ kơ [ok Phạm Văn Binh, khei năr truh, anih jang te\ch pơdro gô pơtoi tơle\ch lơ tơdrong jang yak hadoi hăm anih jang mu\k drăm, hơto\k pran tơdrong te\ch tơmam choh pơtăm ăn teh đak đe kơ tơring: “Mă hăt noh tơdrong jang vei hơlen đơ\ng teh đak, nhôn jang hadoi hăm Anih hơto\k te\ch răt tơmam drăm hăm teh đak đe  kơ Anih tơm Te\ch pơdro vă tơroi găh tơring te\ch răt mă Gia Lai đei tôm tơdrong pơkăp vă dôm anih jang mu\k drăm gơh io\k jang. Hăm anih jang mu\k drăm noh đe xư yak hadoi vă vei xơđơ\ng tơring te\ch răt păng pơih xă tơring pơm jang. Blu\ng xơnăm âu ki, dêh char Gia Lai adoi pơgơ\r ako\m dôm anih jang tang măt, tơjra#m Việt- Nha#t, tơjra#m Việt - Hàn, pơih xă hơyak jang 'nao ăn tơdrong jang te\ch tơmam ăn teh đak đe kơ Gia Lai lơ\m khei năr truh”.

          Dang ei, kơjă tơdrong choh jang xa rim xơnăm tơ\ dêh char Gia Lai đei pơhlom 32.000 tih hlj, đei yua 65% lơ\m kơso# kơjă 49.000 tih hlj kơ tôm tơdrong jang mu\k drăm tơ\ tơring. Kơyuơ noh, tơdrong hơto\k pran te\ch tơmam choh pơtăm ăn teh đak đe tơgu\m hơto\k mu\k drăm, atu\m hăm noh hơto\k tơdrong erih ăn kon pơlei.

          Vă hơto\k kơjă păng tơjur [iơ\ răm lơ\m choh jang xa, dêh char Gia Lai to\k bo\k adrin hơvơn dôm anih jang mu\k drăm axong jang kơmăi kơmo\k vă pơm tơle\ch tơmam drăm đơ\ng choh pơtăm, pơjing dôm tơring choh jang 'nao nhen plei 'long xa, 'nhot, [um [lang, phe... Tơre\k hơvơn dôm anih jang mu\k drăm tơguăt kơjăp đơ\ng tơdrong pơm tơle\ch păng te\ch tơmam drăm. Kiơ\ đơ\ng noh, pơjing dôm anih jang mu\k drăm yuk trong hơlâu, hơto\k trong jang kơmăi kơmo\k 'nao tơguăt dih băl, hơto\k tơmam drăm choh pơtăm.

Lan chih păng pơre nơ\r