Kiơ̆ um la kak pơkăp 'long bri, Rơvak 4, ƀôt 4, Tơring bri 989, găh Anih vei lăng kon pơlei xăh Ia Mơr, apŭng Chư Prông iŏk vei lăng, noh bri ưh kơ giơ̆ng. Mă lei tơpă, pơhlom 3 ha tơ̆ âu hlôi đei pơvei hlơp hăm tơ̆r păng rơbưn. Lơ̆m lăm noh 'long găr sơlơ̆k atŭm hăm lơ hơdrĕch 'long tŏ xĕt năr tŏk bŏk oei giơ̆ng 'lơ̆ng.

Tơ̆ âu tơ̆ to duh oei đei tơm 'long bri ƀơm xoh găm rơrĭk. Tơdrong mă bri ƀơm tơgar duh đei ƀôh tơ̆ minh ƀar tơring bri 990 (bri vei lăng kơ Anih vei lăng kon pơlei xăh Ia Mơr), tơring bri 991, 993 (bri hmŏ kơ Jơnŭm vei lăng bri Ia Muer). 'Nhŏng Sa Văn Điều – jang vei lăng bri kơ Anih vei lăng kon pơlei xăh Ia Mơr ăn tơbăt:: “Lăng ƀôh đe chă hơlen noh đe xư kơdâu klenh pơđĭ. Jang noh đe xư pơkăp đĭ trong bơih. Ba hơlen đe xư, đe hơlen ba, tơnap tap mă. Chă hơlen lơ 'măng hrat hăm tơdrong noh. Hơdăh noh lơ 'măng chă hơlen ưh kơ ƀôh kiơ, 'năr đơ̆ng rŏng hlôi ƀôh pơtăm 'long bơih, jang lai yơ duh ưh kơ băt hloi”

Ưh adrô̆ bri ưh kơ giơ̆ng, mă lơ hơgăt bri hơmŏ tơ̆ dêh char Gia Lai duh ƀơm tơgar kơtang. Tơ̆ apŭng Chư Sê, lơ̆m kơsô̆ 2.100 ha bri hơmŏ kơyuơ Anih vei lăng kon pơlei xăh H’bông vei lăng, lơ̆m 1 xơnăm kơ âu hlôi đei hloh 34 ha tơ̆ dôm tơring bri 1064 păng 1065 ƀơm đe koh tơtong 'long bri chôk teh tơmăn păng pơtăm 'long ƀăch đan. Tơdrong phă bri hơmŏ tơ̆ âu hlôi đei kŏng ang apŭng tơkêng, mă lei tam mă đei tơdrong xek tơlang yơ. Ƀok Thái Thượng Hải- Kơdră Anih jang Hơlen bri apŭng Chư Sê ăn tơbăt: “Hơgăt mă xăh H’bông vei lăng noh tơring teh ưh đei hơnơ̆ng mă tơklăh tơ̆ âu tơ̆ to. 'meh hơlen hơlen noh athei năm truh apŭng Phú Thiện, găn apŭng Ia Pa năm truh bri mă po vei lăng. Dôm tơdrong kăl găh bơngai jang păng lơ tơdrong nai noh tơnap tap ăn tơdrong vei lăng”.

Khei 11/2022, Kŏng ang dêh char Gia Lai tơkêng tơdrong “ưh đei tơnăp lơ̆m pơm jang pơrăm tih tên” đei ƀôh tơ̆ Jơnŭm vei hơlen bri hơmŏ apŭng Đức Cơ tơrĕk truh tơdrong pơm glăi lê̆ hiong 9000 ha bri lơ̆m jăl xơnăm đơ̆ng 2011-2019. Anih jang Hơlen dêh char Gia Lai duh pơtruh nơ̆r tơkêng tơdrong pơm glăi lê̆ hiong 2000 ha bri tơ̆ Anih jang găh 'Long bri Ia Pa (apŭng Krông Chro). Tơ̆ 2 tơring âu, lơ hơgăt bri hlôi jing mir pơtăm găr sơlơ̆k păng anih rong rơmo kơ kon pơlei.

Lơ̆m 5 xơnăm kơ âu, khul kơpal dêh char Gia Lai hlôi ƀôh 2.940 'măng pơm glăi kơluơ̆t pơkăp găh 'long bri. Đơ̆ng blŭng xơnăm 2022 truh dang ei, rim tơring hlôi ƀôh đei 290 'măng, lơ̆m noh xek tơlang 29 'măng glăi. Kơsô̆ pơm glăi luơ̆t vei lăng vri ƀôh tơjur ăh xơnăm đơ̆ng rŏng pơtêng hăm xơnăm adrol, mă lei tơdrong phă bri, tơgar teh bri adoi oei ƀôh tŏk lơ păng tơnap kơ tang găn. Ƀok Trương Văn Nam, Kơdră Anih vei lăng bri lơ̆m Anih tơm hơlen bri dêh char Gia Lai xơkơ̆t: “Tơroi hơdăh, dang ei khul jang lơ duh ưh kơ kĕ jang keh ôh. Adrô̆ đei minh trong noh dôm anih jang kơpal, dôm jăl pơgơ̆r tơroi tơbăt lang xă vă kon pơlei băt tơdrong pơyua đơ̆ng bri, vă đe tơnăp hloh hăm tơdrong vei lăng bri. Tơdrong mă âu ưh kơsĭ 1 năr, 2 năr noh jang đei"

Hăm hloh 632.000 ha, dang ei, Gia Lai jing dêh char đei hơgăt bri xă mă 4 kơ jâ̆p teh đak lơ̆m 5 dêh char Tây Nguyên. Khei năr âu ki, hơgăt bri hon kơdih kơ dêh char duh oei pơtoi tơjur; kơsô̆ bri kơđeh hloh kơ pơkăp atŭm lơ̆m jâ̆p tơring. Jăl xơnăm 2015-2020, tơ̆ dêh char đei hloh 4.300 'măng pơm glăi hăm kơ hrĕng ha bri ƀơm koh phă.

'Nguaih kơ noh, tơ̆ Gia Lai, duh oei đei jê̆ 170.000 ha bri tam mă đei pơjao ăn dôm anih vei lăng, anih jang, pơlei pơla iŏk vei lăng. Tơpă tơdrong âu pơkăl jơnŭm pơgơ̆r tơring athei kơdih vei bri lơ̆m tơdrong mă bơngai jang, tơmam drăm tam mă đei tôm. Tơdrong mă âu pơm tơnap tap hrat hrĭn hăm tơdrong pơm kiơ̆ pơkăp xơnong chĭn trĭ nai tơ̆ tơring, jang vei lăng bri ưh đei tơnăp. Ƀok Nguyễn Văn Hoan – Phŏ Kơdră Anih Choh jang xa păng Hơtŏk tơring pơxĕl dêh char Gia Lai ăn tơbăt, minh păh tơdrong tơm dôm xăh tơnap tap lơ̆m vei lăng bri, noh hơgăt bri đei pơjao hrơ hrau hăm teh choh jang kơ kon pơlei. Vă vei lăng bri đei jơnei tơnăp hloh, bri kăl đei pơjao ăn dôm anih jang mŭk drăm dăh mă kon pơlei nhen pơkăp đơ̆ng Luơ̆t 'Long bri. Mă lei tơdrong tơrĕk truh lơ tơdrong, nhen jên jang, pơkă teh. Ƀok Hoan hơpơi, tôm tơring bri kơ dêh char gô đei pơjao trŏ bơngai păng trŏ pơkăp truh xơnăm 2030: “Dang ei, Gia Lai hơgăt oei tih xă tam mă đei pơjao ăn dôm tơ 'ngla bri vei lăng. Đon kơchĕng kơ anih choh jang xa păng jang găh bri noh tôm hơgăt bri athei đei pơjao ăn tơ 'ngla vei lăng bri, adrin truh xơnăm 2030, tôm hơgăt âu athei đei pơjao ăn tơ 'ngla bri vei lăng".

Mưh ưh đei trong jang tơnăp păng tôm tong, bri tơ̆ Gia Lai duh oei ƀơm tơgar rim kơ năr, hăm tơdrong ưh đei tơnăp đơ̆ng tơ 'ngla bri păng dôm khul jang kơpal vei lăng bri.