Đơ̆ng rŏng khei ‘năr pơdơh đunh, dôm tơdrong jang ŭnh điên hạt nhân Ninh Thuận 1 păng 2 tŏk bŏk tơlĕch jang hơlơ̆k dơ̆ng tơ̆ tơring păh Pơbăh dêh char Khánh Hòa. Tơdrong jang iŏk teh hlôi đei bơ̆jang, hơnih oei hle tŏk bŏk đei tơmơ̆t jên jang, kon pơlei drơ̆ng lăp, chu pơjao teh.

 Mă lei, đơ̆ng rŏng hloh 15 sơnăm, 2 tơdrong jang đei pơdơh hê̆, lơ tơdrong đei yua đơ̆ng kon pơlei lơ̆m tơring đei sa yua. Teh đei gơ̆t lê̆, kon pơlei ưh kơ gơh tơmơ̆t jên jang đunh khei ‘năr. Tơdrong jang tơgŭm hrŭ ‘mong tam mă kiơ̆ tom kơjă jang sa ‘nao. Ƀok Tu Thanh Hường, tơ̆ xăh Phước Dinh tơbăt, kon pơlei hlôi tơplih đơ̆ng teh chuơh jing rong hơdang, dong hơbâu tŏng hnot bronh hơnhăk ăn kơjă mŭk drăm lơ. Ƀơ̆t iŏk pơdreo teh bơ̆jang tơdrong jang, ƀai toan jang sa tơlĕch ăn kăl hloh hăm kon pơlei:

“Hnam nhôn đei iŏk pơdreo dang 2 héc ta, tŏk bŏk rong hơbâu tŏng hnot păng rong hơdang. Kơjă rong ka hơdang hrei ‘nâu tôch kơ măk. Mĭnh ƀar ‘nu kon pơlei lê̆ teh ăn tơdrong jang, athei lĕch tơ ‘ngoăih răt teh hăm kơjă tŏk truh 15 ti hlak jên 1 hek tar”.

Ưh khan hơdrô̆ tơdrong tơroi găh jang sa, tơdrong trong nơnăm kŭm jing tơdrong bơngơ̆t truh tih đơ̆ng kon pơlei tơring tơdrong jang. Tơ̆ hơnih kon pơlei oei Vĩnh Trường, tơring tơm kơ tơdrong jang tơ̆ xăh Phước Dinh, lơ trong iĕ hrăt, kơnê̆, ƀơm ưh kơ ‘lơ̆ng truh oei sa păng hơtŏk tơiung mŭk drăm. Yă Nguyễn Thị Thanh, oei tơ̆ plei Vĩnh Trường tơroi ƀơ̆t pôk rĭ truh tơ̆ hơnih oei hle, kon pơlei ‘meh vă đei trong nơnăm hơtŏ băl tôm, hiôk ƀiơ̆:

“Kon pơlei Vĩnh Trường đunh kơâu trong iĕ, ưh kơ hiôk tôch kơ lơ. Man hnam athei chơ năm klĕch trong iĕ, ưh kơ hiôk nhen dôm hơnih nai. Ĭnh ‘meh vă tŏk tơ̆ hơnih ‘nao athei hiôk, trong nơnăm athei pơih să”.

 Tơ̆ hơnăp yan âu ‘noh, ‘meh vă tơlĕch ăn ‘noh jĭ athei hơmet ming trong jang tơgŭm mă ƀlep hăm yan âu. Tơdrong tơchơ̆t kơsô̆ 189/2025 kơ Quốc hội găh 1 trong jang tơgŭm gĭt kăl tơmơ̆t jên jang ming man Tơdrong jang ŭnh điên hạt nhân Ninh Thuận hlôi pơih ăn trong jang trŏ lăp hăm dôm trong jang tơgŭm hơdrô̆. Mă lei, dôm trong jang tơgŭm âu oei tŏk bŏk đei hơnơ̆ng dăr hơlen, hơmet ming, tơmơ̆t dơ̆ng vă hơmet pơ ‘lơ̆ng dôm tơdrong tơhlăk hơdăh tơ̆ tơring, dă ƀiơ̆ kơ mơmat ăn kon pơlei yua kơ tơdrong jang pơdui đunh dêh hnang.

Ưh kơ răp gô trong jang tơgŭm hơmet ming tôm, dêh char Khánh Hòa tŏk bŏk athei 2 tơring Vĩnh Hải, Phước Dinh kơchăng bơ̆jang kiơ̆ tơdrong jang hrŭ ‘mong, tơgŭm, ăn oei tơ̆ plei hle. Truh dang ei, tơdrong jang hrŭ ‘mong, ăn oei tơ̆ plei hle hlôi đei jơnei blŭng a. Tơdrong jang Ninh Thuận 1 iŏk pơdreo dang 450 hek tar, hlôi kĭ ăn hrŭ ‘mong ăn kơ hloh 150 ‘nu, jên hloh 168 ti hlak jên. Hơnih oei hle hloh 65 hek tar jang đang trong jang. Tơdrong jang Ninh Thuận 2 iŏk pơdreo dang 320 hek tar, hlôi jô̆ hơlen hloh 530 ŭnh hnam, hloh 100 ŭnh hnam hlôi đei kla ăn iŏk hơdrol.

Ƀok Nguyễn Văn Nhựt, Kơdră Anih vei lăng găh Kơmăy kơmŏk Mơdro sa dêh char Khánh Hòa tơbăt: “Tơ̆ 2 xăh, Anih vei lăng kon pơlei dêh char hlôi athei tŭn hrĕnh tơdrong jang iŏk teh, kiơ̆ lơ̆m tơdrong iŏk yua kơjă đơ̆ng Tơdrong tơchơ̆t 189 dđei dang ei, hơdai hăm iŏk yua trong jang hơmet ming. Mưh Quốc hội tơlĕch ăn hơmet ming tơpă, tơmơ̆t dơ̆ng tơdrong tơchơ̆t, tơring đei trong jang tơlĕch jang hrĕnh”.

Tơpă yan âu ăn ƀôh, 2 tơdrong jang ŭnh điên hạt nhân ưh khan lăp đei tơdrong ‘lơ̆ng găhvei sơđơ̆ng ŭnh hơyuh teh đak, tơgop vei sơđơ̆ng đei ŭnh điên đunh đai ăn hơtŏk tơiung teh đak, mă oei pơih ăn tơdrong hiôk pơjing jang tŏk pran ‘nao tơ̆ Nam Trung bộ. Hăm tơdrong kăl ‘noh jĭ hơnih ŭnh điên đei kŏng suơ̆t tih, tơlĕch hơyuh ‘mê̆ ‘mach tŏ sĕt, dôm hnam kơmăy gô tơgop lơ anih pơtruh, tơ jur pơmơ̆ng lơ̆m ŭnh hơyuh tơmo, hơtŏk tơdrong pơm tơ ‘ngla đơ̆ng tơdrong jang ŭnh điên.

Tơ̆ tơring, hăm đei yua tơter đak dơsĭ, anih jang kăl roi ‘năr roi đei tôm, tơring âu đei tơdrong ‘lơ̆ng hơtŏk tơiung mŭk drăm đak dơsĭ, tơmang lăng, pơvih pơvăn păng kơmăy kơmŏk ŭnh hơyuh. Ƀok Nghiêm Xuân Thành, Bí thư Anih jang Đảng dêh char Khánh Hòa tơbăt, vă dôm tơdrong hiôk jing tơpă, tơdrong hơmet pơ ‘lơ̆ng tơtom dôm tơdrong tơhlăk găh tơdrong jang tơgŭm, vei sơđơ̆ng tơdrong đei yua ăn kon pơlei păng hơmet ăn hrơ̆ch dôm tơdrong hơtŏk tơiung oei jing tơdrong tơm.

“Tơring kăl kơ bơngơ̆t truh tơdrong jang sa đunh đai ăn kon pơlei lơ̆m tơring iŏk pơdreo teh; kơchăng tơchĕng hơlen, sơng blŭng bri brăh pơvih pơvăn đơ̆ng tơdrong jang vă chă tơdrong jang, tơgŭm pơtho pơhrăm, pơtruh bơngai jang. Dôm tơdrong jang nhen ƀĭch oei, sŏng sa, ngôi pơchơt, kŭm hăm hơtŏk tơiung tơmam đơ̆ng choh jang sa, ka hơdang... adoi đei hơmet ăn hrơ̆ch. ‘Meh hơvơn jên jang, năm trŏ trong athei đei tơdrong jang”.

Tơdrong drơ̆ng lăp đĭ đei, teh tŏk bŏk pơih, tơdrong uơ oei dơ̆ng ‘noh jĭ trong jang tơgŭm athei kiơ̆ tom yan âu. Mưh dôm tơdrong tơhlăk đei hơmet pơ ‘lơ̆ng tơtom, 2 tơdrong jang ŭnh điên hạt nhân gô ưh khan lăp jang đang hơdrol trŏ tơdrong, mă oei pơm tơdrong ‘lơ̆ng hơtŏk tơiung đunh đai ăn kơ Khánh Hòa păng pơđĭ tơring Nam Trung bộ.