Unh hnam ƀok Nông Minh Thước tơ̆ thôn Đức An, xah Thuận An, apŭng Đak Mil, dêh char Đak Nông jang kaphê đei 2ha, sơnăm âu kơchĕng gô đei yua hloh 800 triu hlj. Dôm sơnăm kơ âu, ƀok vang jang kaphê ‘lơ̆ng hăm hơp tak xah, kơjă tĕch hơnơ̆ng kăp hloh tơ̆ tơring đơ̆ng 500-700 hlj 1 kĭ. Vă đei kơjă kăp, ƀok Nông Minh Thước athei jang kaphê kiơ̆ pơkăp kơjăp ‘lơ̆ng, kaphê đei pĕ ah plei đum truh 90% tŏk tơ̆ kơpal: “Dang ei jang kaphê athei lê̆ đum mă kăp gĭt hloh. Oei pĕ hơdrih noh ưh kơ ‘lơ̆ng ôh, mă 2 noh găr hăp honh. Kon pơlei bơ̆n hrei âu kiơ̆ OCOP noh athei lê̆ đum vă ah tĕch noh đei kơjă kăp hloh”

Atŭm hăm ƀok Thước, pơđĭ 114 bơngai jang lơ̆m Hơp tak xah Công Bằng Thuận An, apŭng Đak Mil, adoi đei jang kiơ̆ pơkăp kaphê rơgoh ‘lơ̆ng, kaphê kăp gĭt. Kaphê pŭk kơ hơp tak xah hlôi đei Anih jang vei lăng kon pơlei dêh char Đak Nông sơkơ̆t đei jơnei pơkăp OCOP 4 sao. Kaphê Thuận An hlôi tĕch ăn dôm teh đak tơchơ̆t tơdrong ‘lơ̆ng nhen teh đak Nhật Bản păng minh ƀar teh đak tơring Châu Âu. ‘Nhŏng Nguyễn Quốc Vương, kơdră anih jang hơp tak xah ăn tơbăt: “Hơp tak xah tơrĕk truh tơdrong mă kaphê oei lơ̆m tơring yua pơkăp OCOP, đei sơkơ̆t jing anih ưh đei pơrăm cham char. Đơ̆ng tơdrong pơtho kih thuơ̆t vei lăng ‘long pơtăm truh rim tơdrong noh hơp tak xah hlôi pơhrăm ăn rim bơngai jang băt bơih, noh tơring pơtăm gô ‘lơ̆ng hloh. Lơ̆m tơdrong pĕ yua adoi tơrĕk truh kaphê đum lơ hloh”

Tơ̆ tơring kaphê dơnơm kơ dêh char Đak Nông, đơ̆ng minh bơngai jang mir, yă Trương Thị Thanh Lam, oei tơ̆ thôn Kẻ Đọng, xah Đức Minh, apŭng Đak Mil adoi jang đei jơnei lơ̆m tơdrong pơjing hơnăn kaphê hơna ot pŭk. Vang năm akŏm rim xah minh tơmam drăm, unh hnam yă đei rim jăl jang chă tơgŭm lơ̆m tơdrong pơjing hơnăn, pơm kơdŭng ‘nŭng tơmam, pơkăp tơm a la chă. Dôm tơmam kaphê pŭk, kaphê klong kơ unh hnam ‘nao đei iŏk pơkăp OCOP đơ̆ng 3 sao tŏk 4 sao: “Ah ba đơ̆ng 3 sao tŏk 4 sao adoi kăp gĭt bơih mă lei ưh kơsĭ thoi noh mă pơdơh. 6 unh hnam jang kaphê ăn kơ nhôn noh inh tơroi hăm unh hnam noh athei hơtŏk plei đum truh  100% vă hơtŏk tơdrong ‘lơ̆ng. Pơtih nhen kơjă tĕch dang ei noh đe răt 23.000hlj 1 kĭ noh inh răt kăp hloh 8.000hlj 1 kĭ”

Dang ei, lơ tơmam choh pơtăm kơ apŭng Đak Mil, dêh char Đak Nông hlôi pơjing đei tơdrong jang tơguăt pơm tơlĕch, pơjing đei hơnăn păng hơtŏk kơjă kăp gĭt ah vang jang kiơ̆ rim xah minh tơmam drăm. ‘Nhŏng Phan Gia Long, tơ̆ xah Đức Minh, khĭn pơm jang hăm tơchĕng pơm tơlĕch tơmam drăm đơ̆ng prit hơdrih. Dôm tơmam drăm nhen pŭk prit hơdrih, pŭk prit hơdrih rơva hăm đak sut, ƀung prit hơdrih... dar deh đei tơring sơng drơ̆ng păng ‘nao đei iŏk jơnei pơkăp OCOP 3 sao. ‘Nhŏng Phan Gia Long ăn tơbăt: “Hơkŏp tôm tơdrong noh pơkăp điểm OCOP trŏ hloh kơlih tơchơ̆t noh inh pơtơm sơkơ̆t đei jăl trong inh pơm jang noh trŏ tơpă. Noh jĭ minh cham pơhiơ̆ trŏ ƀlep ăn dôm bơngai jang tơnăp. Roi jang roi ƀôh trŏ trong păng tơdrong jang OCOP âu trŏ hăm tơchơ̆t athei ‘lơ̆ng”

Ƀok Nguyễn Văn Tuấn, Kơdră Anih Choh jang xa păng Hơtŏk tơring tơrang apŭng Đak Mil, dêh char Đak Nông ăn tơbăt, đơ̆ng rŏng 6 sơnăm tơlĕch jang rim xah minh tơmam drăm, truh dang ei apŭng hlôi đei 19 tơmam đei jơnei pơkăp OCOP 4 sao păng 3 sao. Dôm tơmam pơm tơlĕch tơgop tơbang hơnăn, hơtŏk iŏk yua ăn kon pơlei jang mir, atŭm hăm noh tơgop sek asong bơngai jang tơ̆ tơring: “Lơ̆m tơdrong pơm jang noh kon pơlei hlôi hơbĕch hơbal, chă hơlen băt, adoi vang năm akŏm kơchơ, tơguăt hăm dôm anih jang nai, đang kơ noh tơbang lơ̆m anih tĕch răt lơ̆m điê̆n tưh vă chă tơbang um rŭp, tơmam drăm mă Đak Mil pơm tơlĕch”

Tơdrong jang rim xah minh tơmam tơ̆ apŭng Đak Mil, dêh char Đak Nông hlôi đei jơnei tơnăp gah hơtŏk tơ-iung lơ̆m tơring, hơtŏk kơjă mŭk drăm tơ̆ tơring tơrang. Iŏk jang kiơ̆ dôm tơdrong pran kơ tơring, pơjing tơdrong tơguăt jang kiơ̆ tơchơ̆t ‘lơ̆ng, pơjing hơnăn tơmam choh pơtăm Đak Mil pơma hơdrô̆, dêh char Đak Nông pơma atŭm tŏk bŏk oei đei hơtŏk yak lĕch tơ̆ đak dơsĭ tih să.