Đơ̆ng rŏng dôm sơnăm rơheng kơkot kơ yuơ jĭ hơbuh Covid-19, sơnăm au kon pơlei oei tơ̆ Buôn Huk B, tơring Čư̆ M’Gar, apŭng Čư̆ M’Gar, dêh char Dak Lak rơ ông rơ ang hơmet ăn sơnăm ‘nao hăm jơhngơ̆m đon chơt hơ iă ‘nă hal, hơmo lơ. Ƀok Y-Nguk Niê (Aê Suang) - Kơdră chĕp pơgơ̆r pơlei, Kơ iĕng ƀí thư chi bộ Buôn Hŭk B, tơring Čư̆ Mgar, apŭng Čư̆ M’Gar tơbăt:“Bơngai Êđê tơ̆ ƀuôn nhôn hmă hmă hơmet ăn Têt blŭng sơnăm đơ̆ng khei 11, 12 kơ sơnăm hơdrol. Hơmet bơ̆n phe tơyông vă ‘nŭng ƀĕng, pai tơdrô ge. Mư̆h trŭh sơnăm ‘nao ‘nŏh tơkang tơdrô ge, bơngai bu đei iĕr ‘nŏh ƀŭh iĕr, bu đei nhŭng ƀŭh nhŭng. Kon pơlei hơpơi sơnăm ‘nao ‘mĕh vă Đảng, Teh đak lăng ba lơ hlŏh dơ̆ng ăn kon pơlei jang sa, đei măh mai phŏng mơ̆r chă tŭh prôi ăn ‘long pơtăm, đei trong chă yak hiôk hian, hơboong thoong đak đei đak jrăh jrai vă tơdrong erĭh sa kơ kon pơlei phĭ tơtŏ dơnŏ ‘lơ̆ng dơ̆ng kơjăp.”

Yă H’Rok Êban (65 xơnăm) tơ̆ pơlei Huk B, xăh Čư̆ M’Gar, apŭng  Čư̆ M’Gar, dêh char Dak Lak tơroi, xơ̆ ki bơngai Êđê ưh đei xơng Têt nhen 'nhŏng oh bơngai Kinh. Bơngai Êđê đei minh pơyan et xa pơdui đunh ăh khei năr hơtuch xơnăm. Atŭm hăm noh tơdrong akŏm et xa kăp gĭt adoi đei pơtoi lơ̆m tơdrong erih hrei âu, bơngai Êđê duh dar deh hrơ hrâu atŭm kiơ̆ dôm khôi Têt Việt kơ bơngai Kinh. Dôm năr âu, kon pơlei lơ̆m pơlei pơla hăt hot hơmet xơng têt hăm tơdrong chơt hơ-iă 'nă hal: “Hơmet ăn Têt, unh hnam inh adoi pơ-'nguaih hnam oei, kon xâu năm jang tơ̆ ataih chôt vih đei anih oei rơgoh 'lơ̆ng, đei tơmam xa nham, kon pơlei kueng ƀôt adoi truh pơchơt thơ thâu têt hăm unh hnam inh. Unh hnam inh adoi 'nŭng ƀanh têt, răt ƀanh kĕo vă xơng tơmoi truh pơchơt tơ̆ hnam. Xơ̆ noh Têt ưh đei rơ-ông rơ-ang, oei dang ei Têt vih noh đei tơdrong tơnŏ, jơnap, rim unh hnam chơt hơ iă 'nă hal xô̆ xôn”

Ƀok Y Yăm - Kră pơlei ƀon Bu Dak, tơring Thuận An, apŭng Dăk Mil, Dak Nông tơbăt, đơ̆ng sơ̆, bơngai M’nông sa têt kiơ̆ pơyan kĕch yoă ƀa đang.Hmă hmă kon pơlei jang ƀa mir. Lăp đơ̆ng rŏng kĕch yoă đang, kon pơlei et sa, adoi nhen sa Têt joăt joe hrei au mơ̆n. Mă lei, Têt hrei au oei đei tơdrong tơgŭm djru đơ̆ng teh đak, kơdră tơring, kơna ŭnh hnam pơdrŏng dăh mă dơnuh jei đei sa têt chơt hơ iă ngăl. Ƀok Y Yăm pơma:“Têt sơ̆ ‘nŏh et jur sa; rim ŭnh hnam chă pơprŏ mơ̆n tơdrô ge, ‘nhem, đĭ đăng ‘nhot sa đơ̆ng kơ dih ba pơtăm tơ̆ mir ngăl, ŭnh hnam chă pơtăm yă kiơ sa yă ‘nŏh. Pơgơ̆r et soi kơ yang hri, et jur sa kơ yuơ đei ƀa hơƀo đơ̆ng rŏng mĭnh sơnăm jang glĕh hrat, kon pơlei chă et sa đơ̆ng hnam au năm tơ̆ hnam anai. Dang ei kơ yuơ pă đei ƀa mir kơna jei sa têt joăt joe Việt Nam. Kơdră chĕp pơgơ̆r jei tơgŭm ăn bơ̆n phe, ‘nhĕm, ƀĕng keo, chă klăh asong dĭh băl tơ̆ hnam hop akŏm pơlei. Đơ̆ng nŏh kon lei jei chă hơmet ăn kơ dih dôm tơmam drăm sa lơ̆m năr têt, năm hmach ăn dĭh băl pran jăng grăng akau, pơma dơnuh dĭh băl trong jang sa lơ̆m sơnăm ‘nao atŏk tơ iung hlŏh dơ̆ng”.

Ƀok Liêng Hót Ha Brưng noh kră pơlei Đạ Dâng, xăh Liên Hà, apŭng Lâm Hà, dêh char Lâm Đồng. Xơnăm âu hlôi tŏk 80 xơnăm, mă lei kră pơlei Ha Brưng duh oei hơdjă hơbal. Rim 'măng Têt truh puih mak vih, ƀok hơnơ̆ng kơchĕng kơ khôi xo xơ̆ kơ bơngai K’Ho, lơ̆m noh đei khôi et xŏng ƀa 'nao, mă kiơ̆ kơ ƀok noh Têt xơ̆ ki kơ bơngai Tây Nguyên pơma atŭm, kơ bơngai K’ho tơ̆ Lâm Đồng pơma adrô̆. Oei têt juăt jue kơ teh đak Việt Nam, kiơ̆ kơ kră pơlei Ha Brưng, xô̆ hơ̆k hloh noh ăh kơmăng tơkuh xơnăm xo hăm xơnăm 'nao: “Têt hlôi đei đơ̆ng đunh xơ̆ bơih, hơnơ̆ng pơgơ̆r et xŏng ƀa 'nao, ăh kăt ƀa đang tơ̆ mir. Đơ̆ng rŏng kơ 'nhăk ƀa vih tăh lơ̆m xum pơk, rim bơngai akŏm pơchơt dih băl, kơlih ƀa hlôi đei 'nhăk tơ̆ hnam. Noh jing tơdrong et xa kăp gĭt hloh kơ rim bơngai lơ̆m pơlei. Păng kăp gĭt hloh lơ̆m minh xơnăm adrô̆ pơgơ̆r minh 'măng đĕch. Têt hrei âu noh xô̆ hơ-iă hloh. Đơ̆ng kơsơ̆ măng, rim bơngai rôp ier bip ƀuh pơhang, pai chăo, xa chăo tơ-oei pơchơt hăm dih băl. Đơ̆ng rŏng kơ noh, pơgiơ̆ng jơmŭl unh xơng jơ tơkuh xơnăm xo hăm xơnăm 'nao truh 'ngăh hloi. Lơ̆m pơlei xơnăm mă yơ duh thoi ăi hlôi xơng xơnăm 'nao noh athei tral truh 'ngăh, rôp ier, rôp bip vă xơng xơnăm 'nao”.

Yak ăh xơnăm ‘nao 2023, vă xơng minh pơyan têt tôm tong tơnŏ, xơđơ̆ng, ưh đei bơngai ƀơm prơih lê̆ tơ̆ rŏng, rim anih jang tơpôl atŭm hăm jơnŭm pơgơ̆r tơring tơ̆ dôm dêh char Tây Nguyên hlôi atŭm băl tơrĕk têt ăn kon pơlei hin dơnuh, xơng minh pơyan têt tơnŏ, jơnap, xơđơ̆ng xơnêp xơnua, hăm pơkăp ưh đei lê̆ unh hnam yơ pơngot lơ̆m pơyan Têt Nguyên đán Quý Mão 2023:

H’Bông ‘nŏh tơring păh hơlĕch apŭng Chư̆ Sê, ‘moi kiơ̆ trong glung 25 đơ̆ng km 09 trŭh km24, hăm hơgăt teh să 15.622,24 ha. Tơ̆ au đei 7 pơlei, găh lơ bơngai Jrai. ‘Nau jei jing tơring lơ̆m khul tơnap tap hlŏh lơ̆m apŭng, hăm ŭnh hnam dơnuh oei lơ. Hăm jơhngơ̆m đon, ư̆h kơlê̆ ŭnh hnam ayơ kơ yuơ tơnap tap mă ư̆h kơ đei sa Têt, Khŭl kơdră tơring tŏk bŏk hơdrin hơmet ăn trong tơgŭm djru, vei lăng năng tông ăn bơngai dơnuh sơđơ̆ng sơng têt chơt hơ iă ‘nă hal. Ƀok Siu Vông-Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r tơring Hbông, apŭng Chư Sê tơbăt:“Sơng kơ kuh sơnăm ‘nao 2023, jei đei trong apĭnh tơgŭm djru rim ŭnh hnam dơnuh tơ̆ 6 pơlei oei tơnap tap hlŏh vă ư̆h kơ lê̆ bơngai bu pơngot, vang sa têt chơt hơ iă hăm lơ ŭnh hnam anai đei ƀô̆h ƀiơ̆. Nhôn chă pơrô̆ hơvơn kon pơlei vang tơgŭm dĭh băl phe ƀa, đak măm, mi tôm vă dôm ŭnh hnam tơnap tap đei rơvơn sơng têt, vang hiôk chơt atŭm hăm rim răih bơngai”.

Hăm pơkăp ưh đei lê̆ unh hnam yơ pơngot lơ̆m dôm năr Têt Nguyên đán Quý Mão 2023, dôm jăl jang Đảng, jơnŭm pơgơ̆r tơring păng jơnŭm tơpôl tơ̆ dêh char Kon Tum hlôi kơchăng hơlen, chih hơnăn hơdăh rim unh hnam tơnap tap vă chă tơgŭm kon pơlei xa têt. Vă kon pơlei đei tơdrong xô̆ hơ̆k atŭm, đei akŏm Têt Nguyên đán juăt jue, ƀơ̆t ‘măng âu hloh 500 pơlei kon kông lơ̆m dêh char adoi pơgơ̆r ‘Năr akŏm ‘nŭng ƀanh chư̆ng jơk. Kiơ̆ ‘năr akŏm rim unh hnam hin dơnuh, tơnap tap đei axong tŏ xĕt jat noh 2 tŏ ƀanh chư̆ng vă xa têt. Atŭm hăm noh lơ tơpu tơmam nhen tơmam pơma pơnăn xa, hơbăn ao tơnŏ adoi đei dôm jơnŭm tơpôl păng tơ-‘ngla bơngai jang ‘mêm bơnat chă axong ăn kon pơlei. Tơroi găh tơdrong tơgŭm Têt ăn kon pơlei lơ̆m pơlei, ‘nhŏng A Ngực, Ƀĭ thư Chi ƀô̆, kơdră thôn Đăk Rô Gia, xăh Đăk Trăm, apŭng Đăk Tô, dêh char Kon Tum ăn tơbăt, pơlei đei 223 unh hnam kon pơlei hăm hloh 1.000 măt bơngai păng trŏ hăm pơgơ̆r đơ̆ng đe kơpal, ưh đei unh hnam yơ lơ̆m pơlei mă ưh đei Têt: “Hơmet xơng Têt xơnăm ‘nao, tơring tơrĕk tơgŭm hăm dôm unh hnam hin dơnuh, unh hnam tơnap tap, Chi ƀô̆ thôn tơguăt hăm kră pơlei chă chih hơnăn rim unh hnam tơnap tap, unh hnam pơngot hin dơnuh pơtrruh ăn Anih vei lăng kon pơlei xăh vă đei tơgŭm phe xa, tơmam xa, ƀănh kĕo... Thôn tơlĕch ‘nŭng ƀanh chư̆ng axong ăn rim ‘nu minh pôm. Lơ̆m tôm  1 rơbâu 150 măt bơngai, nhôn adoi axong tôm ăn kon pơlei, ưh đei unh hnam yơ, bơngai yơ mă ưh đei Têt, rim bơngai adoi đei tơmam, tơƀơ̆p băl lơ̆m dôm ‘năr blŭng xơnăm ‘nao noh xô̆ hơ-iă tơpă. ‘Nguaih kơ noh, apŭng, xăh oei tơgŭm phe, ƀanh kĕo ăn rim unh hnam tơnap tap, ưh đei lê̆ unh hnam yơ pơngot, ưh đei tơmam xŏng xa lơ̆m dôm ‘năr Têt”.  

Hăm trong jang “Đĭ đăng kon pơlei, pơlei pơla jei sa têt”, kơdră chĕp pơgơ̆r rim tơring lơ̆m apŭng Mang Yang, dêh char Gia Lai hlôi tơ iung pơjing trong pơgơ̆r sa têt atŭm ăn rim pơlei kon kông. Đơ̆ng hơdrol năr Têt, kơdră tơring hlôi pơgơ̆r ăn khŭl bơ̆ jang năm ngôi, pôk tơmam drăm, tơgŭm djru kon jên vă rim pơlei pơgơ̆r sa Têt atŭm dĭh băl chơt hơ iă. Tơ̆ drung kơsơ̆ năr 29 Têt, dôm tơdrong jang tĕh đak, tơdrong jang lơ̆m pơlei đĭ keh đang, hlŏh 300 ŭnh hnam kon pơlei oei tơ̆ pơlei Kon Brŭng, tơring A Yun, apŭng Mang Yang, dêh char Gia Lai akom tơ̆ rông pơlei vang sơng sơnăm ‘nao, chơt hơ iă têt atŭm dĭh băl. Hăm jơhngơ̆m đon chơt hơ iă ‘nă hal, ƀok Ƀlêng, 68 sơnăm, pơlei Kon Brŭng tơroi:“Têt trŭh pơđĭ kon pơlei lơ̆m pơlei Kon Brung vang sa Têt hơdoi. Hăm đei kơdră tơring tơgŭm ăn kon jên, kon pơlei jei vang chă tơra tŏ sĕt vă răt nhŭng, iĕr, tơdrô ge.. vang et sa chơt hiôklơ̆m jơ ‘năr sơng sơnăm ‘nao, tơgŭm ăn kon pơlei đei jơhngơ̆m atŏk tơ iung jang sa, tơ iung pơjing pơlei pơla roi năr roi ‘lơ̆ng liĕm hlŏh dơ̆ng.”

Găh tơ̆ pơlei Brêp, tơring Đak Djrăng, apŭng Mang Yang, dêh char Gia Lai, lăp đơ̆ng rŏng phĕ chehphe, kĕch yuă ƀa, gơ̆ hơƀo đang, kon pơlei pơ ‘nhŏ bơ̆n tơdrô ge, răt hơbĕn ‘nao ao ‘lơ̆ng, pơm ƀĕng, răt bơ̆n ƀĕng keo au to vă vang sơng sơnăm ‘nao. Atŭm hăm pơgơ̆r sa têt kơ dih lơ̆m ŭnh hnam, pơlei Brêp jei đei kơdră tơring Đak Djrăng tơgŭm kon jên, tơmam drăm vă pơgơ̆r Têt atŭm kơ pơlei, tơgŭm ăn kon pơlei vang sa têt chơt hơ iă hơ iă, ‘lơ̆ng rŏ hơbŏ nhen. Ƀok Đinh Gônh, 62 sơnăm, bơngai đei kon pơlei yom lơ̆m pơlei Brêp, pơma:“Pơlei nhôn đei Teh đak tơgŭm djru ăn kon pơlei sa Têt 5 trĭu hlak jên, pơgơ̆r et sa hơdoi kơ kon pơlei lơ̆m hnam hop akŏm pơlei ƀơ̆t drung kơsơ̆ năr 1 Têt, vang tôn bơ̆n chĭng chêng, hơsoang. Hơdrô̆ ŭnh hnam bơ̆n ‘nŏh đơ̆ng rŏng mĭnh sơnăm jang sa glĕh hrat, sơnăm ‘nao trŭh jei pơgơ̆r sơng sơnăm ‘nao, jei đei tơdrô ge, đei kon kơlap ... vang et sa, tơƀơ̆p pơma dơnuh dĭh băl lơ̆m ŭnh hnam, kôn mon kon sau, chă pơđau dĭh băl jang sa, hơlêm pơhlô̆ pơdôr kon pơlei hơdrin jang sa mă nŏng hlŏh dơ̆ng.”

Dôm năr âu ki, ƀok K’ Mák, Phŏ Kơdră Hô̆i đŏng kon pơlei dêh char Lâm Đồng atŭm hăm khul kơpal hlôi truh apong, thơ thâu têt păng axong tơmam ăn anih jang Đảng, jơnŭm pơgơ̆r tơring păng unh hnam mă teh đak tơchơ̆t tơgŭm erih rơgei, unh hnam hin dơnuh, unh hnam đei tơdrong erih tơnap tap tơ̆ apŭng Đam Rông. Phŏ Kơdră Hô̆i đŏng kon pơlei dêh char Lâm Đồng pơkăl dôm jăl jang, jơnŭm pơgơ̆r tơring athei hơmet tơnap tơdrong pơgơ̆r pơchơt puih mak, xơng têt ăn kon pơlei, athei tơgŭm tơnăp ăn dôm unh hnam mă teh đak tơchơ̆t tơgŭm, unh hnam đei tơdrong erih tơnap tap, unh hnam hin dơnuh. Ƀok Ha Câu – Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Rô Men, apŭng Đam Rông ăn tơbăt: “Xơnăm hlôi đĭ, xơnăm ‘nao truh, dôm anih jang, jơnŭm tơpôl tơ̆ tơring duh truh apong rim unh hnam hin dơnuh tơnap tap. Axong tơmam têt ăn kon pơlei, đei phe, ƀanh kĕo, jên măt vă rim unh hnam hin dơnuh, unh hnam tơnap tap gơh xô̆ xôn xơng têt, ưh đei lê̆ unh hnam tơnap tap yơ ưh đei têt. ‘Nâu jing tơdrong tơgŭm kăp gĭt mă Đảng, Khul Kơpal teh đak hlôi ‘măn kon pơlei kon kông tơring âu lơ̆m khei năr âu ki adoi nhen xơnăm ‘nao truh âu kơnh”.