VOV4.Bahnar- 2 sơnăm 2020-2021, ‘nŏh jing jăl jang jơnei gĭt kăl kơ tơring Tây Nguyên lơ̆m hơvơn tơmơ̆t jên jang jô̆ kiơ̆ kon jên tơmơ̆t jang rim tơdrong vă jang. Lơ̆m au, lăp hơdrô̆ rim tơdrong vă jang ŭnh hơyŭh kial, hlôi tơmơ̆t jên jang lơ̆m tơring hlŏh 85.000 ti hlak jên, atŭm hăm băt ƀĕnh jơhngơ̆m hơmŏ găh tơdrong iŏk đei jơnei jang mŭk drăm, tơpôl. Mă lei, mưh khei ‘năr ‘măn ăn rim tơdrong vă jang au hlôi đĭ, Tây Nguyên tă tơring ƀĕnh ƀang tơdrong jang tim keh đang, tim mă trŏ lăp. Dôm hơnŏh jang tơtom tơmơ̆t lơ̆m ŭnh hơyŭh tĕh đak iŏk đei tơdrong tơgŭm kơ jă FIT đơ̆ng tĕh đak, jei tim gan iŏk đei jơnei tơpă mơ̆n; dôm tơdrong vă jang tim keh đang saroi đei tơdrong răm kơtang ăn hơnĭh mơdro sa ... atŭm lơ tơdrong glăi kơ trong jang jăl, jang găi, tŏk bŏk gô chang dăr lăng hơlen, xek ttơlang.

Dôm hơdrơ̆ng ŭnh hơyŭh kial kơ hrĕng ti hlak jên tơ̆ Tây Nguyên gô chang săng sa

Tơ̆ jăl trong glung 14-Trong glung Hồ Chí Minh găn hlŏh apŭng Dak Song, dêh char Dak Nông, dôm tourbin ŭnh hơyŭh kial kok hmông tơ ‘mlơ̆k kơ jung trŭh kơ hrĕng met, mă lei ngơ ngĭng ư̆h kơ dăr tơ̆ groi kông tĕh glơch glach. Prăt dôm khei au ki, mă đơ̆ng kial jăng dăh mă ư̆h, dôm tuorbin au oei ‘mơng ư̆h kơ dăr, ư̆h pơjing đei mĭnh kilowatt jơ ŭnh hơyŭh ayơ. Tơ̆ tĕh dôm groi chưk tơnă oei hơdrom kĕt keng hơdrơ̆ng, pơnăr, mă lei gre jang chă ming man, pơlăp au to hrơ hrĕng kơkot. Ƀok Chẩu Văn Sơn, Kơdră chĕp pơgơ̆r Kŏng ty ŭnh hơyŭh Dak N’Drŭng 1, 2 păng 3 tơbăt, hơnĭh bơ̆n tơmơ̆t jên jang hlŏh 15.000 ti hlak jên, hơmŏ lơ̆m pơm keh đang păng tĕch đei ŭnh hơyŭh hăm kơ jă 1.928 hlak jên/1kwh. Mă lei kŏng ty tĕnh koăng ƀô̆h hơdăh ma hơmŏ pă ƀlep. Vă đĭ khei 10 sơnăm sơ̆, lăp mĭnh ƀar hơdrơ̆ng ŭnh hơyŭh kial lơ̆m 89 hơdrơ̆ng đei ming man keh đang. Đơ̆ng nŏh truh dang ei, hơnĭh mơdro sa tơplĭh hloi trong tơmơ̆t jên jang, đơ̆ng ming man mă koăng vă jăh iŏk đei pơdrŏng, jing ming man dar deh vă gei hơnơ̆ng:“ Đơ̆ng rŏng năr 31/10/2021 mư̆h pă đei sơng iŏk kơ jă FIT ‘nŏh tơdrong ming man kơ bơ̆n roi hiơ hiơ̆ hlŏh. Kơ yuơ hlŏh khei ‘năr tơgŭm kơ jă FIT bơih, tơdăh atŏk kơtang iung jang ming man tĕnh koăng lei sa roi hiong răm lơ hlŏh dơ̆ng, ming man dar deh vă dă ƀiơ̆ tơhoach lơ kon jên ming man.”

        Jei hơmŏ lơ̆m khei ‘năr, năr 31/10/2021, Hnam kmăi ŭnh hơyŭh kial Nam Bình 1, apŭng Dak Song, dêh char Dak Nông, tŏk bŏk ĕnh jơhngơ̆m hăm hiong răm lơ. Ƀok Lê Văn Tiến, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Hnam kmăi ŭnh hơyŭh kial Nam Bình 1, tơbăt:“Ming man keh đang vă jê̆ 1 sơnăm bơih, mă lei pơ đĭ hnam kmăi hlŏh 1.000 ti hlak jên oei tơ mrot. Jô̆ hơtŏ lơ̆m mĭnh khei hơnih mơdro sa oei tơlĕch kon jên vă bơ̆ jang hnam kmăi păng hiong răm lơ̆m 1 khei ‘nŏh trŭh 10 ti hlak jên.”

Hnam kmăi ŭnh hơyŭh kial Dak N’Drŭng tơmơ̆t jên jang ming man tĕnh koăng vă đei pơdrong, jang ‘mơ ‘mrưk vă gei hơnơ̆ng

Lơ̆m rim dêh char Tây Nguyên, Gia Lai đei tơ iung pơjing ŭnh hơyŭh kial lơ hlŏh, hăm 17 tơdrong vă jang, akŏp pơm tơlĕch đei 1.200 MW ŭnh hơyŭh. Păng rim tơdrong vă jang ŭnh hơyŭh kial tơ̆ Gia Lai jei huŏng lơ̆m tơdrong đei sa 5, hiong 5, mư̆h đei kơ hrĕng jrăng tourbin, pơjing đei 620MW tơ̆ 10 tơdrong vă jang ư̆h kơ iŏk đei tơgŭm kơ jă Fit, pơm ăn trŭh “dơ̆ng ‘mơng”, pơm ăn hơnĭh mơdro sa tơ oei pă sơ̆n, dơ̆ng pă sŭk lơ̆m tơdrong tơlĕch kon jên jang tơhoach roi lơ kiơ̆ jơ ‘năr lơ̆m mă jang sa ư̆h kơ iŏk đei hiă mĭnh hlak. Adoi nhen lơ bơngai tơmơ̆t jên jang ŭnh hơyŭh kial lơ̆m tĕh đak, mĭnh ƀar hơnĭh mơdro sa tơ̆ Gia Lai akhan, tơdrong hiong răm kơtang kơ đe sư ‘nŏh kơ yuơ đơ̆ng jĭ hơbŭh Covid-19 pơm ăn ming man hiơ hiơ̆ keh đang, dôm nơ̆r tơchơ̆t pơ koĕl kơtang đơ̆ng drơ̆ng nơ̆r chĕp pơgơ̆r jang đei ƀơm trŭh jang pơlong năng kih thuơ̆t, pơm ăn bơngai tơmơ̆t jên jang đei ƀơm kơnê̆ kơtang. Mălei, kiơ̆ đơ̆ng ƀok Nguyễn Hữu Quế, Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anĭh bơ̆ jang Pơ prŏ tơdrong jang păng Tơmơ̆t jên jang dêh char Gia Lai, Dơnŏ anĭh mơdro sa ŭnh hơyŭh kial jĭ lăp tơtok kơ dĭh đĕch. Lơ̆m khei ‘năr dêh char krao hơvơn tơmơ̆t jên jang blŭng sơnăm 2020, jĭ hơbŭh Covid-19 pơrăm tôch kơtang. Rim trong bơ̆ jang tơgŭm djru đơ̆ng Tĕh đak đei ƀơm trŭh ŭnh hơyŭh kial, jei hlôi đei pơjing tơlĕch ăn đơ̆ng hơdrol vă rim bơngai tơmơ̆t jên jang tơchĕng hơlen, rơ̆ih lăng hơdrol. Păng tơdrong ƀô̆h hơdăh hlŏh ‘nŏh lơ̆m mĭnh khei ‘năr ‘nŏh mơ̆n, oei đei tơdrong vă jang hlôi ming man keh đang hrôih, dôm tơdrong pơm keh đang hiơ̆ hyĭn ‘nŏh ư̆h kơ gơ̆h tơpŭ ăn khŭl kơdră chĕp pơgơ̆r tơring păng trong tơlĕch jang ôh:“Đei bơngai tơmơ̆t jên jang đe sư tơlĕch jang tôch kơtang, mă lei đei bơngai tơmơ̆t jên jang đe sư tơhlăk tơhlĭn ‘nŏh găh tơdrong kơ dĭh lơ̆m khŭl đe sư, găh tơdrong ‘nau ‘nŏh trong tơlĕch jang atŭm. Đei bơngai tơmơ̆t jên jang đe sư apĭnh jang đơ̆ng rŏng, iung ming man đơ̆ng rŏng, mă lei ming man keh đang ƀlep năr 31/10, mă lei găh dôm ‘nu ming man hiơ̆ hyĭn, pơ tĭh gia ư̆h kơ măh kon jên jang dăh mă kĭ pơkăp hăm bơngai iŏk jang ming man ư̆h kơ đei lơ bơngai jang kơna pơm ăn ming man keh đang hiơ hiơ̆. ‘Nau găh tơdrong bơngai tơmơ̆t jên jang ư̆h khan kơ yuơ Tĕh đak ôh.”

        Tơdrong hlŏh 1 poăt tơdrong vă jang ư̆h kơ jơnei, mă đơ̆ng đei tơdrong tơm pơm ăn găh lơ đơ̆ng tơdrong tim gan hlô̆h vao đơ̆ng bơngai tơmơ̆t jên jang, păng tơdrong jơnei đei sa, tơdrong hiong răm jĭ mơ mơ̆ng đĕch bơih ‘nŏh jing tơdrong joăt ƀô̆h lơ̆m jang sa. Mă lei, ư̆h kơ iŏk đei jơnei đơ̆ng rim tơdrong vă jang ŭnh hơyŭh kial tơ̆ Tây Nguyên, pơm ăn mĭnh poăt lơ̆m akŏp hlŏh 85.000 ti hlak jên tơmơ̆t jang tơhoach pă tơdrong tơdrơ̆r. Đơ̆ng mă tơring tơbăt hơdăh hơnăn rim tơdrong jang ăn tơmơ̆t jên jang, trŭh tơ̆ hơnĭh mơdro sa apĭnh iŏk jang, pơm hla bơar ... dĭng trŭh đĭ khei ‘năr pơkă, akŏp khei ‘năr lăp đei vă jê̆ 2 sơnăm, mă tơdrong jĭ hơbŭh Covid-19 jei hlôi tơbăt đơ̆ng hrôih bơih. Mă lei, rim tơring oei rơ ông rơ ang krao hơvơn tơmơ̆t jên jang păng rim hơnĭh mơdro sa oei pơ prơ̆n tơmơ̆t jên jang khŏm đei, pơrĕng răh, kơdau răh. Trong long kơ dĭh au oei pơm ăn ƀơ̆m kơnê̆ trŭh lơ tơdrong anai dơ̆ng.

Bơngai chĭh: Công Bắc-Hơnĭh bơ̆ jang Tây Nguyên

Tơblơ̆ nơ̆r: Amazưt