Anih vei lăng bri Đa Ra Hoa, găh Anih vei lăng bri ‘long tang găn sar bar Đa Nhim đei hơnăp jang vei lăng năng tông hloh 9.600 ha bri. Mă đơ̆ng lơ̆m anih jang lăp đei 8 'nu kăn ƀô̆, bơngai jang đech mă lei bri ‘long oei đei vei lăng 'lơ̆ng gơnơm đơ̆ng 13 Khul jang vang vei lăng bri. Đĭ đăng bơngai jang lơ̆m khul đei xa jên khei đơ̆ng kon jên kla ăn tơdrong vei lăng, iŏk yua cham char bri brăh hăm jên đei kla đơ̆ng 800 truh 900.000 hlak jên lơ̆m 1ha. Akŏm đĭ đăng jên mă 1 ‘nu bơngai jang lơ̆m 13 Khul vang vei lăng bri iŏk đei 1 sơnăm đơ̆ng 20 truh 25 trĭu hlak jên.

'Nhŏng Klong Cil Sơn, Khul vei lăng bri kơsô̆ 5 plei Ju Mnang, ăn tơbăt: “Bơnê kơ Đảng, Teh đak tôch kơ lơ hlôi pơjing tơdrong ‘lơ̆ng ăn kơ ĭnh vang mât jang lơ̆m Khul vei lăng bri. Gơnơm đơ̆ng kơsô̆ jên vei lăng bri đei kla kiơ̆ tơdrong vei lăng, iŏk yua cham char bri mă ŭnh hnam nhôn păng mih ma duch nă lơ̆m pơlei đei tơdrong arih xa roi ‘lơ̆ng ƀiơ̆.”

Anih vei lăng bri 'long tang găn sar bar Đa Nhim đei dêh char Lâm Đồng pơjao vei lăng vă jê̆ 28.000ha bri găh xăh Lạc Dương păng phương Lang Biang – Đà Lạt. Sơnăm 2026 anih jang pơjao vă jê̆ 25.000 ha bri ăn 40 Khŭl vei lăng bri hăm hloh 1.000 'nu bơngai jang, mă lơ 'noh jĭ kon pơlei bơngai K'Ho kŭm hăm 4 khul tơpôl đei xa yua đơ̆ng kơsô̆ jên kla ăn tơdrong vei lăng, iŏk yoa cham char bri brăh.

Đơ̆ng blŭng sơnăm truh dang ei kiơ̆ đơ̆ng tơdrong jang dăr joang, dôm Khul vei lăng bri chă ƀôh păng kŭm hăm Anih vei lăng bri 'long Đa Nhim sek tơlang 69 tơƀôt bri, teh bri đei đe tơgar, akŏm đĭ đăng teh xă hloh 14ha; pơgơ̆r 6 'măng yuih hŭt dôm anih sir iŏk tơmam kăp gĭt glăi luơ̆t tơ̆ tơring 140, 142 păng 143… Lơ̆m 'măng hơlen lăng tơdrong jang ƀât jăl khei mă I păng kla jên 'măng mă 1 sơnăm 2026, akŏm đĭ đăng kơsô̆ jên mă dôm Khul vei lăng bri păng 4 khul tơpôl iŏk đei 'noh hloh 6,8 ti hlak jên.

Ƀok Đinh Hữu Được, Phŏ Kơdră Anih vei lăng bri ‘long tang găn sar bar Đa Nhim pơma hơdăh, tơdrong kla jên mưh vei lăng, iŏk yoa cham char bri brăh hlôi hơmet kơjăp tơdrong đei iŏk yua, hơnăp jang đơ̆ng tơpôl păng kon pơlei kơtă tơ̆ tơring kơna teh bri ‘long đơ̆ng khul vei lăng roi đunh roi 'lơ̆ng: "Tơdrong đei yoa ƀôh hơdăh hloh ‘noh jĭ jơhngơ̆m đon kon pơlei, mă loi jĭ dôm unh hnam iŏk vei lăng bri tŏk ‘lơ̆ng. Pơm kiơ̆ tơdrong pơkăp hlôi đei kĭ hăm anih jang đe sư vang yak hadoi hăm anih jang lơ̆m tơdrong hơlen năng bri, mă loi jĭ tơdrong xut hŭt anih đe pơm pơgia vă tơgar iŏk teh bri, yuih hŭt lê̆ hnam, pơsŭn đei pơm glăi luơ̆t lơ̆m teh bri hlôi đei pơjao Anih vei lăng bri ‘long tang găn sar bar Đa Nhim vei lăng. Găh noh dơ̆ng, tơdrong pơtăm, atŏk tơiung bri kŭm đei kon pơlei vang jang tôch ‘lơ̆ng, mă loi hăm dôm unh hnam iŏk vei lăng bri".

Dêh char Lâm Đồng dang ei oei dơ̆ng hơdrol lơ̆m teh đak hăm hloh 1,1 triu ha bri, lơ̆m noh hloh 700.000 ha đei tôm tơdrong kăl gơ̆h xa yoa đơ̆ng vei lăng, iŏk yua cham char bri brăh. Tơmam drăm, jên hu kăp gĭt đei kla rim sơnăm đơ̆ng jên vei lăng, iŏk yua cham char bri brăh oei tơgŭm ăn dôm anih jang găh bri ‘long Teh đak vei lăng ‘lơ̆ng teh bri đei pơjao. Kŭm hăm noh vă jê̆ 167.000 ha đei pơjao tơpăt ăn dang 14.400 unh hnam, rim bơngai, khul tơpôl kon pơlei vei lăng hăm kơsô̆ jên đei xa yoa rim sơnăm đơ̆ng 20-25 trĭu vang tơgop hơmet pơlơ̆ng tơdrong arih păng jang xa ăn kon pơlei.

Ƀok Nguyễn Văn Quang, Phŏ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Đam Rông 4, dêh char Lâm Đồng, ăn tơbăt tơring đei hloh 33.000 ha bri. Đơ̆ng tơdrong pơkăp kla jên vei lăng, iŏk yoa cham char bri brăh, tơdrong vei lăng păng atŏk tơiung bri ‘long hlôi jing 1 lơ̆m 3 trong jang tŏk kơjăp 'lơ̆ng kơ tơring: “Nhôn jang hơdoi hăm lơ tơ ‘ngla bri đang kơ ‘nŏh jĭ dôm anih jang đei ƀơm truh tơlĕch trong jang xa tơklep hăm bri. Vang jang hơdoi, tơchĕng hơlen 1,2 trong jang tŏk mŭk drăm tơ̆ hơla yơ̆p ‘long bri. Hăm 1,2 anih jang găh tơdrong tơmang lăng ‘nŏh nhôn tơlĕch dôm trong chă tơmang lăng mă lăp. Hơdai hăm ‘nŏh hrei ‘nâu vă tơgŭm ăn kon pơlei sơđơ̆ng jơhngâm vei lăng bri kŭm nhen iŏk yoa dôm tơmam đei lơ̆m bri vă pơm hơtŏk tơdrong arih xa ăn kon pơlei”.

Lâm Đồng jĭ 1 lơ̆m dôm dêh char mă blŭng lơ̆m teh đak tơlĕch jang tơdrong Kla jên mưh vei lăng, iŏk yoa cham char bri brăh. Hloh 15 sơnăm âu ki đơ̆ng bơ̆ jang ‘lơ̆ng tơdrong ‘nâu, dang ei dêh char hlôi pơjing đei kon jên pơyoa ăn tơdrong vei lăng, năng tông păng atŏk tơiung bri. Yă Nguyễn Thị Hải, Kơdră Anih mong jên vei lăng păng atŏk tơiung bri dêh char Lâm Đồng, ăn tơbăt, hăm tơdrong song iŏk, kla jên kiơ̆ trong rơđăh rơđong, pơm ‘lơ̆ng ăn tơdrong đei yoa hăm bơngai vei bri, tơdrong kla jên mưh vei lăng, iŏk yoa cham char bri brăh pơjing đei anih dơ̆ng kơjăp vă tơdrong jang vei lăng păng atŏk tơiung bri kơ dêh char roi đunh roi đei yoa ‘lơ̆ng, dơ̆ng kơjăp hlŏh dơ̆ng:

“Hrei ‘nâu lơ̆m dêh char đei hlŏh 700.000 ha đei kla jên mưh vei lăng, iŏk yoa cham char bri brăh, hăm kơsô̆ jên đei thu iŏk 1 sơnăm jô̆ păh lăp dang 450 truh 500 ti. Đơ̆ng rŏng kơ jô̆ hơlen tôm tơdrong ‘nŏh yă jên vei lăng 1 ha bri đei kla dang 600, 700 rơbâu, ƀât lăp đei bri ‘long đei kla hlŏh 2 triu 1 ha. Tơdrong kla jên mưh vei lăng, iŏk yoa cham char bri brăh ‘nŏh jĭ kơsô̆ jên tôch kăp gĭt vă tơ ‘ngla bri, dôm unh hnam iŏk vei bri đei jên jang păng tơgŭm 1 păh jên jang đơ̆ng dêh char ăn tơdrong vei lăng năng tông bri”.

Hlŏh 15 sơnăm bơ̆ jang tơdrong kla jên mưh vei lăng, iŏk yoa cham char bri brăh, Lâm Đồng hlôi pơjing đei tơdrong ‘lơ̆ng đơ̆ng bri brăh jing tơmam drăm vă kon pơlei bơ̆ jang, vei lăng păng atŏk tơiung bri. Mưh tơdrong đei yoa đơ̆ng kon pơlei đei vei lăng ‘lơ̆ng, hơnăp jang vei bri kŭm roi tŏk, pơjing đei trong jang kơjăp năm truh đon pơhnŏng “bri ‘long rong bri ‘long”, vang tơgop atŏk tơiung bri ‘long kơjăp ‘lơ̆ng. Dêh char Lâm Đồng kŭm oei hơnơ̆ng tơlĕch lơ trong jang păng pơih xă tơdrong thu mong jên đơ̆ng iŏk yoa cham char bri brăh, ưh lăp đơ̆ng dôm Hnam kơmăy unh điên đĕch mă đơ̆ng tơdrong chă tơmang lăng, pơvih pơvăn đei iŏk yoa đak păng dôm tơdrong jang nai hai. Kiơ̆ đơ̆ng noh, dar deh pơm hơtŏk iŏk yoa ăn tơ ‘ngal bri, hơtŏk tơdrong ‘lơ̆ng mưh vei lăng bri vă bri ‘long gơ̆h jing tơdrong hơnhăk ba iŏk yoa kơjăp tơpă ăn kon pơlei./.