Đơ̆ng xơnăm 2004, dêh char Lâm Đồng tơlĕch tơchơ̆t Tơdrong hơtŏk choh jang xa kiơ̆ trong ‘nao, 6 xơnăm đơ̆ng rŏng kơ noh, dang ăh xơnăm 2010, jâ̆p dêh char hlôi hơtŏk đei hloh 6.400ha hơgăt teh choh jang iŏk yua trong pơm jang ‘nao, lơ̆m noh hnam pơnĭl đei 1.170ha; xơnăm 2015 hơgăt âu pơtoi tŏk hloh 43.000ha păng hnam pơnĭl đei jê̆ 3.150ha. Truh xơnăm 2020, hơgăt teh choh pơtăm kiơ̆ trong ‘nao kơ Lâm Đồng noh 60.200ha, păng hơgăt teh bơ̆ hnam pơnĭl đei jê̆ 4.350ha, lơ̆m noh mă lơ hơgăt teh bơ̆ hnam pơnĭl noh tơ̆ pơlei tơm TP Đà Lạt.
Ƀok Trần Quang Duy, Phŏ Kơdră Anih jang găh Choh pơtăm păng Vei lăng ‘long pơtăm dêh char Lâm Đồng ăn tơbăt, kơyươ tơdrong hơtŏk bơ̆ hnam pơnĭl ưh đei hơlen pơkăp, mă kăl noh dôm hơgăt teh bơ̆ hnam pơnĭl tơgar hloi teh bri, tơdrong ming man kiơ̆ rok jih trong, pơnơ̆ đak, nih gru grua kơ hnưr erih, anih joh ayŏ, cham tơmang pơhiơ̆ ‘nâu nai hia... hlôi pơrăm truh um ai tơring kơdrâ̆m. Atŭm hăm noh, mă lơ hơgăt teh bơ̆ hnam pơnĭl ưh đei trŏ pơkăp, pơjing lơ anih, ưh đei anih pơro đak djăh noh pơm ăn đak lŏk jroh tih, pơm đei đak hơbông păng pơm tơjur tơdrong hram đak noh pơm ăn đak mŏng jing hrơ̆ och, teh hơlih, đak lâ̆p tơ̆ minh ƀả anih păng lơ tơdrong kơnê̆ nai dơ̆ng. Ƀok Trần Quang Duy ăn tơbăt: “Kơyươ pơyua găh mŭk drăm tih tên noh kon pơlei hơtŏk tenh kuawng. Adoi xơkơ̆t găh Teh đak duh tam mă tom đei dôm tơchơ̆t păng tơbang hơdăh ăn kon pơlei. Lê̆ hnam pơnĭl đei bơ̆ lang xă, kơdih pơm pơjing, bơ̆ tơjê̆ băl noh pơrăm truh cham char erih jang xa... Hăm tơdrong đei ƀôh âu, đơ̆ng khei 10/2019, Anih vei lăng kon pơlei tơlĕch pơgơ̆r hơdăh ăn Anih vei lăng Choh jang xa păng Hơtŏk tơring pơxĕl pơjing minh tơdrong tơchơ̆t vei hơlen, tơjủ ƀiơ̆ tơdrong răm đơ̆ng hnam pơnĭl, hnam hơnhuăl lơ̆m tơring teh kơ dêh char Lâm Đồng”.
Kiơ̆ kơ noh, dêh char Lâm Đồng tŏk bŏk oei akŏm lơ trong jang vă tơjur ƀiơ̆ păng tơchơ̆t pă đei oei hơgăt teh hnam pơnĭl tơ̆ tơring kơdrâ̆m, tơring kon pơlei oei xa lơ̆m pơlei tơm Đà Lạt păng dôm apŭng tơjê̆. Tơchơ̆t tơlĕch truh xơnăm 2025 tơjur 20% hơgăt hnam pơnĭl pơtêng hăm dang ei, păng truh xơnăm 2030 tơjur ƀiơ̆ hloi, tơrĕk truh âu kơnh pă đei oei hơgăt bơ̆ hnam pơnĭl lơ̆m tơring kơdrâ̆m Đà Lạt.
Vă pơm kiơ̆ tơchơ̆t âu, dêh char Lâm Đồng pơgơ̆r dôm anih jang kơpal chă hơlen, tơlĕch pơih ‘nhăk hnam pơnĭl đei bơ̆ glăi truh anih nai. Atŭm hăm noh, hơtŏk pran tơplih pơm jang, iŏk yua kih thuơ̆t choh jang xa ưh đei yua hnam pơnĭl; tơplih jang kiơ̆ hơtŏk choh jang xa tơ̆ tơring kơdrâ̆m, choh jang xa rơgoh ‘lơ̆ng, hưuh kơ... tơguăt hăm vei rơgoh cham char. Kơsô̆ jên pơm jang tơdrong âu noh jê̆ 177 tih hlj, lơ̆m noh jên mong kơ teh đak đei 1,7% đĕch, oei dôm to noh jên đơ̆ng dôm anih jang, tơ-‘ngla bơngai jang. Ƀok Phạm S, Phŏ kơdră Anih jang vei lăng kon pơlei dêh char Lâm Đồng xơkơ̆t, tơdrong pơih jăk tơ̆ nai dôm anih bơ̆ hnam pơnĭl lơ̆m tơring kơdrâ̆m pơlei tơm Đà Lạt păng dôm apŭng tơjê̆ vă hơtŏk vei lăng hnam pơnĭl, hơtŏk choh jang xa iŏk yua trong jang ‘nao rơgei pơtrŏ hăm hơyuh tô̆ ‘mi tơplih: “Lơ nơ̆r pơma akhan, choh jang xa kiơ̆ trong ‘nao rơgei athei đei hnam pơnĭl, tơpă ưh kơsĭ thoi noh. Hnam pơnĭl, hnam hơnhuăl adrô̆ jing minh lơ̆m dôm trong pơkăp jang hăm choh pơtăm iŏk yua trong jang ‘nao rơgei mă adrô̆ akŏm pơtăm ‘nhot păng pơkao. Lơ̆m pơhlom 20 xơnăm kơ âu, hơgăt teh hnam pơnĭl kơ Đà Lạt tŏk tenh lơ lap, pơkăp hnam pơnĭl hlôi tơlĕch tơchơ̆t lơ tơdrong pơkăl kơjă axong jang, dôm unh hnam ưh kĕ đei jên jang noh đe bơ̆ tơdăng đĕch... noh hăp tŏk tenh tơpă. Kơlih tŏk tenh noh tơdrong ‘lơ̆ng adoi đei mă lei tơdrong kơnê̆ adoi đei mơ̆n. Nhôn xơkơ̆t đơ̆ng rŏng xơnăm 2030 hơgăt teh hnam pơnĭl tơ̆ anih kơdrâ̆m Đà Lạt gô đei pơih ‘nhăk truh dôm tơring pơxĕl tơter”.
Dêh char Lâm Đồng tŏk bŏk tơ-iung pơjing Đà Lạt jing tơring kơdrâ̆m ‘nao rơgei, jing anih tơm tơmang pơhiơ̆, pơdơh pơdei ‘lơ̆ng hloh... tơguăt hăm pơkăp hơtŏk “Pơlei tơm lơ̆m bri, bri lơ̆m pơlei tơm". Kơyươ noh, yuih lê̆, pơih ‘nhăk hnam pơnĭl lĕch đơ̆ng tơring kơdrâ̆m jing tơdrong jang kăl păng hăt hot hloh.
Viết bình luận