VOV4.Bahnar - 1 – Ƀok Greng rơneh xơnăm 1966, tơ̆ pơlei kơdrăn tơblăh Stơr, xăh Tơ Tung, apŭng Kbang, dêh char Gia Lai. Lơ̆m đon kơchĕng  ƀok, ăh xơnăm 1975, tơring pơbăh đei jơnei, teh đak đei rơngei, kon pơlei hrat ră mă lei atŭm jơhngơ̆m tơ iung pơjing pơlei pơla. Dang ei, tơdrong erih kon pơlei tơ̆ Stơr hlôi đei lơ tơplih, mă lei ƀok duh oei hơnơ̆ng tơroi ăn kon xâu po băt găh khei năr tơnap tap, hrat hrĭn, vă kon xâu pôk bơnê kơ tơdrong erih hrei âu păng tơgĭt hăm kơjă kơ tơdrong rơngei. Ƀok Greng tơroi: “Xơnăm1975, teh đak đei jơnei rơngei, tôm kon pơlei Bahnar, Jrai, Sêđăng, tôm kon pơlei Việt Nam bơ̆n chơt hơ iă hloh. Tôm đe hơ ioh đei năm hŏk tơ̆ hnam trưng, bơngai ‘lŏ băt pơtăm ‘long đunh xơnăm, ‘long xa plei hơ ‘nhăk ăn tơdrong erih tơplih lơ hloh pơtêng hăm khei năr tơblăh vang xơ̆. Mưh ưh đei Đảng, Teh đak noh tơdrong erih ưh đei nhen hrei âu. Gơnơm Đảng, Teh đak mă kon pơlei đei tơdrong erih phĭ tơtŏ dơnŏ ‘lơ̆ng, lơ hnam răt kơtĕch gre honđa, gre choh ‘măn pơm jang”.

2 - Ƀlŏk hơdơ̆r găh năr rơngei tơring pơbăh, tĕh đak rơngei keh kong ‘nŏh jing tơdrong ư̆h kơ lai yơ hiơt hăm ƀok Rơ Ô B’hung oei tơ̆ pơlei Gung Gốp, tơring Ia Rmok, apŭng Krông Pa. Ƀok Rơ Ô B’hung tơroi dơ̆ng; Lơ̆m prăt chăl sơnăm tơblăh, kon pơlei bơngai Jrai oei lơ̆m bri, kông, hnam ư̆h kơ đei, erĭh sa tôch mơmat tat. Đơ̆ng mă tĕh đak iŏk đei pơm tơm kơ dĭh, kon pơlei roi năr roi yak hlŏh pơngot rơvĕt dơnŭh hin, đe hơ iŏh đei năm hŏk pơhrăm, trong nơnăm ‘lơ̆ng liĕm ... ‘nau jing tơdrong tơgop tĭh tên đơ̆ng Đảng păng Tĕh đak, đĭ jơhnơr đơ̆ng rŏng ư̆h kơ lai yơ hiơt: “Hơdơ̆r dơ̆ng sơnăm 1975, lơ̆m mă tĕh đak ‘nao rơngei, kon pơlei erĭh sa lơ̆m chăl ƀao kâp, kon pơlei erĭh sa mơmat tat dêh, trŭh đĭ khei ƀao kâp ‘nŏh tơdrong erĭh sa mă hiôk jơnap, atok tơ iung lơ. Gơnơm đei Đảng păng tĕh đak lăng ba kơ jăp kơna đe hơ iŏh đei hŏk pơhrăm, jang sa iŏk yua kơ jăp, jơ̆p jang tơring tơrang đei chŭn na ƀa đak, băt chă rei pơtăm ‘nhot sa, măt mơdro sa. ‘Ngoăih kơ ‘nŏh, dôm ŭnh hnam ayơ tơnap tap ‘noh Tĕh đak oei ăn tŏk iok kon jên vă jang sa. Hăm jơhngơ̆m đon tơgoăt tơgoăl dĭh băl hơdrĕch hơdrung, kon pơlei băt chă tơgŭm djru dĭh băl, hŏk pơhrăm kiơ̆ ‘nhŏng ŏh bơngai Yuăn,; twdrong erĭh sa roi năr roi hlô̆h vao, jei gơnơm đơ̆ng nŏh kơna pơlei pơla roi năr roi pơdrŏng ‘lơ̆ng liĕm”.

3 – Tơdrong đei jơnei kơ hnưr erih năr 30/4/1975 jơnei tôm tơring pơbăh, rơngei teh đak hơnơ̆ng hram lơ̆m đon bơnôh khul linh păng tôm kon pơlei tơ̆ dêh char Kon Tum. Jing jơhngơ̆m pran pơtrŭt lơ hnưr kang ƀô̆, khul linh păng kon pơlei lơ̆m dêh char pơtoi pơhrăm, adrin kơyuơ tơdrong tơ iung pơjing păng vei lăng Teh đak. Hơ iă hloh noh tơdrong erih kon pơlei kon kông tơ̆ dôm tơring ataih yaih kơ dêh char Kon Tum roi năr roi đei hơtŏk. Ƀok A Thương, tơ̆ pơlei Măng Rương, xăh Văn Lem, apŭng Đăk Tô ăn tơbăt: “Đơ̆ng rŏng ‘năr đei jơnei tơring pơbăh rơngei teh đak, jâ̆p teh đak hlôi yak ăh jăl ‘nao. Tơdrong đei jơnei Đăk Tô - Tân Cảnh xơnăm 1972 tơgop keh đang tơdrong jơnei xơnong tơblăh rơngei găh tu Tây Nguyên. Truh xơnăm 1975 noh đei iŏk jơnei tôm tơring pơbăh, Tu – Pơbăh hơkŏm minh hnam. Gơnơm Đảng, Teh đak tơgŭm, thôn Đăk Xăn hrei âu hlôi đei unh hơyuh, trong nơnăm, hnam pơgang, kon xâu bu bu duh đei năm hŏk tơ̆ hnam trưng. Tơdrong erih kon pơlei hlôi tơplih lơ, unh hnam hin dơnuh roi năr roi tơjur, lơ unh hnam hlôi băt pơm pơdrŏng. Kon pơlei hơtŏk mŭk drăm hăm trong pơtăm hơdrĕch ‘long đunh xơnăm kăp gĭt nhen ka phê, kơsu, đei yua rim năr roi năr roi hơtŏk, tơdrong erih phĭ tơtŏ, dơnŏ ‘lơ̆ng”

4 - Ƀok A Đà, pơlei Đăk Xanh, tơring Văn Lem apŭng Đăk Tô sơnăm au 64 sơnăm. Năr iŏk đei rơngei Đăk Tô- Tân Cảnh 24/4/1972, ƀok Đà ‘nao lăp 14 sơnăm păng năr rơngei pơđĭ tơring Pơbăh 30/4/1975 tĕh đak rơngei keh kong ƀok Đà 17 sơnăm. Jĭ bơngai tĭh vơ̆ lơ̆m chăl sơnăm tơblăh vang, vang bơ̆ jang tơdrong jang tơpôl hơmet pơ ‘lơ̆ng jơhngơ̆m đon ơ̆h sơ ‘ngon đơ̆ng tơblăh vang pơm ăn, ƀok Đà hlôi ƀô̆h hơdăh tơdrong hơmơt tơt, krưp krenh đơ̆ng ‘măng tơblăh vang, jơhngơ̆m đon nuih mơng plang akau jăn đơ̆ng ƀô̆ đô̆i păng kon pơlei bơ̆n ăn tơdrong rơngei păng pơm tơm kơ dĭh hơdrĕch hơdrung. Lơ̆m dôm năr khei 4 nuih mơng, ƀok A Đà ƀrĕng hơdơ̆r dơ̆ng: “Hrei au, kon pơlei apŭng Đăk Tô pơma atŭm, tơring Văn Lem pơma hơdrô̆ hlôi băt jang kiơ̆ khoa hŏk kih thuơ̆t lơ̆m chŏh jang sa. Gơnơm tơdrong lăng ba kơ jăp đơ̆ng apŭng, dêh char, tơmơ̆t jên jang tơgŭm djru ăn kon pơlei, roi năr roi xut xa pơngot rơvĕt tơ jur dơnŭh, đei lơ ŭnh hnam erĭh sa sơđơ̆ng. Gơnơm kơ Đảng, tĕh đak chă pơrô̆ pơrôp, pơtho khan kơna kon pơlei mă băt jang sa, erĭh sa hlô̆h vao, kon hơ ‘lơ̆p đei năm hŏk tôm, ŭnh hơyŭh, trong, hnam trương, hnam pơgang jei đei tĕh đak lăng ba tơ iung pơjing ‘lơ̆ng, dang ei kon pơlei tŏk bŏk jang kiơ̆ kơ jăp ‘lơ̆ng rim tơdrong pơkăp găh tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao”.

Lan – Zưt chih păng pơre nơ̆r