VOV4.Bahnar – Đơ\ng ro\ng pơrang j^ Covid 19 đei tang găn, mu\k drăm – tơpôl tơring Tây Nguyên hlôi đei hơmet pơ ‘lơ\ng. Lơ\m noh, tơdrong jang hơvơn axong jang đei jơnei kăp g^t, tơmơ\t jên mong teh đak tơ\ dôm tơring adoi đei hơto\k kơjung, tơdrong jang pơyua ăn tơpôl đei vei xơđơ\ng.

 Kiơ\ tơroi đơ\ng Anih vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai, mu\k drăm – tơpôl tơ\ tơring lơ\m 9 khei xơnăm 2022 đei lơ tơdrong hơto\k tenh. Lơ\m noh, kơso# anih jang mu\k drăm ‘nao tơ iung pơjing păng tơdrong hơvơn axong jang, adoi đei jơnei kăp g^t. Hơdăh, đơ\ng blu\ng xơnăm truh dang ei, tơ\ dêh char Gia Lai đei hloh 740 anih jang mu\k drăm đei tơ iung pơjing ‘nao (to\k je# 17% pơtêng hăm khei năr âu xơnăm 2021), hăm kơso# jên chih măt hloh 7.400 rơtăl hlak jên.

Găh hơvơn axong jang, Anih vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai k^ pơkăp axong jang ăn 6 tơdrong jang, hăm kơso# jên axong jang hloh 600 rơtăl hlak jên. 15 tơdrong jang nai, kơso# jên hloh 3.400 rơtăl hlak jên hlôi keh đang hla bar vă jang, to\k bo\k oei đei dêh char hơlen lăng. Kiơ\ kơ [ok Nguyễn Hữu Quế - Kơdră Anih Axong jang dêh char Gia Lai, vă cham char axong jang hơdăh, hơto\ hloh, dêh char athei hơto\k pran hơmet pơ ‘lơ\ng hla bar hanh ch^n, atu\m hăm noh pơkăp kho\m mă io\k tơvih tơdrong jang ưh kơ tro\ pơkăp: “Lơ\m 9 khei blu\ng xơnăm hlôi pơtôch tơdrong jang kơ 4 tơdrong jang. Oei lăi, minh [ả tơdrong jang to\k bo\k đei pơtoi hơvơn năm pơm jang vă keh đang hla bar pơtôch axong jang. Oei 30 tơdrong axong jang mă adar hloh pơkăp, mă lei to\k bo\k oei lơ\m tơdrong pơkăp đơ\ng Lươ\t Axong jang noh nhôn pơtoi hơlen, mưh hloh khei năr noh gô pơtôch axong jang. Anih Axong jang hlôi pơtrruh nơ\r ăn Anih vei lăng kon pơlei dêh char tơle\ch pơkăp tơplih Tơchơ\t 3232 xơnăm 2020, vă hiôk hian hloh lơ\m tơdrong tơle\ch jang dôm tơdrong pơkăp jang”

 Duh vă hơto\k hơvơn axong jang, ‘nao âu, dêh char Gia Lai tơbang hơnăn hơvơn axong jang jăl xơnăm 2022 – 2025, hăm kơso# 35 tơdrong jang hăm hloh 8.300 rơtăl hlj lơ\m dôm tơdrong ming man anih jang; ko\ng ng^p pơm tơle\ch tơmam choh pơtăm – tơ\r păng pơm tơle\ch tơmam ming man, tơmam yua; choh jang xa – jang găh bri; pơtho pơhrrăm, joh ayo\, tơplo\ng kơdâu păng tơmang pơhiơ\.

 Tơ\ Đăk Lăk, 9 khei xơnăm 2022, anih jang Thue# dêh char Đăk Lăk hlôi io\k thue# hloh pơkăp 24% pơtêng hăm khei năr âu xơnăm xơ\, yak hloh pơkăp tơle\ch. Hơdăh, lơ\m 9 khei xơnăm 2022, Anih jang Thue# dêh char Đăk Lăk hlôi io\k đei hloh 4.520 rơtăl hlak jên, to\k je# 1.000 rơtăl hlak jên pơtêng hăm khei năr âu xơnăm xơ\. Tơdrong đei jơnei noh kơyươ đơ\ng ro\ng pơrang j^ Covid – 19 đei hơlen tang găn, rim anih jang mu\k drăm mơ\t jang xơđơ\ng lơ\m te\ch pơdro pơdui hloi dôm tơdrong đei yua hơto\k. Tơdrong hơto\k hăm dôm anih jang mu\k drăm dơnơm nhen: Bier – đak ‘ngam, unh hơyuh đơ\ng kial, unh hơyuh jơ\ng ‘năr, te\ch tơmam choh pơtăm, tơdrong pơyua ăn kơdih... {ok Bùi Văn Chuẩn – Kơdră Anih jang Thue# dêh char Đăk Lăk ăn tơbăt, tơchơ\t tơmơ\t jên mong xơnăm âu noh  4.700 rơtăl hlak jên hlôi đei jơnei nhen pơkăp. Tơchơ\t ‘nao tơle\ch ăn 3 khei oei lăi noh hloh pơhlom 700 rơtăl hlak jên: “Nhôn pơtoi hơto\k dôm trong jang tơgu\m ăn anih jang mu\k drăm tơle\ch tơjủ, pơdui khei năr, tơgu\m ăn dôm anih jang mu\k drăm pơtoi hơmet hơto\k vă gơh tơmơ\r lơ\m jên thue#. Mă 2, pơtoi tơle\ch vei hơlen thue# đie#n tưh. ‘Nguaih kơ noh, nhôn duh gô pơtoi tơle\ch io\k ‘nao [ôh, tơle\ch dôm trong io\k tơmơ\t, tơjră hăm huach kư\ kă, pơkăp hăm dôm khul io\k mă đei tơdrong răm tih tên vă dăh tom hơmet ming. Păng mă hơtuch noh, nhôn duh gô pơtoi tơdrong jang kơ dôm Jơnu\m pơgơ\r jang Tơjră huach thue# kơ dêh char, dôm apu\ng, th^ xăh păng pơlei tơm vă vei xơđơ\ng măh tơdrong pơyua kơ Trung ương păng tơring pơjao”.

Atu\m hăm hơto\k pran pơm tơle\ch – te\ch pơdro, hơto\k mu\k drăm, dôm dêh char lơ\m tơring Tây Nguyên duh tơre\k truh tơdrong pơyua ăn tơpôl. ‘Nao âu, Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đăk Lăk hlôi pơgơ\r hop ako\m tơjra#m rim anih axong jang đơ\ng teh đak đe.

Pơma ăh hop ako\m, [ok Võ Văn Cảnh, Pho\ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đăk Lăk xơkơ\t, tơring hơnơ\ng kơchăng pơm trong hiôk hloh vă dôm anih jang tơgu\m đơ\ng teh đak đe jang hadoi, tơgu\m dêh char lơ\m khei năr truh: “Anih vei lăng kon pơlei dêh char duh nhen dôm anih jang kơ dêh char Đăk Lăk gô pơgơ\r dôm tơ ‘ngla jang hadoi kơjăp hloh dơ\ng hăm dôm anih jang hadoi, hơto\k pran pơ ‘lơ\ng hanh ch^n vă dôm tơdrong jang đei io\k jang tenh kuawng hloh, đei jơnei hloh păng tơnăp hloh. Kơyươ noh, inh ‘meh vă rim anih jang hlôi păng to\k bo\k oei pơm jang hăm Đăk Lăk lăng dêh char jing minh anih jang tơnăp păng lui ngeh, hơto\k hloh dơ\ng dôm tơdrong jang, tơgop hơto\k tơ iung găh mu\k drăm – tơpôl kơ dêh char”.

 Kiơ\ tơroi, 2 xơnăm kơ âu, dêh char hlôi hơvơn đei hloh 6,5 rơtuh đôlar kiơ\ tơdrong hơto\k jang hadoi păng tơle\ch hơvơn tơgu\m đơ\ng jơnu\m phi ch^nh phuh. Lơ\m noh, jo# truh khei 8 xơnăm âu, Anih vei lăng kon pơlei dêh char hlôi k^ pơkăp xơng io\k  51 tơdrong tơgu\m hăm kơso# jên hơvơn đei je# 3,7 rơtuh đôlar. Dang ei oei 7 tơdrong tơgu\m hăm kơjă pơkăp je# 2,9 rơtuh đôlar hlôi đei tơroi tơgu\m. Dôm tơring tơgu\m mă tơm noh ako\m lơ\m dôm xăh ataih yaih, tơring tơnap tap hloh lơ\m dôm apu\ng đei lơ unh hnam hin dơnuh hloh dêh char nhen Lăk, Krông Bông, Mdrak, Buôn Đôn, Ea Sup. Tơdrong tơgu\m mă lơ noh y te#, pơtho pơhrrăm, mu\k drăm cham char, hơto\k mu\k drăm – tơpôl păng xek tơlang dôm tơdrong đei [ôh lơ\m tơpôl.

VOV Tây Nguyên/Tơblơ\ nơ\r: Lan