VOV4.Bahnar – Khei 6 âu ki, ‘măng mă blu\ng tơdrong yua unh hơyuh lơ\m ja#p teh đak truh hloh 45.500 MW. Unh hơyuh yua lơ\m ‘năr kơ ja#p teh đak ‘măng mă blu\ng hloh 900 tr^u KWh, yak kơjung hloh kơ xơnăm 2021 noh 880 tr^u kWh. Kơso# unh hơyuh yua roi năr roi kơjung, lơ\m kơplăh tơdrong ming man dôm hnam kơmăi unh hơyuh adar hloh pơkăp păng [ơm lơ tơnap tap, pơm ăn ưh đei hơto\ găh tơdrong axong – yua. Kơyươ noh, tơdrong yua unh hơyuh mong [iơ\ păng tơnăp jing minh lơ\m dôm trong jang kơjăp hloh tơgu\m tơjur [iơ\ tơdrong tơnap lơ\m pơm tơle\ch, păng axong dôm kơloăi unh hơyuh, tơgu\m hơto\k tơnăp kơ tơdrong jang mu\k drăm, atu\m hăm noh vei xơđơ\ng unh hơyuh kơ teh đak, vei xơđơ\ng cham char păng tơjur [iơ\ tơpăr hơyuh ‘me# pơrăm hnam pơn^l.  

Năr 13 khei 3 xơnăm 2019, Thủ tướng teh đak bơ\n hlôi tơle\ch Tơchơ\t kơso# 280/QĐ -TTg k^ pơkăp Tơdrong jang kơ teh đak găh yua unh hơyuh mong [iơ\ păng tơnăp jăl xơnăm 2019-2030 hăm tơchơ\t mong đei đơ\ng 5% truh 7% tơdrong yua unh hơyuh lơ\m ja#p teh đak truh xơnăm 2025 păng đei đơ\ng 8% truh 10% lơ\m pơđ^ jăl xơnăm đơ\ng 2019 truh xơnăm 2030. Tơdrong jang hlôi tơle\ch dôm trong jang tôm tong păng drơ\ng minh lơ\m tơdrong Chih ako\m, keh đang păng io\k jang kơtang dôm tơchơ\t khôi luơ\t găh yua unh hơyuh mong [iơ\, lơ Anih jang tơm, anih jang mu\k drăm yuk hơlâu lơ\m tơdrong hơlen, io\k yua dôm tơdrong rơgei kih thuơ\t păng trong jang tơgop mong [iơ\ unh hơyuh. Yuk trong hơlâu lơ\m yua unh hơyuh mong [iơ\ noh Anih jang Unh hơyuh Việt Nam. ‘Nâu jing anih jang axong răh păng yua unh hơyuh, kơyươ noh hlôi tơle\ch lơ trong jang rơgei vă mong [iơ\ unh hơyuh. Anih jang hơto\k tơroi tơbăt găh yua unh hơyuh mong [iơ\. Rim xơnăm, tơdrong jang Jơ plei teh đei pơtoi vă pơhlôh vao ăn kon pơlei, anih jang mu\k drăm lơ\m tơdrong yua mong [iơ\ unh hơyuh.

Atu\m hăm noh, Anih jang Unh hơyuh Việt Nam hơvơn bơngai yua unh hơyuh lơ lơ\m pơm jang ăh jơ ưh kăl, mong răh unh vă vei xơđơ\ng răh trong tơlei unh hơyuh. Anih jang Unh hơyuh  Việt Nam hơvơn hơto\k pơ ‘lơ\ng unh hơyuh nhen hnam kơmăi unh hơyuh, unh hơyuh đơ\ng kial, unh hơyuh jơ\ng ‘năr tơ\ bơbu\ng hnam. Kiơ\ kơ noh, anih jang unh hơyuh hơvơn kon pơlei, anih jang mu\k drăm kơdihc hih măt pơlăp unh hơyuh jơ\ng ‘năr tơ\ bơbu\ng hnam vă kơdih đei unh hơyuh yua, ăh rơkăh noh te\ch unh hơyuh ăn Teh đak hăm kơjă păh lăp, ke\ mong răh, tơgop răh ăn vei xơđơ\ng unh hơyuh kơ teh đak.

{ok Trần Viết Nguyên, Pho\ Kơdră Anih Te\ch răt, Anih jang Unh hơyuh Việt Nam ăn tơbăt, ja#p teh đak hlôi hơto\k đei 9.500 mê ga oát pick unh hơyuh jơ\ng ‘năr păng dang ei mu\k drăm âu adoi oei lơ. ‘Nâu jing tơdrong tơgop pơm tơjur axong unh hơyuh kơ teh đak bơ\n, tơgu\m mong [iơ\ unh hơyuh pơm tơle\ch đơ\ng tơdrong nai:  (Mu\k drăm vă pơtoi hơto\k dôm tơdrong pơm tơle\ch unh hơyuh jơ\ng ‘năr, mă kăl noh unh hơyuh jơ\ng ‘năr tơ\ bơbu\ng hnam oei lang lap. Anih tơm Ko\ng thương pơm kiơ\ tơdrong pơgơ\r đơ\ng Khul Kơpal teh đak to\k bo\k oei hơlen trong pơkăp ‘nao vă hơto\k unh hơyuh jơ\ng ‘năr tơ\ bơbu\ng hnam tơ\ Việt Nam. Nhôn duh to\k bo\k gơnơm trong jang âu kơlih hăp hơ ‘nhăk lơ tơdrong pơyua ăn kon pơlei, bơngai yua, anih axong jang păng ăn anih jang unh hơyuh nhôn hloi.) 

Kiơ\ đơ\ng chă hơlen, rim xơnăm, kon pơlei teh đak bơ\n răt pơhlom 2,4 tr^u đôlar kơmăi pơ ‘lơ\ng hơyuh plenh; Mă thoi noh, duh oei truh 26,5% unh hnam yua kơmăi pơ ‘lơ\ng hơyuh plenh ưh đei mong unh hơyuh, pơm huach tih tên mu\k drăm unh păng jên athei kla unh hơyuh rim khei. Dang ei lơ anih jang mu\k drăm hơvơn bơngai yua tơplih yua kơmăi mong [iơ\ unh hơyuh, dang hăp đei pơkăp inverter. Hơdăh nhen Ko\ng ti Kôh phân Daikin pơjing tơmam te\ch kơmăi pơ ‘lơ\ng hơyuh plenh kla adrol kiơ\ khei. Bơngai răt đei axong răt kơmăi yua mong [iơ\ unh hơyuh, chih pơkăp kla jên rim khei păng đei pơkăp ming hơmet vei lăng kiơ\ pơkăp păng tơgu\m mong [iơ\ unh hơyuh. Yă Lý Thị Phương Trang, Kơdră dơnơm Ko\ng ti Kôh phân Daikin ăn tơbăt: (Dai kin pơkăp truh xơnăm 2025 gô tơjur 30% hơyuh ‘me# tơpăr tơjră hnam pơn^l, xơnăm 2030 noh tơjur 50% păng truh xơnăm 2050 noh hơto\ hăm 0. Bơ\n athei jang, jang hơnơ\ng vă đei jơnei tơchơ\t tơle\ch. Nhôn hơlen vă tơle\ch trong jang, ‘nguaih tơdrong mong [iơ\ unh hơyuh noh nhôn [ôh, tơdrong pơm đơ\ng kon bơngai duh kăp g^t. Mưh bơ\n hlôh vao hơdăh noh bơ\n gô mong [iơ\ unh hơyuh.)

{ok Phương Hoàng Kim, Kơdră Anih tơm Mong [iơ\ unh hơyuh păng Hơto\k kơjăp xơđơ\ng Anih tơm Ko\\ng thương, Kơdră Anih Pơgơ\r jang Mong [iơ\ unh hơyuh teh đak ră hơdăh: Xơđơ\ng unh hơyuh păng hơto\k unh hơyuh kơjăp xơđơ\ng jing tơdrong tơre\k mă blu\ng đơ\ng Khul Kơpal teh đak. Vă tơjră hăm tơnap tap găh axong unh hơyuh păng vei xơđơ\ng unh hơyuh pơma atu\m kăl chih ako\m pơkăp trong jang, drơ\ng minh păng pran io\k jang vă pơtrru\t pơm tơle\ch păng axong yua dôm kơmăi kơmo\k ‘nao vă chă mong unh hơyuh.

Pơkăp lơ\m 5 xơnăm truh, tơdrong kăl yua unh hơyuh duh oei lơ pơhlom 8,5% 1 xơnăm. Mă lei, kiơ\ tơdrong xơkơ\t đơ\ng Anih tơm Ko\ng thương păng Anih jang Unh hơyuh Việt Nam găh tơdrong axong unh hơyuh jăl xơnăm 2020-2025, tơdrong vei xơđơ\ng axong unh hơyuh lơ\m jăl âu gô [ơm lơ tơnap tap. Tơre\k hloh, kiơ\ tơroi đơ\ng hơto\ axong păng yua unh hơyuh đơ\ng jăl xơnăm 2021-2025 kơ Anih jang Unh hơyuh Việt Nam, kơso# unh hơyuh ưh kơ măh to\k truh 27,7 tih kWh ăh xơnăm 2025. Kơyươ noh, hloh kơ lai yơ rim bơngai athei atu\m pơm jang kơyuơ unh hơyuh kơjăp xơđơ\ng. {ok Phương Hoàng Kim, Kơdră Anih tơm Mong [iơ\ unh hơyuh păng Hơto\k kơjăp xơđơ\ng Anih tơm Ko\\ng thương, Kơdră Anih Pơgơ\r jang Mong [iơ\ unh hơyuh teh đak ră hơdăh:  (Atu\m hăm tơdrong pơm tơle\ch unh hơyuh mă blu\ng vă vei xơđơ\ng măh axong ăn tơdrong kăl unh hơyuh vă hơto\k tơ iung mu\k drăm. Tơdrong yua unh hơyuh mong [iơ\ adoi jing kăp g^t lơ\m tơdrong vei xơđơ\ng unh hơyuh kơ teh đak. Io\k yua unh hơyuh mong [iơ\ păng đei jơnei tơnăp jing trong jang kăp g^t tơgu\m tơjur [iơ\ hrat hr^n lơ\m tơdrong pơm tơle\ch, axong lơ kơloăi unh hơyuh, tơgu\m vei xơđơ\ng unh hơyuh ăn teh đak, vei xơđơ\ng cham char păng tơjur [iơ\ tơdrong tơpăr hơyuh ‘me# tơjră hnam pơn^l. Pơm kiơ\ Tơchơ\t Paris găh tơjră hăm hơyuh to# ‘mi tơplih lơ\m kơpal teh duh nhen tơ\ Hop ako\m kơpal găh Hơyuh to# ‘mi tơplih COP26 găh pơm kiơ\ pơkăp pơm tơjur tơpăr hơyuh ‘me# tơjră hăm hnam pơn^l kiơ\ kơso# 0 ăh xơnăm 2050.)

Lan chih păng pơre nơ\r