VOV4.Bahnar - Khei năr au ki, tơ̆ Dak Nông, lơ groi, kông hlôi răm đe chưk tơnă glăi vă iŏk tĕh chă tĕch mơdro. Lơ tĕh groi ‘moi kiơ̆ trong glung, dôm trong tơm, mă kăl dôm hơgăt tĕh tơ jê̆ rim đak dơnau, đak kroong hơboong thoong đak hlôi răm đe chưk glăi, mă lei hơnĭh bơ̆ jang xek tơlang ư̆h kơ keh đang. Tơbăt găh tơdrong au, Bơngai chĭh kơtơ̆ng ang ăn Radiô Nơ̆r Pơma Việt Nam oei tơ̆ Tây Nguyên đei lơ ƀai chĭh “Pơjing tĕh groi jing tĕh kăp gĭt tơ̆ Dak Nông:Pơm glăi kĕt keng, xek tơlang koă kơ lê̆”. Lơ̆m tơdrong tơroi năr au, hơvơn kơ mih ma păng bôl boăl ƀai blŭng a hăm hơnăn:“Dak Nông kĕt keng chưk groi, kôch kông glăi”.

Trong man glăi tơ̆ tơring Trúc Sơn, apŭng Cư̆ Jut

Tơ̆ tơring Trúc Sơn, apŭng Cư Jút, dêh char Dak Nông đei lơ tĕh groi hlôi păng tŏk bŏk chưk tơnă glăi. Tơ jê̆ hnam hop akŏm thôn 6 kơ tơring, mĭnh jăl trong glung atăih 300 met đei ming man glăi đơ̆ng Trong glung 14 lơ̆m groi hlôi chưk tơnă păng chĕng hơdrar. Tơ̆ au, lơ hơnĭh tŏk bŏk ming man hơmet ăn đei jing mĭnh groi tĕh kiơ̆ trong “pơdơ̆h pơdei”. Ƀok Trần Đình Nam, Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei tơring Trúc Sơn tơbăt, tĕh groi au sơ̆ ‘nŏh tĕh mir. Mă đơ̆ng Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei tơring păng Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei apŭng hlôi pơm hla bơar xek tơlang, phak kăp hăm jên găh tơdrong pơm pơrăm tĕh păng tơngla tĕh jei hlôi pơkăp pơdơ̆h ming man, hơmet pơ ‘lơ̆ng, mă lei đơ̆ng rŏng ‘nŏh ƀok au oei hơnơ̆ng pơm glăi păng tơbăt tĕch mơdro dơ̆ng:“Đe hăp chă pơm hlôi pơm ăn kơ bơ̆n goĕl kơ đon tơpă mơ̆n. Mư̆h đe hăp chưk tơnă dang 500m2 ‘nŏh kơdră tơring hlôi xek phak, đơ̆ng rŏng ‘nŏh đe hăp chưk tơnă să hlŏh dơ̆ng jei hlôi athei apŭng, apŭng jei hlôi xek phak 20 trĭu hlak jên bơih. Găh tơdrong đe hăp hơnơ̆ng pơma pơdar lơ lau jei pơm ăn kơdră tơring jei tôch mơmat tơpă mơ̆n. Đe hăp iung jang lơ̆m mă bơ̆n oei pơ joăl lơ tơdrong jang. Hrei au apŭng hlôi tơchơ̆t ư̆h kơ ăn đe chă tĕch răt hăm tĕh au bơih.”

Lơ tĕh groi ‘moi kiơ̆ trong glung 14 kơ dêh char Dak Nông tŏk bŏk răm kơ đe chưk tơnă glăi

Tơdrong chưk groi, kôch kông lơ̆m tơring Trúc Sơn, apŭng Cư̆ Jut hơnơ̆ng ƀô̆h kơtang đơ̆ng vă đĭ sơnăm sơ̆ trŭh dang ei. Dôm tĕh groi, tĕh kông tơ̆ tơring au ‘nŏh jĭ tĕh tơmo, mơmat vă chŏh jang sa, lăp mĭnh ƀar jĭt trĭu lơ̆m 1 sao, mă lei dang ei hlôi tŏk kơ jă hlŏh mơ jĭt ‘măng, lơ bơngai rơ ông rơ ang năm răt. Đơ̆ng rŏng ‘nŏh đe hăp chưk tĕh vă akhan pơm ăn tĕh ‘lơ̆ng chŏh jang sa. Mă lei mă tơpă ‘nŏh vă chrek iĕ tĕch mơdro ăn kơ đe.

       ‘Moi kiơ̆ Trong glung 14 đơ̆ng apŭng Cư̆ Jut năm tơ̆ apŭng Dak Mil, apŭng Dak Song, trŭh pơlei tơm Gia Nghĩa păng apŭng Dak Rlâp kơ dêh char Dak Nông, tơdrong chưk groi, kôch kông oei ƀô̆h hơnơ̆ng. Ƀok Phạm Quang Nam, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei tơring Nâm N’Jang, apŭng Dak Song tơbăt, tơdrong au đei ƀô̆h hơnơ̆ng tơ̆ pơ đĭ tĕh mir hăm tĕh bri hloi.“Pơm glăi lơ̆m chưk tơnă, tŭh tĕh tơ̆ hơgăt tĕh bri jei đei, tĕh mir jei đei vă chă tĕch mơdro, tĕch mơdro tĕh glăi jei đei. Tơring tŏk bŏk iung jang hơdoi hăm rim hơnĭh bơ̆ jang apŭng, rim hơnĭh jang vei lăng cham char, hơnĭh jang mŭk drăm trong nơnăm, kŏng ang apŭng, dơnŏ anĭh vei lăng bri, iung jang dăr lăng, xek phak tơdrong pơm glăi.”

Groi kông đơ̆ng rŏng đe chưk tơnă glăi hlôi jing “tĕh kăp gĭt”

Tơ̆ tơring chơ kơi đak Cá Sấu găh phương Nghĩa Tân păng Nghĩa Trung, kơ pơlei tơm Gia Nghĩa, đei mĭnh ‘nu bơngai ư̆h kơ hli năm chưk tĕh groi, kôch kông, man bơ̆ thoong đak vă pơjing hơnĭh tơmang pơ hiơ̆. ‘Moi kiơ̆ thoong hơboong Dak Nông rim bơngai jei hlôi pơm pơnơ̆, bơ̆ thoong đak man hăm ximăng, bơ̆ hăm bai tơmo vă tơgŭm ăn tơdrong jang tơmang pơ hiơ̆ glăi au. Mă kăl, lăp đơ̆ng rŏng năm iung jang, khŭl chĭh kơtơ̆ng ang apĭnh kơdră chĕp pơgơ̆r tơring ‘nŏh mĭnh ‘nu bơngai drŏ nglo akhan sư ‘nŏh Trọng krao điên thoăi pơma pơ joă:“E năm dăr lăng kơnh gô lăng khŭl đe to năm pơm lơ tơdrong hloi văi. Mă đơ̆ng năm dăr lăng jei pơm kiơ kĕ kăi. Tơdăh e pơm kơ hret jei hoei mơ̆n, ĭnh chĭu tơhoach kon jên pơm ăn ti e kơtĕch hli pơm kiơ. ‘Năr đơ̆ng rŏng e chĭh mă ‘lơ̆ng ƀiơ̆ tơdăh ư̆h kơnh ĭnh tơpĕt kơ̆l e văi.”

Tơdrong chưk groi, kôch kông kĕt keng, đunh đai, lơ bơngai tôch kơ chu, đei ‘măng ư̆h kơ hli khôi luơ̆t, pơma pơ joă khŭl chĭh kơtơ̆ng ang, lơ lau ƀô̆h hơdăh, tơdrong xek tơlang tơ̆ tơring oei đei tơdrong. Lơ̆m mă nŏh, dôm tơring đei lăng jing tơring pơm răm kơtang hlŏh găh tơdrong chưk bơ̆ glăi hmă hmă dôm groi tĕh đe tĕch mơdro dĭh băl kơtang, dang ƀar pêng hrĕng trĭu lơ̆m 1 sao hăm groi tĕh ‘nŏh tĕh groi kông. Mư̆h chưk tĕh jing tĕh tơnă đang, tĕh grpoi hlôi jing tĕh kăp gĭt, kơ jă tĕh hlôi tŏk lơ ‘măng, đei ‘măng vă trŭh 1 ti lơ̆m 1 sao, đei ‘măng trŭh mĭnh ƀar ti hlak jên lơ̆m 1 sao păng lơ bơngai đei iŏk yua sa hơpăh tôch kơ lơ đơ̆ng tơdrong pơm glăi au.

Ƀai chĭh đơ̆ng VOV Tây Nguyên

Tơblơ̆ nơ̆r: Amazưt