VOV4.Bahnar – Quảng Hoà jing xăh tơnap tap kơ apu\ng Đăk Glong, dêh char Đăk Nông. ‘Nâu jing tơring teh hal kơ đak choh jang xa păng xo\ nhă. Xơnăm 2017 xăh đei axong ming man pơnơ\ đak Suối Đá hăm kơso# jên axong truh 90 tih hlj, ruih ăn 320 ha, tơgu\m Quảng Hoà pơm da [iơ\ tơdrong hal đunh xơnăm. Cho\ng mă, hăm lơ tơdrong pơngơ\t lơ\m tơle\ch jang, pơm jang adar, hơnơ\ng pơdui khei năr mă lei truh dang ei adoi tam mă keh đang. Jơnu\m pơgơ\r tơring păng kon pơlei Quảng Hòa akhan, mă kơchăng gô truh keh đang, pơnơ\ Suối Đá duh ưh đei io\k yua tơnăp kơlih dôm tơdrong ưh kơ [lep đơ\ng mă io\k bieh man pơjing.

Hăm tơdrong to# hlơ hle\ng kơ pơyan phang, [ok Ma Seo Sây, tơ\ thôn 11, xăh Quảng Hoà, apu\ng Đăk Glong, dêh char Đăk Nông hăt hot hăm rim jăl đing như\a pơdjoi ataih 50m, pơtoi băl vă [ôm đak đơ\ng dơnâu mong ruih ăn pơgar ka phê xă je# 3ha. Dơnâu đak xă truh 1,6 sao mă lei hlôi hrơ\ truh tơ\ klo\ng. Lơ\m tong ane# khei phang dơ\ng noh, pơgar ka phê tơpă [ơm răm to# pơđang đe\ch bơih. Ataih đơ\ng hnam [ok Sây pă dôm yơ, thong hơbong đak Suối Đá, duh oei lơ\m tơdrong “to\k bo\k ming man”, mă kiơ\ pơkăp man, hơbong athei keh đang đơ\ng xơnăm 2019. Kon pơlei tơ\ tơring teh hal kơ đak âu ưh kơ băt pơtoi gô pơnơ\ đak truh lai yơ: “Kon pơlei adoi ‘meh vă dăh hrôih keh đang vă kon pơlei jang na, duh nhen ruih đak ăn ka phê. Mă lei pơnơ\ đak Suối Đá âu noh man tôch đunh tam mă keh đang, hăp ưh kơ măh đak, duh nhen pơyan ‘mi noh trôk trăp, pơyan phang noh [ruih teh, pơrrăm truh tơ\ kon pơlei”

Ưh adro# ming man adar, ưh kơ tro\ pơkăp, [ok Ma A Tú, kơdră thôn 12, xăh Quảng Hoà ăn tơbăt, kon pơlei ưh kơ vao hơdăh găh tơdrong man hơbong đak kơ  tơdrong man pơnơ\ Suối Đá ăh xir jru\ tơ\ teh truh 2-3m, đei anih jru\ dôm j^t met hloi. {ok Tú akhan, hăm tơdrong ming man thoi âu, hơbong đak [ônh kơdơ\l. Kơtă hăm kơplăh ăn pơchoh hmă, duh đei lơ unh hnam kon pơlei gơh ruih đak đơ\ng pơnơ\ ơu: “Hơbong pơchoh đak jru\ tơ\ hơla teh na noh jing tơdrong ưh kơ hiôk. Kiơ\ kơ inh, mưh hơmet noh athei hơto\k mă kơjung, pơm ăn hơbong đông tơ\ kơpal noh pơtơm hiôk ăn kon pơlei xo\ yua. Oei hơbong mă jru\ tơ\ hơla thoi âu noh ưh đei pơyua kơlih đak ro kơdih ưh đei lơ. Kiơ\ kơ inh, lơ\m thôn đei yua lơ hloh adro# 10ha đe\ch”

{ok Phan Đình Mạo, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Quảng Hoà, apu\ng  Đăk Glong, dêh char Đăk Nông ăn tơbăt, xăh đei hloh 7.600 unh hnam kon pơlei, hăm hloh 90% noh bơngai kon kông, je# 63% unh hnam noh hin dơnuh. Hin dơnuh pơngot rơve\t tơ\ xăh minh păh noh kơyuơ hơtaih hơto\, trong nơnăm tơnap tap, minh păh kơyuơ ưh măh đei choh jang xa păng xo\ nhă. Dang ei teh đak hlôi tơre\k axong man 2 pơnơ\ đak lơ\m tơring, mă lei ưh đei yua tơnăp.

Hăm pơnơ\ đak Suối Đá tơle\ch ming man tơ\ đak glung Đăk Ting, [ok Mạo xơkơ\t, đei lơ tơdrong ưh kơ hiôk nhen: ming man adar; tơdrong ming man ưh đei vei xơđơ\ng pơkăp; gre vih vơ\t chơ pơdu\ tơmam ming man hlôi pơrăm lơ jăl trong kon pơlei vih vơ\t tơ\ xăh; hơbong đak noh jru\ tơ\ hơla teh tơnap ăn tơdrong xo\ đak vă ruih ăn ‘long pơtăm păng pơm ăn kơ đak mo\ng och, đak hơlu\ng, dơnâu kon pơlei pơchoh đak to\k lơ măh pơm ăn to# pơđang tơ\ xăh lơ\m dôm xơnăm kơ âu: “Tơhlăk tơhl^n thoi noh pơm hiong đon lui kon pơlei hăm jơnu\m pơgơ\r tơring dôm jăl. Mă [ar noh hăp huach jên hơdăh hloi, kơlih tơbo\ dăh kăl pơih dơnâu mong đak pơchoh ăn kơ na, oei jăl găh âu [ôm đang athei hơto\k, kơlih hơbong tơ\ klu\ng, đei anih noh 3m, đei anih 5m, đei anih truh 10m. Mưh ning mônh kơnh ưh đei anih [ôm, ưh axong man hơbong tơ\ kơpal hloh kơ na noh ưh gơh yua ôh, gô ưh đei io\k yua tơnăp ôh”

Tơdrong ming man pơnơ\ đak Suối Đá xăh Quảng Hoà đei Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đăk Nông k^ pơkăp axong man ăh khei 6 xơnăm 2017 păng pơtơm man ăh khei 11/2017. Tơdrong ming man đei 2 chăl: anih ruih đak hăm anih kơjung 5m, xă 90m, hơbong ruih đak ataih hloh 4km; anih ruih đak kơmăi [ôm hăm 4 anih kơmăi pơgăn păng jăl ataih hloh 5,6km.

Tơdrong ming man hăm kơso# jên axong ming man 90 tih hlj đơ\ng jên mong Trung ương. Tơchơ\t vă axong đak ruih ăn 1.000ha ‘long pơtăm choh jang xa păng đak xo\ nhă rơgoh ăn 1.750 unh hnam kon pơlei. Tơdrong ming man kơyuơ Jơnu\m vei hơlen axong ming man pơnơ\ đak choh jang xa păng hơto\k tơring pơxe\l dêh char Đăk Nông pơgơ\r, axong bieh um man pơjing – jên pơkăp man noh Anih axong ming man jăl trong Đường Việt păng anih io\k ming man noh Anih ming man Thành Công

Truh dang ei, tơdrong jang hlôi hloh 2 xơnăm pơtêng hăm pơkăp mă blu\ng, tơ ‘ngla axong man apinh pơdui truh ‘măng mă 4 păng kiơ\ tơchơ\t 668 năr 17/02/2022 đơ\ng Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đăk Nông, axong pơdui khei năr truh năr 30/04/2022. Tơdrong ming man pơnơ\ Suối Đá hlôi đei Anih jang Hơlen dêh char Đăk Nông tơle\ch tơchơ\t ăh năr 22/2/2022 hăm lơ tơdrong pơm yoch đơ\ng chă hơlen, chih ako\m ming man ăn hơlen, chă bieh um man – pơkăp jên axong man, hơlen pơkăp tơdrong ming man. Tơdrong hơlen dêh char hlôi pơkăl Anih jang Hơlen kơpal kơ dêh char Đăk Nông hơlen, xek tơlang kiơ\ pơkăp đơ\ng Đảng tơre\k truh kang [o# Anih jang kơpal dêh char vei lăng. Atu\m hăm noh, tơroi găh tơdrong pơm glăi luơ\t ăn Anih jang Kanh say hơlen Ko\ng ang dêh char Đăk Nông hơlen lăng, xek tơlang tro\ kiơ\ tơchơ\t.

Lan chih păng pơre nơ\r