Têt sơnăm ‘nâu truh hrôih kơna ŭnh hnam yă Y Phương, plei Đăk Boi, thị trấn Đăk Glei, apŭng Đăk Glei, dêh char Kon Tum kŭm hăt hot ƀiơ̆ kơ rim sơnăm. ‘Nao rô̆ đang ƀum ƀlang tom tĕch ăn hnam kơmăy pơm tơlĕch, pơđĭ ŭnh hnam hơmet rơgoh hnam oei. Hnam kŭm đĭ oei đunh, sơnăm ‘nâu đei jên đơ̆ng tĕch tơmam choh jang sa, ŭnh hnam yă iŏk tŏ sĕt jên tơsơng ming dơ̆ng hnam. Bơ̆n tơmam yua nhen pơnhan, kơthao đunh bơih đĭ hong pơchăh sư kŭm răt tơplih đĭ. Lăng đe hơioh đei hơbăn ao ‘nao hrŭk sa Têt kơdâu đơ̆ng hnam lĕch tơ̆ trong pơm ăn ŭnh hnam yă Y Phương kơsơ̆ hơtuch sơnăm roi tơnŏ hiôk hian. Yă Y Phương chơt hơiă tơbăt, ŭnh hnam hlôi hơmet ăn tôm tơmam sa, đak nhă, mă loi ‘noh jĭ dôm tơmam joăt joe kơ bơngai Xơ đăng vă sơng Têt, chơt hơiă pơyan puih mak: “Khei ‘năr hơmet ăn sơng sơnăm ‘nao kŭm jing ‘măng ŭnh hnam hlôi kĕch ƀa đang, pŭ ƀa brŏk tơ̆ hnam. Ƀa iŏk đei dang 70-80 kơ ƀao. Sơng sơnăm ‘nao ‘noh ŭnh hnam nhôn teh nhŭng, prung pơlăh đing. Đơ̆ng rŏng hơmet ăn đang dôm tơmam sa joăt joe, oi kơ yang hri tơgŭm ăn pơđĭ ŭnh hnam sơnăm ‘nao đei pran jăng grăng hơkâu, jang sa đei iŏk yua lơ. Đơ̆ng rŏng ‘noh, chơt hơiă hloh ‘noh jĭ ƀơ̆t hơdruh tơdăm tôn chĭng chêng, hơsoang hơri, rim bơngai lơ̆m ŭnh hnam vang hơdai băl et tơdrô ge, sa dôm tơmam sa joăt joe”.
Dôm năr văjê̆ Têt, ŭnh hnam mŏ Rơ Mah H'Peng păng kon pơlei lơ̆m plei Thơ Nhueng, xăh Ia Phang, apŭng Chư Pưh, dêh char Gia Lai tôch kơ chhôk hơiă, ‘nă hal. Kon pơlei drơ̆ng nơ̆r hăm băl hơmet rơgoh trong pơlei, chre ‘long, chong hơmet ‘ngiĕt, pôi râm rĕk tơ̆ jơ̆p trong tih iĕ. Rim ŭnh hnam pơtăm dơ̆ng ‘long tơter trong pơlei jê̆ hnam kơdih, pơrŏ ‘lơ̆ng ‘măng jang păng hơmet rơgoh hnam oei vă sơng sơnăm ‘nao. Kiơ̆ kơ mŏ H'Peng, sơnăm ‘nâu, kon pơlei sơng têt chơt hơiă, ‘nă hal: “Đĭ đăng ŭnh hnam hơmet rơgoh hnam oei, cham pơgar kŭm đei hơpuih ‘you ‘lơ̆ng; trong pơlei ling lang rơgoh vă ‘nhŏng oh, bôl buăl, pơlei pơla truh hmach thơthou têt. Chơt hơiă sơnăm ‘nao rim bơngai tôch kơ ‘nă hal, tơƀơ̆p băl pơgơ̆r et sa, hmach thơthou ăn băl sơnăm ‘nao pran jăng grăng hơkâu. Đang kơ ‘noh pơma nuh, chă pơđou ngôi găh 1 sơnăm jang sa, arih sa rim năr; roi tơƀôh trong vei lăng pơgar, ‘long pơtăm liơ vă đei iŏk yua lơ, vă tơdrong arih sa kơ kon pơlei roi tŏk, tơdrong arih sa tơplih ‘lơ̆ng păng hiôk sơđơ̆ng”.
Plei Kon Chrah, xăh Hà Ra, apŭng Mang Yang, dêh char Gia Lai đei 180 ŭnh hnam hăm 970 ‘nu bơngai. Sơng Têt Qúy Mão sơnăm ‘nâu, kon pơlei lơ̆m pơlei kŭm hơmet ming hnam oei ‘lơ̆ng rơgoh. Drŏ kăn năm tơ̆ kơchơ răt bơ̆n ƀĕng keo. Bơngai pơgơ̆r pơlei Hrun tơbăt, sơ̆ kon pơlei kŭm ưh kơ gan sơng têt, ưh kơ băt pơgơ̆r Têt. Dôm sơnăm tơjê̆ âu, đei tơdrong bơngơ̆t truh đơ̆ng khŭl kơdră tơring hăm tơdrong tơlĕch jên jang asong ăn kon pơlei lơ̆m pơlei nhŭng, iĕr vă kon pơlei vang chơt hơiă kơna rim bơngai tôch kơ chhôk ‘nă mưh Têt vih: “Sơ̆ kră chă pơjing, vă khan tơdrong têt ưh kơ hlôh kơbăt, mă lei dang ei đơ̆ng khŭl bơngai jang pơlei, vei tơring tơƀơ̆p đơ̆ng lu bơngai lơ̆m teh đak, đơ̆ng xăh bơngơ̆t kơ kon pơlei ăn jên pơgơ̆r sa têt. Mă mĭnh kon pơlei hiôk jang sa mir ƀa, pơtăm cheh phe kŭm đei kơjă, Mă 2 dơ̆ng tơdrong jĭ Covid -19 sư vă đĭ bơih, sơnăm ‘nâu kon pơlei tơ̆ âu ‘nă hal sơng iŏk năr têt kŭm đei pơgơ̆r sa ‘nhĕm ier, ‘nhĕm nhŭng, đei sit, khŭl kơdră chĕp kơ̆l xăh sơnăm hơ yơ kŭm tơgŭm pơgơ̆r sa têt ăn kon pơlei”.
Ƀok Chôn, oei tơ̆ plei Tuơh Kơtu, xăh G’Lar, apŭng Đak Đoa, dêh char Gia Lai tơroi: Sơnăm âu ki, lơ unh hnam lơ̆m pơlei jang xa đei iŏk yoa kơjăp, nhen unh hnam ƀok Anŭ, unh hnam ƀok Nết, unh hnam ƀok Ƀyêu... jô̆ păh lăp jang xa iŏk đei đơ̆ng 150 - 200 triu hlak jên. Oei unh hnam ƀok Chôn sơnăm âu ki jang xa kŭm iŏk đei loi 100 triu hlak jên đơ̆ng chĕh phe, tiu...kơna tôch hơiă mưh sơng sơnăm ‘nao truh. Dôm năr têt, unh hnam răt hơmet tôm tơmam yoa, đak ‘ngam, ƀĕng, têt... Ƀok Chôn pơma: “Sơ năm ‘nâu, chĕh phe, ƀa, ƀum tơ̆ tơring Bahnar lơ̆m xăh G’Lar bơ̆n ‘nâu jang kŭm đei ƀiơ̆, kơna têt truh mih ma duch nă kŭm tôch hơiă, ưh kơ đei nhen sơnăm 2021 đei tơdrong jĭ, tơdrong arih xa ưh kơ hiôk kiơ. Hlŏh kơ ‘nŏh dơ̆ng, sơnăm ‘nâu chĕh phe, ƀa kŭm đei yă ƀiơ̆ kơna kon pơlei tôch čhôk ‘nă, rim bơngai, rim hnam pơgơ̆r ngôi pơchơt sơng sơnăm ‘nao 2023 păng lui tơdrong arih xa roi sơđơ̆ng ‘lơ̆ng ƀiơ̆”
Năr Têt truh, pơyan puih mak vih, khŭl kơdră rim dêh char Tây Nguyên ‘măn tơdrong bơngơ̆t truh, vei lăng têt ăn kơ dôm bơngai teh đak tơgŭm, ŭnh hnam mơmat tat vă kơ rim bơngai dai đei sa Têt ngăl. Hơdrô̆ lơ̆m năr têt Quý Mão này, ‘moi kiơ̆ krao hơvơn đơ̆ng dôm kơsô̆ jên tơgŭm, Anih jang Mặt trận Tổ quốc Việt Nam dêh char Dak Lak hlôi sơng iŏk hloh 2,6 ti hlak jên. Ƀok Lê Xuân Sương, Phŏ Kơdră Anih jang Mặt trận Tổ quốc Việt Nam dêh char Dak Lak tơbăt, đơ̆ng kơsô̆ jên âu, Mặt trận tổ quốc rim tơring hlôi pơjao tơmam truh tơpang ti dôm ŭnh hnam mơmat tat, tơgŭm đe sư đei dơ̆ng tơdrong hiôk chơt pơyan puih mak, sơng têt: “Dôm bơngai đei jơhngơ̆m đon ‘mêm mơnat, dôm anih jang mơdro sa, dôm bơngai chă tơgŭm đe mơmat tat hlôi ling lang yak hơdai hăm Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, hlôi hơdai hăm bơngai dơnuh hin ưh khan lăp lơ̆m năr Têt Nguyên đán, mă lơ̆m dôm ‘măng đei jĭ hơbuh, ‘mi kial hơbŭt pơrăm. Ĭnh ‘noh jĭ bơngai tơroi tơbăt, gơih dôm kơ sô̆ tơmam tơgŭm ‘noh truh hăm bơngai dơnuh hin. Hơdrô̆ tơ̆ dêh char hloh 4.000 tơpu tơmam. Oei lơ̆m 15 apŭng, thị xã, pơlei tơm truh khei ‘năr âu kŭm hlôi tơgŭm vă jê̆ 20.000 tơpu tơmam”.
Viết bình luận