VOV4.Bahnar – Khei năr âu ki, tơdrong phă bri, tơgar io\k teh bri tơ\ Tây Nguyên pơtoi đei [ôh tơnap tap. Lơ\m kơplăh khul jang vei lăng bri ưh đei lơ, hơgăt bri păng teh bri noh xă, rim tơring hlôi đei lơ trong jang tro\ [lep, vă hơto\k tơnăp tơdrong vei lăng bri đei jơnei tơnăp.

Khei năr âu ki, Lâm Đồng jing tơring phă bri, tơgar teh deh hloh. Lơ hơgăt bri [ơm phă pơrăm jing tơring teh păng bri hlôi đei pơjao ăn dôm anih jang mu\k drăm pơkăp axong jang. Đơ\ng blu\ng xơnăm truh dang ei, tơ\ tơring đei 80 ‘măng phă bri, hơgăt bri [ơm pơrăm to\k je# 30% pơtêng hăm khei năr âu xơnăm xơ\. {ok Nguyễn Văn Sơn, Kơdră Anih Choh jang xa păng Hơto\k tơring pơxe\l dêh char Lâm Đồng ăn tơbăt: mă lơ hơgăt bri hiong răm lơ\m hơgăt teh hlôi pơjao ăn dôm anih jang mu\k drăm mă lei ưh đei tơle\ch pơm jang, dăh mă pơm jang adar, ưh đei axong bơngai jang vei lăng bri. Dêh char hlôi tơchơ\t io\k tơvih 208 tơdrong jang đơ\ng dôm anih jang mu\k drăm hăm hơgăt xă hloh 30.000ha. Atu\m hăm noh, hơlen, io\k yua trong jang ‘nao lơ\m vei lăng, hơto\k tơnăp tơdrong jang vei lăng bri đơ\ng dôm anih jang mu\k drăm lơ\m tơring: "Hơgăt bri đei tơdrong vă jang to\k truh dôm hre\ng ha, măt hmă ưh ke\ jo# hơlen noh athei hơlen chih ako\m noh huach jên noh bu chiu? Athei hăm kih thuơ\t vă xơkơ\t xơnăm âu đei dôm ‘măng pơm glăi, hơlen thoi noh, hiong dôm yơ bri noh athei đei hru\ ‘mong, athei xek tơlang hanh ch^n. Nhôn to\k bo\k oei pơm jang hăm VNPT vă pơjing minh phân mêm hơlen tơdrong đei [ôh tơ\ bri đơ\ng dôma nih jang mu\k drăm âu. Oei bri tơ\ dôm Jơnu\m vei hơlen bri noh xơnong kơ đe tơ ‘ngla bri hlôi hơdăh bơih".

        Lâm Đồng dang ei đei hloh 533.000ha bri. ‘Nguaih kơ hơgăt đei pơjao ăn dôm anih jang mu\k drăm thuê vă tơle\ch axong jang, bri kơ  Lâm Đồng oei đei pơjao ăn 27 tơ ‘ngla bri Teh đak. Le# đei tơdrong phă bri, koh ot ‘long bri glăi, 374 ‘nu kang [o#, bơngai jang hlôi [ơm xek tơlang kiơ\ xơnong jang.

Tơ\ Gia Lai, hăm hloh 632.000 ha, jing dêh char đei hơgăt bri xă dơ\ng mă 4 kơ ja#p teh đak păng xă hloh lơ\m 5 dêh char Tây Nguyên. Khei năr âu ki, hơgăt bri kơ dêh char duh oei pơtoi tơjur; bri đei pơtăm kơđeh hloh pơkăp kơ ja#p tơring.

Jăl xơnăm 2015-2020, tơ\ dêh char đei hloh 4.300 ‘măng phă bri hăm kơ hre\ng ha bri [ơm koh phă. {ok Nguyễn Văn Hoan – Pho\ Kơdră Anih Choh jang xa păng Hơto\k tơring pơxe\l dêh char Gia Lai ănt ơbăt, minh păh tơdrong tơm noh dôm xăh tơnap vei bri, jing hơgăt đei pơjao atu\m hăm teh choh jang kơ kon pơlei. Vă vei lăng bri tơnăp hloh, bri kăl đei pơjao ăn dôm anih jang mu\k drăm dăh mă kon pơlei nhen pơkăp đơ\ng Luơ\t jang găh ‘Long bri. Mă lei tơdrong âu tơre\k truh lơ tơdrong nhen jên hu, pơkă teh. {ok Hoan ‘meh vă, tôm hơgăt bri tơ\ dêh char gô đei pơjao tro\ bơngai păng tro\ kiơ\ pơkăp truh 2030: “Dang ei, Gia Lai oei hơgăt bri xă tam mă pơjao ăn dôm tơ ‘ngla bri vei lăng. Tơdrong pơkăp đơ\ng anih choh jang xa păng jang găh bri noh tôm hơgăt bri athei đei pơjao ăn tơ ’ngla bri vei lăng, adrin truh xơnăm 2030, tôm hơgăt bri âu athei đei pơjao ăn tơ ‘ngla bri vei lăng".

Oei tơ\ Đăk Nông, đơ\ng blu\ng xơnăm truh dang ei hlôi đei 200 ‘măng phă bri, răm truh 43,55ha. Kiơ\ xơkơ\t đơ\ng anih jang kơpal, tơdrong phă bri duh oei [ôh lơ, mă lơ tơdrong đei [ôh tam mă xơkơ\t bơngai pơm glăi. {ok Nguyễn Quân Trường, Pho\ Kơdră Anih jang Hơlen bri Đăk Nông ăn tơbăt, tơdrong tơm minh păh noh kơyươ tơring xă, khul vei lăng bri ưh đei lơ: “Khul vei lăng bri đei pơjao [iên che# ăh xơnăm 2022 noh 208 ‘nu, mă lei dang ei nhôn adro# đei 102 ‘nu đe\ch. Ưh kơ măh thoi ăi noh âu ki dêh char pơgơ\r pơlong vă rơih io\k bơngai jang mă lei duh ưh đei jơnei nhen pơkăp. Tơdrong ưh kơ măh bơngai jang noh pơrăm truh tơdrong tơgu\m, mă kăl noh tơre\k truh tơdrong jang vei lăng bri”.   

Vă tang găn tơdrong pơrăm bri, kiơ\ kơ [ok Lê Trọng Yên, Pho\ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đăk Nông, athei tang găn kơjăp tơdrong tơgar teh, kho\m ưh đei le# tơdrong jơmu\l pơtăm glăi. Dang ei dôm tơring “hli hlơt” găh phă bri nhen Đăk Glong, Tuy Đức, to\k bo\k kho\m mă jang kơjăp tơdrong pơkăp io\k hơgăt teh mă [ơm tơgar. Dêh char to\k bo\k oei keh đang khul jang hơlen bri vă hơmet tơdrong ưh kơ măh bơngai pơm jang: “Mă mônh noh gô keh đang jang hơlen bri tơ\ apu\ng; hlôi pơgơ\r lơ\m khei 9 athei keh đang tơdrong pơkăp jang hơlen bri kơ apu\ng vă hơto\k ăn dôm anih [ơm pơrăm bri kơtang, tơjur jang kơplăh kơplơt mă athei jang kơtă. Minh tơdrong dơ\ng noh nhôn duh pơgơ\r anih jang găh bri athei pơjing tơdrong jang tơgua\t hơlen bri hăm tơ ‘ngla bri. Kơlih mưh anih jang hơlen bri hơnơ\ng jang hăn ch^n, chih hla bar, mă nhen le\ hla bar pơkăp noh ưh đei tơ ‘ngla, kơlih kiơ ăh hơlen pơkăp noh đei tơ ‘ngla? Noh jing minh lơ\m dôm tơdrong pơngơ\t kơ đon mă athei pơgơ\r kơjăp tơdrong jang âu”.

Lan chih păng pơre nơ\r