VOV4.Bahnar - Ƀok Pyoh, rơnĕh sơnăm 1959, oei tơ̆ pơlei Pơ Chak, tơring H’Ra, apŭng Mang Yang, dêh char Gia Lai tơbăt, đơ̆ng sơnăm 2021 truh dang ei, jĭ hơbŭh Covid-19 pơm ăn tơdrong erĭh sa kơ kon pơlei đei ƀơm kơnê̆ tôch kơtang. ‘Măng mă blŭng, kon pơlei tôch tăr văr, tơtăm. Mălei gơnơm đei kơdră chĕp pơgơ̆r tơring chă pơtho khan, mă kăl rim kang ƀô̆ ƀok thây pơgang, kon pơlei hlôi tơplĭh ‘nao tơdrong erĭh sa kơ ‘năr păng jang sa vă đei joăt, sơđơ̆ng lơ̆m pơyan jĭ hơbŭh. Hrei au, tơdrong chă gom ƀŏ, ôp ti hăm đak pơgang păng oei hơtăih dĭh băl hlôi đei joăt hăm kơ dĭh kau ƀok Pyoh hăm ŭnh hnam. Ƀok Pyoh tơbăt: “Jĭ hơbŭh Covid-19 oei hơnơng pơrăm, kơna rim bơngai pơm kiơ̆ ‘lơ̆ng tang găn jĭ hơbŭh nhen gop ƀŏ vă vei lăng ăn kơ dĭh adoi nhen bôl boăl. Jơhngơ̆m pran jăng ‘nŏh jang sa kĕ. Bơnê kơ Đảng, tĕh đak lăng ba, pơgơ̆r ƀet bơ̆ng vaccine, ƀơk che gom ƀŏ ăn kon pơlei. Ĭnh gô hơdrn pơm kiơ̆ păng pơtho khan ăn ŭnh hnam, kon pơlei pơla vang pơm kiơ̆ ‘lơ̆ng, vă pơrang jĭ hoei chă tơpŏh, vă rim răih bơngai pran jăng grăng akau”.

– 'Nhŏng Rơ Chăm Thuân, tơ̆ pơlei Mơ Nông Yố 1, xăh Ia Ka, apŭng Chư Păh đei 5 sao ƀa na păng 1 ha ka phê. Ăh pơrang jĭ Covid – 19 hơbuh hli, xư păng kon pơlei duh athei jang mir vă pơvih ăn tơdrong erih. Ưh đei jên noh pơgar ka phê kơ unh hnam ưh đei axong jang tơnăp noh plei duh ưh đei lơ. Lơ̆m xơnăm 2022, ăh pơrang jĭ đei hơlen tang găn, kon pơlei akŏm pơm jang vă hơtŏk iŏk yua: “Lơ̆m 2 xơnăm pơrang jĭ hơbuh noh kon pơlei duh oei năm jang mir, ưh gơh jang tơdrong nai ôh, tơdrong erih tôch tơnap tap, tơ̆ yơ duh thoi ăi ngăl. Lơ̆m xơnăm 2022 noh pơrang jĭ duh da ƀiơ̆ noh kon pơlei nhôn hiôk hloh chă jang xa, năm tơ̆ âu tơ̆ to pơm jang chă jên, nhôn duh đei pơchơt nhen đei pơdreh chĭng chêng, kơyuơ noh mă nhôn ƀôh xô̆ hơ iă lơ̆m đon hloh".

 - Khei năr au ki, jĭ hơbuh Covid-19 hơnơ̆ng pơrăm kơtang, pơm kơnê̆ trŭh tôm tơdrong lơ̆m erĭh sa, jang sa kơ kon pơlei trŭh hloi tơ̆ tơring atăih yăi, tơring kon kông kơ dêh char Kon Tum. Tơ̆ hơnăp tơdrong au, kơdră chĕp pơgơ̆r păng hơnih bơ̆ jang pơgang dêh char hlôi đei lơ trong jang tơtom tang găn jĭ hơbŭh, pơm sơđơ̆ng erĭh sa păng hơmet pơ ‘lơ̆ng jang sa. Ƀok A Bông, pơlei Kon Leng, thĭ trân Măng Đen, apŭng Kon Plông lui kơ jăp lơ̆m rim trong jang tang găn jĭ Covid-19 păng hơmet pơ ‘lơ̆ng chŏh jang sa đơ̆ng khŭl kơdră chĕp pơgơ̆r păng hơnĭh jang pơgang tơring: “Khei năr au ki jĭ hơbŭh hơnơ̆ng pơrăm kơtang, pơm tơpŏh lơ̆m pơlei pơla kơna kon pơlei tôch tăr văr. Mă lei, gơnơm đei Đảng, Tĕh đak lăng ba, hơnĭh jang tơgŭm djru khei năr tơ jê̆ au hlôi kĕ tang găn jĭ hơbŭh, kon pơlei sơđơ̆ng jơhngơ̆m jang sa. Ĭnh tôch lui hăm trong chĕp pơgơ̆r đơ̆ng Đảng, tĕh đak, tơdrong tơgŭm djru đơ̆ng hơnih jang pơgang, jơhngơ̆m đon tơgoăt tơgoăl đơ̆ng kon pơlei, tơ̆ hơnăp kơnh bơ̆n gô kĕ tang găn kĕ tơdrong jĭ hơbŭh au. Hrei au, đĭ đăng apŭng lơ̆m dêh char Kon Tum, nhen lĕ pă đei tơdrong jĭ hơbŭh pơrăm bơih, kon pơlei tôch chơt hơ iă, sơđơ̆ng jơhngơ̆m chă jang sa”.

 – Đơ̆ng rŏng jê̆ 3 xơnăm ƀơm lơ tơnap tap kơyuơ răm đơ̆ng pơrang jĭ, Kŏng ti Êđê Café kơ 'nhŏng Y Pôt Niê, tơ̆ pơlei Kla, xăh Drai Sap, apŭng Krông Ana, dêh char Đăk Lăk duh adrin pơtoi xơđơ̆ng tơdrong pơm jang. Hăm lơ trong tơroi tơbăt phara băl, iŏk yua dôm tơdrong hiôk găh kơmăi kơmŏk 'nao vă tơroi tơbang tĕcht ơlĕch tơmam drăm noh kŏng ti duh oei đei lơ tơmam chih măt tĕch tơlĕch lơ̆m teh đak păng ăn teh đak đe lơ̆m tơring nhen teh đak Nhâ̆t, Hàn Quốc, Singapore. 'Nhŏng Y Pôt Niê tơroi, atŭm hăm dôm tơdrong pơtoi pơm jang, khei năr âu, kŏng ti adoi kơchăng apinh jơnŭm pơgơ̆r tơring vă tơgŭm kon pơlei pơtăm tơ 'măl ka phê kră, ưh đei lơ plei vă hơtŏk lơ plei păng pơ 'lơ̆ng găr ka phê tĕch tơlĕch đơ̆ng kŏgn ti, đơ̆ng noh tơgop hơtŏk iŏk yua ăn kon pơlei: Mă găn ga khei năr tơnap tap kơyuơ răm đơ̆ng pơrang jĭ mă lei khei năr âu noh kŏng ti Ê Đê Cà phê tŏk bŏk hăt hot jang hadoi tơgŭm kon pơlei pơtăm tơ 'măl cà phê, rô̆ hŭt lê̆ dôm hơgăt cà phê hlôi kră vă pơtăm hơdrĕch 'nao đei lơ plei hloh, atŭm hăm noh tơgŭm phŏng rei, tơm sầu riêng vă pơtăm hrau lơ̆m dôm pơgar cà phê ăn kon pơlei.  

- Tơ̆ Lâm Đồng, jang kiơ̆ oei sa joăt sơđơ̆ng, tang găn kĕ jĭ hơbŭh Covid-19, rim tơdrong jang atŏk tơ iung mŭk drăm-tơpôl kơ dêh char hlôi vĭh hơlơ̆k hiôk hian dơ̆ng. Lơ̆m au ‘ngoăih tơdrong jang tơmang pơ hiơ̆ păng tĕch mơdro, tơdrong chŏh jang sa kơ kon pơlei hlôi tĕnh koăng đei joăt, kon pơlei hơnơ̆ng tơmơ̆t jên, pơ̆ih să chŏh jang sa, iŏk yua kơ jăp. Kiơ̆ đơ̆ng ƀok Đa Guot Vinh, Kơdră chĕp pơgơ̆r Jơnŭm vei lăng kon pơlei dêh char Lâm Đồng, iŏk đei lơ lau jĭ gơnơm tơdrong hơdrin đĭ ai đơ̆ng Khŭl Kơdră chĕp pơgơ̆r tĕh đak lơ̆m atŏk kơtang jang kiơ̆ trong jang ting ring, mĭnh păh atŏk tơ iung mŭk drăm, adoi iung jang hloi bơ̆ jang tang găn jĭ hơbŭh, hrôih pơjing đei khei ‘năr ‘lơ̆ng hơ iă. Ƀok Đa Guot Vinh, sơkơ̆t hơdăh: “Tơdrong jĭ hơbŭh Covid-19 lơ̆m dêh char hlôi dă ƀiơ̆, kơ yuơ lơ lŏh, tơdrong chŏh jang sa kơ kon pơlei lơ̆m dêh char nhen lĕ vĭh hơlơ̆k ‘lơ̆ng hơ iă dơ̆ng. pă đei hli, tăr văr hăm tơdrong ư̆h sơđơ̆ng găh tĕch mơdro tơmam drăm ư̆h kơ hlot nhen hơdrol bơih. Dang ei, tơdrong chŏh jang sa kơ kon pơlei hlôi đei rim hơnĭh bơ̆ jang lăng ba kơ jăp păng tơgŭm djru chŏh jang sa kiơ̆ ƀlep trong pơ prŏ ăn. Khŭl kon pơlei choh jang sa dêh char hlôi tơlĕch jang kiơ̆ rim trong jang tơgŭm djru, pơrô̆ hơvơn kon pơlei hơdrin jang sa, pơjing đei tơmam drăm ‘lơ̆ng păng atŏk ‘lơ̆ng tĕch mơdro măt tơmam drăm chŏh jang sa”.

Lan – Zưt chih păng pơre nơ̆r