Đơ̆ng rŏng văjê̆ 1 puăt sơnăm đei kĭ ăn, Tơdrong jang mă 3 kơjung văjê̆ 50km, găh tơdrong jang pơm trong gre kơdâu hrĕnh Buôn Ma Thuột- Khánh Hòa, đei ƀôh jang ‘lơ̆ng ƀiơ̆ tơ̆ yăn âu. Tơ 'ngla tơmât jên jang drơ̆ng nơ̆r hăm dôm apŭng, plt tơ̆ dêh char Đăk Lăk găh dôm tơdrong đei ƀơm truh, tơlĕch jang hơtâp jrăng păng pơjao tĕh; pơm đang hla ar hơlen năng tơdrong đei ƀơm truh cham char vă hơlen năng. Kiơ̆ ƀok Phạm Đông Thanh, Kơdră vei lăng 1 lơ̆m dôm công ty chơ chuĕn tih hlŏh kơ dêh char Dak Lak, kon pơlei păng anih jang xa lơ̆m dêh char tôch hơmĕng trong gre kơdâu hrĕnh gô đei man trŏ khei 'năr hơgăt. Ƀok Thanh lui akhan, mưh đei iŏk yoa, trong âu gô tơgŭm ăn tơmam đei chơ chuĕn hrĕnh ƀiơ̆, đei yoa găh mŭk drăm lơ ƀiơ̆:  “Tơdăh đei trong gre kơdâu hrĕnh năm tơ Khánh Hòa, bơ̆n gô tơjur biơ̆ jơ kơdâu chơ tơmam đơ̆ng 4, 5 jơ, jur pă dang 2 jơ đĕch. Jơ chơ chuĕn jur tôch lơ. Mưh trong kơđĕh ƀiơ̆ ‘nŏh jên chơ, hơmet bơ̆n gre kŭm tŏsĕt ƀiơ̆. Mă 2 dơ̆ng, kŭm 1 kơsô̆ tơmam, mălei bơ̆n gơ̆h ăn gre chơ tŏ sĕt ƀiơ̆. Thoi noh sư gô tơjur ƀiơ̆ jên jang, jên chơ chuĕn, đei hloi jên hơmet gre, jên khei”.

Hơdai hăm hơtŏk tơdrong chơ chuĕn tơmam, kiơ̆ ƀok Lê Văn Long, Kơdră vei lăng kon pơlei apŭng Krông Bông, dêh char Dak Lak, trong gre kơdâu hrĕnh Buôn Ma Thuột-Khánh Hòa păng trong Trường Sơn Đông tơƀưh Dak Lak hăm Lâm Đồng, oei hơmet pơ ‘lơ̆ng dôm tơdrong tơhlăk đei đunh kơ âu, tơgŭm ăn apŭng jang tŏk pran găh choh jang xa păng chă tơmang lăng. Ƀok Long lui, jĭ tơring kăn kư̆ kăch mang đơ̆ng sơ̆, đei dôm pơlei đei lơ tơdrong jŏh ayŏ kơ dŏ xoang ‘lơ̆ng hơiă, đei hơbon kông Chư Yang Sin čhing čhang, cham char plenh tĕh ‘lơ̆ng rŏ, mưh trong tih đei pơih, Krông Bông gô tŏk pran gơnơm đơ̆ng chă tơmang lăng: “Hăm 3 tŏ trong ƀât kơ̆l apŭng, tŏk bŏk apŭng păng hơtuch apŭng, Krông Bông gơ̆h tưk tơiung tơdrong chă tơmang lăng lơ̆m tơpôl, trong chă tơmang lăng tơ̆ anih krê, tơmang lăng pơgar ‘long, tơmang lăng tơ̆ bri brăh… Păng đơ̆ng trong gre kơdâu hrĕnh Buôn Ma Thuột-Khánh Hòa păng trong Trường Sơn Đông gô jing tơdrong đei yoa tih vă Krông Bông bơ̆ jang đei trong jang atŏk tơiung chă tơmang lăng nhen tơdrong tơchơ̆t đơ̆ng Đảng ƀô̆ apŭng tơlĕch”.

Kŭm nhen dêh char Dak Lak, dêh char Lâm Đồng oei hơtŏk hrĕnh tơdrong jang hơmet vă man trong gre kơdâu hrĕnh Tân Phú-Bảo Lộc păng Bảo Lộc-Liên Khương, akŏm đĭ đăng jên jang hlŏh 28 rơbâu ti. Mưh man đang trong gre kơdâu hrĕnh âu, Lâm Đồng gô đei trong mât lĕch, trong tơƀưh tôch hiôk hăm dôm tơring jang mŭk drăm tih tơ̆ tơring Đông Nam ƀô̆. Kiơ̆ đơ̆ng noh tưk hơtŏk tơdrong pran ‘lơ̆ng đơ̆ng ‘nhot, pơkao, chă tơmang lăng păng tơmam Alumin. Ƀok Trần Văn Hiệp, Kơ dră vei lăng kon pơlei dêh char Lâm Đồng, dêh char đei hloi trong tơlĕch jên jang păng tơdrong vă jang tôch rơđăh, adrin tôch ai vă tơdrong jang pơm trong jăh man đang hrôih, pơm lăp hăm tơdrong ‘mĕh jang tŏk pran mŭk drăm, tơpôl tơ̆ tơring: “Trong gre kơ dâu hrĕnh đei tơ mât yoa tơ dăh hrôih ‘nŏh ƀât hơ tuch sơ năm 2025, tơ dăh hiơ̆ ‘nŏh lơ̆m khei 6/2026. Inh pơn pơ ma, sư gô pơ jing đei trong jang tŏk pran ‘lơ̆ng ăn dêh char Lâm Đồng, pơm tơ plih đĭ đăng uma ai kơ dêh char Lâm Đồng”.

Lơ̆m kơsô̆ dôm tơdrong jang pơm trong gre kơdâu hrĕnh đei tơlĕch tơ̆ Tây Nguyên adrol kơ sơnăm 2030, trong gre kơdâu hrĕnh Pleiku-Quy Nhơn đei jên jang lơ hlŏh, truh 56 rơbâu ti. Kiơ̆ ƀok Nguyễn Hữu Quế, Kơdră Anih tơlĕch nơ̆r sơkơ̆t, tơmât jên jang dêh char Gia Lai, tơdrong jang ‘nâu tôch gĭt kăl hăm dêh char, mă lei gô tơƀâp tơdrong nol tih mưh mong akŏm jên jang. Yoa thoi noh, kŭm hăm adrin krao hơvơn tơmât jên jang, Gia Lai kŭm oei tơchĕng hơlen, pơm hơmet dôm jăl trong tơƀưh păng dôm tơring jang kơmăy tơter trong gre kơdâu hrĕnh, vă mưh đei man, trong gô hơtŏk đei tơdrong đei yoa tôch ai: “Chih pơjing trong jang atŏk tơiung mŭk drăm, tơpôl truh sơnăm 2030, trong vă jang truh sơnăm 2050 ‘nŏh nhôn tơmât dơ̆ng 3 tơring jang kơmăy tơter trong gre 19 jur tơ̆ tơnŏk Qui Nhơn. Păng dôm anih tơmât jên jang kŭm đei trong pơjing anih jang găn kơ̆l, ‘moi kiơ̆ trong gre kơdâu hrĕnh kơdâu klĕch. Kơlih thoi nŏh kơna đe sư tơlĕch tơdrong jang tơ̆ Đak Đoa kŭm đei, Mang Yang kŭm đei păng tơ̆ Đak Bơ kŭm đei. Tơter trong gre ‘nŏh, đei lơ tơring jang kơmăy hlôi đei anih tơmât jên jang tơrĕk truh. Păng mă 3 dơ̆ng, nhôn vă hơnơ̆ng pơm hơmet pơ ‘lơng trong gre, vă tơƀưh hăm dôm tơring, vă chơ chuĕn, tĕch mơdro tơmam”.

Kiơ̆ tơdrong tơchơ̆t 23, ‘năr 06/10/2022 đơ̆ng Anih tơm Chinh trĭ, Tây Nguyên hrei ‘nâu jĭ tơring jang mŭk drăm tơrăn hlŏh lơ̆m tĕh đak. Tơdrong mong akŏm hlŏh 180 rơbâu ti hlak jên vă tơlĕch jang dôm tơdrong jang tih găh trong gre tơ̆ âu ‘nŏh vă hơmet pơ ‘lơ̆ng trong nơnăm, vă tơgŭm ăn Tây Nguyên jang tŏk, iŏk yoa dôm tơdrong ‘lơ̆ng găh unh hơyuh, tơmam bri brăh, choh jang xa, chă tơmang lăng… năm truh 1 tơdrong jang mŭk drăm rơgŏh, jang tŏk pran kơjăp lơ̆m sơnăm 2030; jing tơring jang mŭk drăm pran kơjăp kơ tĕh đak lơ̆m sơnăm 2045.